Shkrimi i shqipes me germa greke

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko

Përpara Kongresit të Manastirit, gjuha shqipe, në mungesë të një alfabeti të vet, shkruhej kryesisht me tri alfabete: alfabeti latin në Gegëri, ku arsimi kontrollohej kryesisht nga Kisha Katolike, alfabeti grek në Toskëri, ku këtë rol e luante kisha Orthodhokse greke dhe shkrimi arab për ata që arsimoheshin në xhami.
Meqënëse alfabeti grek nuk i plotësonte nevojat fonetike të shqipes, përdorej një alfabet i modifikuar me disa shenja diakritike (një ose dy pika sipër, simboli ~ poshtë), disa shkronja të përbëra dhe ishin shtuar shkronjat b, d dhe j. Versioni i më poshtëm është marrë nga një përkthim i Bibles.

Nr. Gërmat e mëdha Gërmat e vogla I përjegjen
gjuhës së njehësuar
IPA
1 Α α a æ
2 Β β v v
3 Б b b b
4 Γ γ g g
5 Γ̇ γ̇ gj ɟ
6 Δ δ dh ð
7 D d d d
8 Ε ε e ɛ
9 Ε̰ ε̰ ë ə
10 Ζ ζ z z
11 Ζ̇ ζζ, ζ̅̅̅̅̅ zh ʒ
12 Θ θ th θ
13 Ι ι i i
14 J j j j
15 Κ κ k k
16 Κ̇ κ̇ q c
17 Λ λ l l
18 Λ̇ λ̇ lj ʎ
19 Μ μ m m
20 Ν ν n n
21 Ν̇ ν̇ nj ɲ
22 Ο ο o o
23 Π π p p
24 Ρ ρ r ɾ
25 Ρ̇ ρ̇ rr r
26 Σ σ s s
27 Σ̈ σ̈ sh ʃ
28 Τ τ t t
29 Ȣ ȣ u u
30 Υ υ y y
31 Φ φ f f
32 Χ̇ χ̇ h h
33 ΤΣ τσ c ʦ
34 ΤΣ̈ τσ̈ ç ʧ
35 x ʣ
36 ̈ dσ̈ xh ʤ

Vendimet e marra në Kongresit të Manastirit u zbatuan në pjesën më madhe të territoreve shqiptare por jo kudo. Kjo për shkaqe të ndryshme, ndër të cilat shkaktar kryesorë ka qenë mundësia e shkollimit në gjuhën amëtare. Një pjesë e shqipëtarve territoret e të cilëve ishin nën administrimin e shtetit Grek, vazhdojnë të shkruajnë gjuhën shqipe me këtë alfabet. Ky shkrim përdoret edhe në ditët tona, i njohur si alfabeti Arvanitas.

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]