Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kroacisë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search


Brendësia e Pallatit të Akademisë

Akademia Kroate e Shkencave dhe e Arteve  (Latin: Academia Scientiarum et Artium Croatica, Kroacisht: Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti, abbrev. HAZU) është akademi kombëtare e Kroacisë. Ajo u themelua në vitin 1866 si Akademia Jugosllave e Shkencave dhe Arteve (Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti, abbrev. JAZU), dhe ishte e njohur me këtë emër, për pjesën më të madhe të ekzistencës së saj.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Institucioni u themelua në Zagreb , më 29 prill 1861 nga vendimi i Parlamentit kroat (Sabor) si Akademia Jugosllave e Shkencave dhe Arteve.[4] Peshkopi dhe bamirësi Josip Juraj Strossmayer, një avokat i shquar i arsimit të lartë gjatë romancizmit kobëtar kroat të shekullit të XIX, ngriti një fond të besueshëm për këtë qëllim dhe në vitin 1860 ia dorëzoi pjesën më të madhe të donacionit mëkëmbësit të atëhershëm të Kroacisë, Josip Šokčević për kauzën e të qenit në gjendje që të:

Departamentet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Akademia është e ndarë në nëntë departamente (klasa):[6]

  • Departamenti i Shkencave Sociale
  • Departamenti i Shkencave Matematikore, Fizike dhe Kimike
  • Departamenti i Shkencave Natyrore
  • Departamenti i Shkencave Mjekësore
  • Departamenti i Shkencave Filologjike
  • Departamenti i Letërsisë
  • Departamenti i Arteve të Bukura
  • Departamenti i Muzikës dhe Muzikologjisë
  • Departamenti i Shkencave Teknike

Anëtarësia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ka katër klasë të anëtarëve:[7]

  • Anëtarë të plotë
  • Anëtarë të asociuar
  • Anëtarë të nderit
  • Anëtarë korrespodent

Udhëheqësit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Fotografi Udhëheqësi MAndati
Franjo Rački 1897 Th. Mayerhofer.png Franjo Rački 1866–1886
Pavao Muhić 1886–1890
Josip Torbar 1890–1900
Tadija Smičiklas.jpg Tadija Smičiklas 1900–1914
Tomislav Maretic.JPG Tomislav Maretić 1914–1918
Vladimir Mažuranić 1918–1921
Gustav Janeček 1921–1924
Gavro Manojlović 1924–1933
Albert Bazala 1933–1941
Tomo Matić 1941–1946
Andrija Štampar 1970 Yugoslavia stamp.jpg Andrija Štampar 1946–1958
Grga Novak 1961.jpg Grga Novak 1958–1978
Jakov Sirotković 1978–1991
Ivan Supek 1991–1997
Ivo Padovan 1997–2004
HAZU 71 Milan Mogus 17 lipnja 2008.jpg Milan Moguš 2004–2010
HAZU 46 17 lipnja 2008.jpg Zvonko Kusić 2010–present

Shënime dhe referenca[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ http://www.novilist.hr/Znanost-i-tehnologija/Znanost/Izabrani-novi-clanovi-Hrvatske-akademije-znanosti-i-umjetnosti
  2. ^ "Presidency of the Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-15. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ "Izmjene i dopune financijskog plana Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti za 2014" (PDF) (në kroatisht). Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2014-09-20.
  4. ^ The adjective "Yugoslav" was coined in mid-19th century by the movement that sought national unity of the South Slavs from Austria-Hungary with their eastern neighbors.
  5. ^ "The Founding of the Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-17. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ "Classes of Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-14. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ "Members of Academy". Croatian Academy of Sciences and Arts. Marrë më 2009-01-14. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)