Shko te përmbajtja

Ekspresionizmi abstrakt

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Ridrejtuar nga Ekspresionizmi Abstrakt)

Stampa:Kutia lëvizje artistike

Ekspresionizmi Abstrakt shpesh i njohur edhe si pikturim informal (art informal, joformal) është një stil pikture, i cili u krijua pas Luftës së Dytë Botërore, kur si pasojë drejtimet e Kubizmit, Konstruktivizmi dhe Surrealizmit u zbehën. Ajo u bë lëvizja kryesore artistike në Shtetet e Bashkuaravitet 1950, kur moda kaloi nga Realizmi shoqëror i viteve 1930, të ndikuar nga depresioni i madh dhe muralizmi meksikan.[1]

Ishte drejtim arti që u krijua për një kohë në Francë (Paris) dhe SHBA (New York). Improvizimet e para të Kandinskit ishin improvizimet pararendëse të stilit të ri të artit, ekspresionizmit abstrakt. Termi u përdor për herë të parë në artin amerikan në vitin 1946 nga kritiku i artit Robert Coates. Figurat kyçe në Shkollën e Nju Jorkut, e cila ishte qendra e kësaj lëvizjeje, përfshinte artistë të tillë si Arshile Gorky, Jackson Pollock, Franz Kline, Mark Rothko, Norman Lewis, Willem de Kooning, Adolph Gotlieb, Clyfford Still, Robert Motherwell, Theodoros Stamos dhe Lee Krasner ndër të tjerë.

Lëvizja nuk kufizohej vetëm te piktura, por përfshinte kolazhistë dhe skulptorë me ndikim, si David Smith, Louise Nevelson dhe të tjerë. Ekspresionizmi Abstrakt u ndikua në mënyrë të shquar nga metodat spontane dhe të pavetëdijshme të krijimit të artistëve surealistë si André Masson dhe Max Ernst. Artistët e lidhur me lëvizjen kombinonin intensitetin emocional të Ekspresionizmit Gjerman me vokabularin radikal vizual të shkollave pararojë evropiane si Futurizmi, Bauhaus dhe Kubizmi Sintetik.

Piktura Garden 02, 2004, akrilik në letër nga piktori holandez Fons Heijnsbroek

Ekspresionizmi Abstrakt shihej si një lëvizje rrebele dhe idiosinkratike, që përfshinte stile të ndryshme artistike. Ishte lëvizja e parë specifikisht amerikane që arriti ndikim ndërkombëtar dhe e vendosi Nju Jork Sitin në qendër të botës së artit perëndimor, një rol që më parë mbahej nga Parisi. Kritikët bashkëkohorë të artit luajtën një rol domethënës në zhvillimin e saj. Kritikë si Clement Greenberg dhe Harold Rosenberg promovuan punimet e artistëve të lidhur me ekspresionizmin abstrakt, në veçanti Jackson Pollock, nëpërmjet shkrimeve dhe koleksionimeve të tyre. Koncepti i Rosenbergut për kanavacën si një arenë në të cilën veprohej, ishte themelor në përcaktimin e qasjes së piktorëve të aksionit. Mbizotërimi kulturor i ekspresionizmit abstrakt në Shtetet e Bashkuara u zvogëlua në fillim të viteve 1960, ndërsa refuzimi pasues i theksit të ekspresionistëve abstraktë mbi individualizmin çoi në zhvillimin e lëvizjeve të tilla artistike si Pop Arti dhe Minimalizmi.[2]

Përgjatë gjithë gjysmës së dytë të shekullit të XX, ndikimi i ekspresionizmit abstrakt mund të vërehet në lëvizje të ndryshme artistike në ShBA dhe Evropë, duke përfshirë Taçizmin dhe Neo-ekspresionizmin, ndër të tjera. Termi ekspresionizëm abstrakt besohet se është përdorur për herë të parë në Gjermani, në vitin 1919, në revistën Der Sturm për t'iu referuar Ekspresionizmit Gjerman. Alfred Barr e përdori këtë term në vitin 1929 për të përshkruar punimet e Vasili Kandinskit.[3] Termi do të përdorej në Shtetet e Bashkuara në vitin 1946 nga Robert Coates në kritikën e tij të 18 pikturave të Hans Hafmann.[4][5]

