Aliazhi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Aliazhi ose lëgurati është përzjerje e një metali dhe një substance tjetër, më shpesh metal tjetër. Në disa aliazhe mund të hasen edhe jo metale. Aliazhet kanë veti të ndryshme nga substancat e thjeshta prej të cilëve janë formuar. Shkencëtarët i zgjedhin aliazhet që të kenë veti më të mira për punën e tyre. Zakonisht aliazhet janë më të forta dhe më pak elastike se metalet të cilët hyn në përbërjen e tyre. Që të fitohet aliazhi metalet duhet të shkrihen dhe pastaj përzihen. Aliazhet janë përzjerje, jo komponim.

Emri i aliazhit Materiali nga të cilët është formuar Përdorimi më i shpeshtë
Tunxhi bakër dhe zink Elektronikë,Doreza të dyerve
Bronz bakër dhe kallaj Elemete zbukuruse
Duralumin alumin, bakër dhe magnez Industria e aeroplanave
Kallaj për ngritje plumb dhe kallaj Vetura elekrike

Çeliqet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Çeliqet janë aliazhe të hekurit, më të përdorurat në ndëtimtari. Formohen nga përzjerja e hekurit me sasi të vogla të karbonit. Por, mbarësisht nga puna që përdoret, mund të ndryshojë. Çeliku që nuk ndryshket mund të fitohet me përzjerjen e hekurit, kromit dhe nikelit. Çeliku shumë i fuqishëm mund të krihijohet me përzjerjen e hekurit dhe volframit.

Bronzi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Bronzi është aliazh i bakrit dhe kallajit. Është shumë më i fortë se bakri dhe kallaji. Ai është më pak i thyeshëm dhe ka temperaturë më të vogël të shkrirjes se hekuri. Bronzi përdoret më shumë për skulptura, kuzhinetave, dhëmbëzorëve, zemberekëve etj.

Pse aliazhi është më e fortë se metali

Në metalin e pastër, grimcat janë të rënditura në shtresa. Nën ndikimin e forcës këto shtresa mund të rrëshqasihin njëra afër tjetrës. Te aliazhet, grimcat e substancës tjetër janë të shpërndara nëpër grimcat e substancë së parë.Kështu, grimcat e njërës substancë me madhësi të ndryshme mundëson që shtresat mos të rrëshqasin njëra pran tjetrës.

Skeda:Aliazhi.gif
Atomet e njërës substancë bashkohen me ato të substancës tjetër, duke e pamundësuar rrëshqitjen e shtresave.