Verbëria e ngjyrave

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Verbëria e ngjyrave
Klasifikimi dhe burimet e jashtme
Ishihara 9.png
Shembull i një pllake nga testi i ngjyrave Ishihara. Në varësi të ekraneve kompjuterike, njerëzit me shikim normal duhet të shikoni numrin "74". Shumë njerëz që verbëri të ndonjë ngjyre e shohin atë si "21", dhe ata me verbëri të plotë të ngjyrave nuk mund të shohin asnjë numër.
ICD-10 H53.5
ICD-9 368.5
DiseasesDB 2999
MedlinePlus 001002
MeSH D003117

Verbëri e ngjyrave, e njohur edhe si mangës e vizion ngjyrës, është aftësia e ulët për të parë ngjyrat ose për të parë dallimet në ngjyrë. Verbëria e ngjyrave mund të bëjë disa aktivitete arsimore të vështira. Gjithashtu, blerja e pemëve, zgjedhja e rrobave, dhe leximi i dritave të trafikut, mund të jetë më shumë sfiduese. Megjithatë, problemet janë në përgjithësi të vogla dhe shumica e njerëzve përshtaten. Njerëzit me verbëri të plotë të ngjyrave mund të ketë mprehtësi të ulët vizuale dhe dhe të jenë të parehatshëm në mjedise të ndritshme..

Shkaku më i zakonshëm i verbërisë së ngjyrave është një e metë e trashëguar në zhvillimin e një ose më shumë nga tre grupet e koneve të ndjeshmërisë në sy. Meshkujt kanë më shumë gjasa të kenë verbëri të ngjyrave se sa femrat pasi gjenet përgjegjëse për format më të zakonshme të verbërisë së ngjyrave janë në kromozomin X. Pasi që femrat kanë dy kromozome X, një defekt zakonisht kompensohet nga kromozomi tjetër, ndërsa meshkujt kanë vetëm një kromozom X. Verbëria e ngjyrave gjithashtu mund të rezultojnë nga dhuna fizike ose kimike e dëmtimit të syrit, të nervit optik, ose pjesët e trurit. Diagnoza zakonisht bëhet me testin e ngjyrave Ishihara; megjithatë, ekzistojë gjithashtu një numër i madh i metodave të testimit.

Nuk ka asnjë kurë për verbërinë e ngjyrave. Diagnostikimi mund të mundësojë që mësimdhënësi i një personi të ndryshuar metodën e tyre të mësimdhënies, për të akomoduar aftësinë e ulët për njohjen e ngjyrave.  Lente të veçanta mund të ndihmojë njerëzit me verbëri të ngjyrave të kuqe-të gjelbër nën kushte të ndritshme. Ka edhe aplikacion e për telefona që mund të ndihmojnë njerëzit të identifikojnë ngjyrat.[1]

Verbëria e ngjyrave të kuqe-të gjelbër është forma më e zakonshme, e ndjekur nga verbëria e ngjyrave blu–verdhë dhe verbëri e plotë e ngjyrave. Verbëri të ngjyrave të kuqe-të gjelbër prek deri në 8% të meshkujve dhe 0.5% të femrave me preardhje nga Evropa Veriore. Aftësia për të parë ngjyrë gjithashtu ulet në moshë të vjetër. Duke qenë i verbër nga ngjyrat mund të bëjë njerëzit të papërshtatshëm për punë të caktuara në vende të caktuara. Kjo mund të përfshijë pilot, shofer treni, dhe në forcat e armatosura. Efekti i verbëri ngjyrë në aftësinë artistike, megjithatë, është e diskutueshme. Aftësia për të vizatuar duket se është i pandryshuar dhe besohet se një numër i artistëve të famshëm të kenë qenë të verbër nga ngjyrat.

Shenjat dhe simptomat[redakto | redakto tekstin burimor]

Simulimi i ngjyrave normale (lartë) dhe perceptimi dy-kromatik (poshtë) i mollës së kuqe dhe të gjelbërt.
Semafori horizontal në Halifax, Skocia e Re, Kanada.

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ "Facts About Color Blindness". NEI. February 2015. Marrë më 29 July 2016.