Xhevahiri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Shembuj të ndryshëm të bizhuterive gjatë historisë

Xhevahiret përbëhen nga sende dekorative të veshura për zbukurim personal, si karfica, unaza, gjerdan, vathë, varëse, byzylykë dhe mansheta. Xhevahirët mund të ngjiten në trup ose në rroba. Nga një këndvështrim perëndimor, termi është i kufizuar në stolitë e qëndrueshme, duke përjashtuar lulet për shembull. Për shumë shekuj, metali si ari i kombinuar shpesh me gurë të çmuar, ka qenë materiali normal për bizhuteri, por mund të përdoren materiale të tjera si guaska dhe materiale të tjera bimore.

Xhevahiret janë një nga llojet më të vjetra të artefakteve arkeologjike – me rruaza 100,000-vjeçare të bëra nga predha Nassarius që mendohet të jenë xhevahiret më të vjetra të njohura.[1] Format bazë të bizhuterive ndryshojnë midis kulturave, por shpesh janë jashtëzakonisht jetëgjatë; Në kulturat evropiane, format më të zakonshme të bizhuterive të listuara më sipër kanë ekzistuar që nga kohërat e lashta, ndërsa forma të tjera si zbukurimet për hundën ose kyçin e këmbës, të rëndësishme në kulturat e tjera, janë shumë më pak të zakonshme.

Xhevahiret mund të bëhen nga një gamë e gjerë materialesh. Gurët e çmuar dhe materiale të ngjashme si qelibar dhe koral, metale të çmuara, rruaza dhe guaska janë përdorur gjerësisht dhe smalti ka qenë shpesh i rëndësishëm. Në shumicën e kulturave, xhevahiret mund të kuptohen si një simbol statusi, për vetitë e tij materiale, modelet e tyre ose për simbolet kuptimplote. Bizhuteritë janë bërë për të zbukuruar pothuajse çdo pjesë të trupit, që nga furqeta deri te unazat e këmbëve. Në kulturën moderne evropiane sasia e veshur nga meshkujt e rritur është relativisht e ulët në krahasim me kulturat e tjera dhe periudhat e tjera në kulturën evropiane.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Study reveals 'oldest jewellery', BBC News.