Galeri skulpturash të rëndësishme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më poshtë është paraqitur lista e piktorëve të cilët i takojnë këtij stili të ekspresionizmit abstrakt:

Artistë të tjerë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Artistë të rëndësishën, puna e pjekur e të cilëve lidhet me lëvizjen ekspresioniste abstrakte:

  1. Paul Stella. "Abstract Expressionism – Heilbrunn Timeline of Art History" (në anglisht). The Metropolitan Museum of Art. Marrë më 21 prill 2024.
  2. Kandince Rawlings (19 gusht 2015). "The Impact of Abstract Expressionism" (në anglisht). Smart History. Arkivuar nga origjinali më 21 prill 2024. Marrë më 21 prill 2024.
  3. Barbara Hess (2005). Abstrakt Expressionism (në anglisht).
  4. Robert Coates (30 mars 1946). "The Art Galleries". The New Yorker (në anglisht). fq. 83–84. [Hans Hofmann] është padyshim një nga përfaqësuesit më të pakompromis të asaj që disa njerëz e quajnë shkolla e pikturës spatter-and-daub dhe unë, më sjellshëm, e kam pagëzuar ekspresionizëm abstrakt.
  5. Lydia Mullin (pranverë 2022). "Mythical Creatures and Radical Abstractions" (në anglisht). Museum of Modern Art. Marrë më 29 janar 2025.
  6. "Ad Reinhardt" (në anglisht). Smithsonian American Art Museum.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Marika Herskovic, New York School Abstract Expressionists Artists Choice by Artists, Arkivuar 29 shtator 2007 tek Wayback Machine (New York School Press, 2000), ISBN 0-9677994-0-6
  8. "Jean Dubuffet: The Last Two Years by Donald Kuspit - artnet Magazine". www.artnet.com (në anglisht).
  9. "Charles Henry Alston - Biography". www.askart.com (në anglisht).
  10. Cotter, Holland (6 shkurt 1999). "Norman Bluhm Is Dead at 78; Abstract Expressionist Painter (Published 1999)". The New York Times (në anglisht).
  11. "EXHIBIT PREVIEW: Rediscovering David Budd: The Forgotten Abstract Expressionist". ticket.heraldtribune.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2 mars 2024.
  12. "Hans Burkhardt, 89, An Abstract Painter (Published 1994)". The New York Times (në anglisht). Associated Press. 24 prill 1994.
  13. "Jack Bush Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  14. "Lawrence Calcagno Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  15. "Alexander Calder | Artist". ArtFacts (në anglisht).
  16. Kennedy, Randy (22 dhjetor 2011). "John Chamberlain, Who Wrested Rough Magic From Scrap Metal, Dies at 84 (Published 2011)". The New York Times (në anglisht).
  17. Smith, Roberta; Vigdor, Neil (21 tetor 2019). "Ed Clark, Pioneering Abstract Painter, Dies at 93". The New York Times (në anglisht).
  18. Carol Vogel, Works by Johns and de Kooning Sell for $143.5 Million, The New York Times, 12 tetor 2006
  19. "Artdaily". Arkivuar nga origjinali më 23 janar 2025. Marrë më 15 shtator 2025. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  20. "Robert de [sic] Niro Sr. Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  21. Kimmelman, Michael (31 mars 1993). "Richard Diebenkorn, Lyrical Painter, Dies at 71 (Published 1993)". The New York Times (në anglisht).
  22. "Aurora". www.nga.gov (në anglisht).
  23. "James Budd Dixon | Widewalls". www.widewalls.ch (në anglisht).
  24. (New York School Press, 2000.) ISBN 0-9677994-0-6New York School Abstract Expressionists Artists Choice by Artists, Arkivuar 29 shtator 2007 tek Wayback Machine fq. 20–21
  25. "Herbert Ferber Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  26. "John Ferren Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  27. 1 2 Brooks, Katherine (28 qershor 2016). "12 Women Of Abstract Expressionism History Should Not Forget". Huffington Post (në anglisht).
