Anestezia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Anesthesia - The Noun Project.svg

Anestezia është një gjendje e humbjes së kontrolluar, të përkohshme të ndjeshmërisë ose vetëdijes, e cila shkaktohet për qëllime mjekësore ose veterinare. Mund të përfshijë disa ose të gjitha analgjezitë (lehtësimi ose parandalimi i dhimbjes), paraliza (relaksimi i muskujve), amnezia (humbja e kujtesës) dhe humbja e vetëdijes. Një individ nën efektin e barnave anestezike quhet i anestezuar.

Anestezia mundëson kryerjen pa dhimbje të procedurave që përndryshe do të shkaktonin dhimbje të forta ose të patolerueshme te një individ i pa anestezuar, ose përndryshe do të ishin teknikisht të pamundura. Ekzistojnë tre kategori të gjera të anestezisë:

  • Anestezia e përgjithshme shtyp aktivitetin e sistemit nervor qendror dhe rezulton në humbje të vetëdijes dhe mungesë totale të ndjeshmërisë, duke përdorur ilaçe të injektuara ose të thithura.
  • Qetësimi shtyp sistemin nervor qendror në një shkallë më të vogël, duke penguar si ankthin ashtu edhe krijimin e kujtimeve afatgjata pa rezultuar në humbje të vetëdijes.
  • Anestezia rajonale dhe lokale, e cila bllokon transmetimin e impulseve nervore nga një pjesë e caktuar e trupit. Në varësi të situatës, kjo mund të përdoret ose më vete (në këtë rast individi mbetet plotësisht i vetëdijshëm), ose në kombinim me anestezi të përgjithshme ose qetësim. Ilaçet mund të synohen te nervat periferikë për të anestezuar vetëm një pjesë të izoluar të trupit, si mpirja e një dhëmbi për punë dentare ose përdorimi i një blloku nervor për të penguar ndjesinë në një gjymtyrë të tërë. Përndryshe, anestezi epidurale dhe spinale mund të kryhet në rajonin e vetë sistemit nervor qendror, duke shtypur të gjithë ndjesinë e hyrjes nga nervat që furnizojnë zonën e bllokut.

Në përgatitjen për një procedurë mjekësore ose veterinare, klinicisti zgjedh një ose më shumë barna për të arritur llojet dhe shkallën e karakteristikave të anestezisë të përshtatshme për llojin e procedurës dhe pacientin e veçantë. Llojet e barnave të përdorura përfshijnë anestetikë të përgjithshëm, anestetikë lokal, hipnotikë, disociues, qetësues, ndihmës, barna bllokuese neuromuskulare, narkotikë dhe analgjezik.

Rreziqet e komplikimeve gjatë ose pas anestezisë shpesh janë të vështira për t'u ndarë nga ato të procedurës për të cilën jepet anestezi, por në thelb ato lidhen me tre faktorë: shëndetin e individit, kompleksitetin dhe stresin e vetë procedurës. , dhe teknikën e anestezisë. Nga këta faktorë ndikimin më të madh e ka shëndeti i individit. Rreziqet kryesore perioperative mund të përfshijnë vdekjen, sulmin në zemër dhe emboli pulmonare, ndërsa rreziqet e vogla mund të përfshijnë nauze dhe të vjella postoperative dhe ripranim në spital. Disa kushte, si toksiciteti i anestezisë lokale, trauma e rrugëve të frymëmarrjes ose hipertermia malinje, mund t'i atribuohen më drejtpërdrejt barnave dhe teknikave specifike anestezike.[1]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Anesthesia", Wikipedia (në anglisht), 2022-12-10, marrë më 2022-12-20