Verbëria e ngjyrave

Verbëria e ngjyrave
Klasifikimi dhe burimet e jashtme
Shembull i një pllake nga testi i ngjyrave Ishihara. Në varësi të ekraneve kompjuterike, njerëzit me shikim normal duhet të shikoni numrin "74". Shumë njerëz që verbëri të ndonjë ngjyre e shohin atë si "21", dhe ata me verbëri të plotë të ngjyrave nuk mund të shohin asnjë numër.
ICD-10	H53.5
ICD-9	368.5
DiseasesDB	2999
MedlinePlus	001002
MeSH	D003117

Verbëri e ngjyrave, e njohur edhe si mangës e vizion ngjyrës, është aftësia e ulët për të parë ngjyrat ose për të parë dallimet në ngjyrë. Verbëria e ngjyrave mund të bëjë disa aktivitete arsimore të vështira. Gjithashtu, blerja e pemëve, zgjedhja e rrobave, dhe leximi i dritave të trafikut, mund të jetë më shumë sfiduese. Megjithatë, problemet janë në përgjithësi të vogla dhe shumica e njerëzve përshtaten. Njerëzit me verbëri të plotë të ngjyrave mund të ketë mprehtësi të ulët vizuale dhe dhe të jenë të parehatshëm në mjedise të ndritshme..

Vështrim

Simulimi i ngjyrave normale (lartë) dhe perceptimi dy-kromatik (poshtë) i mollës së kuqe dhe të gjelbërt.

Semafori horizontal në Halifax, Skocia e Re, Kanada.

Shkaku më i zakonshëm i verbërisë së ngjyrave është një e metë e trashëguar në zhvillimin e një ose më shumë nga tre grupet e koneve të ndjeshmërisë në sy. Meshkujt kanë më shumë gjasa të kenë verbëri të ngjyrave se sa femrat pasi gjenet përgjegjëse për format më të zakonshme të verbërisë së ngjyrave janë në kromozomin X. Pasi që femrat kanë dy kromozome X, një defekt zakonisht kompensohet nga kromozomi tjetër, ndërsa meshkujt kanë vetëm një kromozom X. Verbëria e ngjyrave gjithashtu mund të rezultojnë nga dhuna fizike ose kimike e dëmtimit të syrit, të nervit optik, ose pjesët e trurit. Diagnoza zakonisht bëhet me testin e ngjyrave Ishihara; megjithatë, ekzistojë gjithashtu një numër i madh i metodave të testimit.

Nuk ka asnjë kurë për verbërinë e ngjyrave. Diagnostikimi mund të mundësojë që mësimdhënësi i një personi të ndryshuar metodën e tyre të mësimdhënies, për të akomoduar aftësinë e ulët për njohjen e ngjyrave.  Lente të veçanta mund të ndihmojë njerëzit me verbëri të ngjyrave të kuqe-të gjelbër nën kushte të ndritshme. Ka edhe aplikacion e për telefona që mund të ndihmojnë njerëzit të identifikojnë ngjyrat.

Verbëria e ngjyrave të kuqe-të gjelbër është forma më e zakonshme, e ndjekur nga verbëria e ngjyrave blu–verdhë dhe verbëri e plotë e ngjyrave. Verbëri të ngjyrave të kuqe-të gjelbër prek deri në 8% të meshkujve dhe 0.5% të femrave me preardhje nga Evropa Veriore. Aftësia për të parë ngjyrë gjithashtu ulet në moshë të vjetër. Duke qenë i verbër nga ngjyrat mund të bëjë njerëzit të papërshtatshëm për punë të caktuara në vende të caktuara. Kjo mund të përfshijë pilot, shofer treni, dhe në forcat e armatosura. Efekti i verbëri ngjyrë në aftësinë artistike, megjithatë, është e diskutueshme. Aftësia për të vizatuar duket se është i pandryshuar dhe besohet se një numër i artistëve të famshëm të kenë qenë të verbër nga ngjyrat.

Shih edhe

• Verbëria
• Tiflologjia
• Tiflopedagogjia

Literatura

• Kaiser, Peter K.; Boynton, Robert M. (1996). Human color vision. Washington, DC: Optical Society of America. ISBN 978-1-55752-461-4. OCLC 472932250. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• McIntyre, Donald (2002). Colour blindness: causes and effects. Chester: Dalton Publishing. ISBN 978-0-9541886-0-3. OCLC 49204679. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• Rubin, Melvin L.; Cassin, Barbara; Solomon, Sheila (1984). Dictionary of eye terminology. Gainesville, Fla: Triad Pub. Co. ISBN 978-0-937404-07-2. OCLC 10375427. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• Shevell, Steven K. (2003). The science of color. Amsterdam: Elsevier. ISBN 978-0-444-51251-2. OCLC 52271315. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• Hilbert, David; Byrne, Alexander (1997). Readings on color. Cambridge, Mass: MIT Press. ISBN 978-0-262-52231-1. OCLC 35762680. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• Stiles, W. S.; Wyszecki, Günter (2000). Color science: concepts and methods, quantitative data and formulae. Chichester: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-471-39918-6. OCLC 799532137. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• Kuchenbecker, J.; Broschmann, D. (2014). Plates for color vision testing. New York: Thieme. ISBN 978-3-13-175481-3. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
• Dalton J (1798). "Extraordinary facts relating to the vision of colours: with observations". Memoirs of the Literary and Philosophical Society of Manchester. 5: 28–45. OCLC 9879327. {{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)