  28. Jim Wood (tetor 2007). "Sam Francis: The internationally acclaimed abstract expressionist spent his last days in West Marin". Marin Magazine (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 12 qershor 2008.
  29. "Artist Showdown: Jane Frank". artistshowdown.blogspot.com (në anglisht).
  30. Feaver, William. "The mysterious art of Arshile Gorky", The Guardian, 6 shkurt 2010. Retrieved 10 qershor 2010.
  31. "Adolph Gottlieb | artnet". www.artnet.com (në anglisht).
  32. "Morris Graves Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  33. "Cleve Gray Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  34. "Philip Guston 1913–1980". Tate (në anglisht).
  35. Smith, Roberta (18 shkurt 1993). "Raoul Hague, Sculptor, 88, Dies; Abstract Expressionist in Wood (Published 1993)". The New York Times (në anglisht).
  36. "David Hare; Sculptor, Painter". Los Angeles Times (në anglisht). 28 dhjetor 1992.
  37. Grimes, William (18 nëntor 2008). "Grace Hartigan, 86, Abstract Painter, Dies". The New York Times (në anglishte amerikane). ISSN 0362-4331.
  38. "THE ARTIST". HANS HOFMANN (në anglisht).
  39. "UB Anderson Gallery to Present John Hultberg: Vanishing Point". www.buffalo.edu (në anglisht).
  40. Kennedy, Randy (17 qershor 2012). "Paul Jenkins, Painter of Abstract Artwork, Dies at 88 (Published 2012)". The New York Times (në anglisht).
  41. "Forest Forms. 1943" (në anglisht). The Met.
  42. Baker, Kenneth (30 mars 2009). "Walter Kuhlman dies - abstract expressionist". SFGATE (në anglisht).
  43. "Ibram Lassaw Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  44. Sobieski, Elizabeth (3 prill 2014). "Alfred Leslie: The Last of the Really Great Abstract Expressionists, Now a Master of 21st Century Digital Art". Huffington Post (në anglisht).
  45. "Norman Lewis / American Art". americanart.si.edu (në anglisht).
  46. "ABSTRACT EXPRESSIONISM: HUMANOID SCULPTURE FROM THE 3RD DIMENSION". Los Angeles Times (në anglisht). 13 janar 1985.
  47. James, George (7 dhjetor 1986). "SEYMOUR LIPTON DIES; A SELF-TAUGHT SCULPTOR (Published 1986)". The New York Times (në anglisht).
  48. SF Gate, E enjte, 19 dhjetor 2013; Jesse Hamlin, 'Frank Lobdell, influential Bay Area painter, dies', retvd. 29 korrik 2014
  49. "Morris Louis". hishhorn.si.edu (në anglisht).
  50. Kimmelman, Michael (31 gusht 2000). "Conrad Marca-Relli, Collagist and Painter, Is Dead at 87 (Published 2000)". The New York Times (në anglisht).
  51. "Roosevelt Institute" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 26 korrik 2020. Marrë më 15 shtator 2025.
  52. "Hugh Mesibov Biography". hughmesibov.com (në anglisht).
  53. Herskovic, Marika, New York school : abstract expressionists : artists choice by artists: a complete documentation of the New York painting and sculpture annuals, 1951-1957, New Jersey: New York School Press, 2000, fq. 253
  54. Brenson, Michael (3 nëntor 1989). "Review/Art; An Art of Motion: Joan Mitchell's Abstract Expressionism". The New York Times (në anglisht).
  55. Glueck, Grace (18 korrik 1991). "Robert Motherwell, Master of Abstract, Dies (Published 1991)". The New York Times (në anglisht).
  56. "Read the Latest from the Broad Strokes" (në anglisht). Blog | NMWA.
  57. Temkin, Ann (1 mars 2002). "A Giant Zip for Mankind" (në anglisht).
  58. "ArtAsiaPacific: Abstract Expressionism Looking East From The Far West". artasiapacific.com (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 29 shtator 2021. Marrë më 15 shtator 2025.
  59. "The Phillips Collection". phillipscollectin.org (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 22 tetor 2020. Marrë më 15 shtator 2025.
  60. "John Opper, 85, Abstract Painter (Published 1994)". The New York Times (në anglisht). 7 tetor 1994.
