Besa (Sami Frashëri)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Besa ose mbajtja e premtimit është një vepër dramatike me gjashtë pamje e Sami Frashërit, shkruar dhe botuar së pari në gjuhën osmane më 1874 në Stamboll me titullin Besâ yâhut Âhde Vefâ.[1] Me këtë vepër Samiu u përpoq t'i paraqiste shqiptarët nën një dritë tjetër për opinionin osman, duke e informuar për moralin, vlerat, zakonet e traditat e shqiptarëve të cilët i mendonte një element tejet të rëndësishëm të perandorisë; gjithashtu donte të hidhte themelet e një teatri autentik osman, i cili asokohe kishte shumë ndikime të jashtme.[2] Për audiencën më të hollë elementi i besës nënkuptonte zhvillimin ushtarak e politik që mund të merrte.

Përmbajtja[redakto | përpunoni burim]

Përkthime[redakto | përpunoni burim]

Më 1901 Abdyl bej Ypi e përktheu dramën në gjuhën shqipe dhe u botua nga Kristo LuarasiSofje.[3]

Trashëgimia[redakto | përpunoni burim]

U bë pjesë e kurrikulave shkollore në Mësonjëtoren e Korçës deri kur u mbyll më 1902. Përkthimi shqip i dramës nga autoritetet osmane mbahej si "nxitës i ndjesive kombëtare të shqiptarëve" dhe pas Revolucionit Xhonturk më 1908 kishte raportime se çeta kaçakësh luanin pjesë nga drama rreth zjarrit.[3] Drama e Samiut nuk do të shfaqej gjer pas kalimit të Revolucionit Xhonturk, më pas u shfaq për tre vjet të tjera deri më 1911-1912.[4]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ Blumi, Isa (2014). "An Honorable Break from Besa: Reorienting Violence in the Late Ottoman Mediterranean". European Journal of Turkish Studies. 18. 
  2. ^ Gawrych 2006, pp. 1-2, 8, 19-20, 164, 207.
  3. ^ a b Gawrych, George (2006). The Crescent and the Eagle: Ottoman rule, Islam and the Albanians, 1874–1913. London: IB Tauris. f. 148.  9781845112875. 
  4. ^ Gawrych 2006, pp. 88, 164, 207.