  61. Helen Harrison (8 dhjetor 2002). "Arts & Entertainment: Art Reviews; Landscapes of Fantasy, and a Devotion to Color 'Three East End Artists'". The New York Times (në anglisht). Nju Jork. fq. LI21.
  62. "Untitled Norton Simon Museum". www.nortonsimon.org (në anglisht).
  63. "Pavia, Phillip (1912-2005)". ctstatelibrary.org (në anglisht).
  64. Smith, Roberta (19 mars 2004). "Milton Resnick, Abstract Expressionist Painter, Dies at 87 (Published 2004)". The New York Times (në anglisht).
  65. Johnson, Ken (21 korrik 2002). "George Rickey, Sculptor Whose Works Moved, Dies at 95 (Published 2002)". The New York Times (në anglisht).
  66. "Jean-Paul Riopelle, 78; Canadian Abstract Expressionist Painter". Los Angeles Times (në anglisht). 16 mars 2002.
  67. "William Ronald". Encyclopædia Britannica (në anglisht).
  68. Zenobia Grant Wingate. "Ralph Rosenborg" (në anglisht). Caldwell Gallery.
  69. Dudar, Helen. "Picturing the American Century". Smithsonian Magazine (në anglisht).
  70. "Anne Ryan". The New Yorker (në anglisht).
  71. Grimes, William (9 tetor 2009). "Charles Seliger, Abstract Expressionist, Dies at 83 (Published 2009)". The New York Times (në anglisht).
  72. "David Smith | Widewalls". www.widewalls.ch (në anglisht).
  73. "Stamos Biography" (në anglisht). The Phillips Collection. Arkivuar nga origjinali më 7 maj 2015.
  74. "Richard Stankiewicz Online". www.artcyclopedia.com (në anglisht).
  75. "Joe Stefanelli" (në anglisht). InLiquid. 28 tetor 1989. Arkivuar nga origjinali më 1 gusht 2022. Marrë më 15 shtator 2025.
  76. Art Daily, Hedda Sterne, America's Last Original Abstract Expressionist and Sole Woman in the Group, Dies Retrieved 10 prill 2011
  77. "Clyfford Still" (në anglisht). The Phillips Collection. Arkivuar nga origjinali më 22 janar 2010.
  78. "Sausalito historical society". marinscope.com (në anglisht).
  79. "Alma Thomas: an abstract expressionist and black artist, who fiercely resisted any labels". America Magazine (në anglisht). 22 shtator 2016.
  80. "Mark Tobey Biography - Infos for Sellers and Buyers". www.mark-tobey.com (në anglisht).
  81. "Bradley Walker Tomlin" (në anglisht). Phillips Collection. Arkivuar nga origjinali më 13 dhjetor 2017.
  82. Matt Schudel (6 korrik 2011), Cy Twombly, influential Va.-born abstract artist, dies at 83 Washington Post.
  83. "Jack Tworkov | artnet". www.artnet.com (në anglisht).
  84. SMITH, ROBERTA (12 janar 2001). "Esteban Vicente Dies at 97; An Abstract Expressionist". The New York Times (në anglisht).
  85. "Untitled (Stack) by Peter Voulkos Arkivuar 25 shkurt 2020 tek Wayback Machine" (1 shkurt 2012). De Young Museum. deyoung.famsf.org. Retrieved 2 janar 2017.
  86. "A woman painting in a man's world". Orange County Register (në anglisht). 9 qershor 2010.
  87. "John von Wicht, Painter, Dead; His Works in Leading Museums (Published 1970)". The New York Times (në anglisht). 23 janar 1970.
  88. "Hale Woodruff | Smithsonian American Art Museum". americanart.si.edu (në anglisht).
  89. "Emerson Woelffer | artnet". www.artnet.com (në anglisht).
  90. Marika Herskovic, New York School Abstract Expressionists Artists Choice by Artists, Arkivuar 29 shtator 2007 tek Wayback Machine (New York School Press, 2000.) ISBN 0-9677994-0-6. fq. 33; fq. 39; fq. 378–381
  91. "A Family of Artists: Yektai Father and Sons Share Gallery Space at Guild Hall" (në anglisht). Hamptons Art HubHamptons Art Hub. 8 dhjetor 2017.
  92. "Mino Argento" Betty Parsons Gallery. Arts magazine – Volume 52, Part 1 – Page 13
  93. Pattan, S. F. (1998) African American Art, New York: Oxford University Press

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]