Emerita Augusta

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Emerita Augusta
Merida Roman Theatre1.jpg
Teatri romak në Mérida
Lloji Vendbanim
Vendndodhja Mérida, Extremadura, Spanjë
Koordinatat 38°55′00″V 06°20′00″P / 38.91667°V 6.33333°P / 38.91667; -6.33333Koordinatat: 38°55′00″V 06°20′00″P / 38.91667°V 6.33333°P / 38.91667; -6.33333
Emri zyrtar: Ansambli Arkeologjik i Merida
Lloji Kulturor
Kriteret iii, iv
Përcaktuar 1993 (mbledhja e 17-të)
Nr. i referencës 160
Shteti Palë Spanja
Rajoni UNESCO Evropë dhe Amerikë e Veriut
Emerita Augusta is located in Spanjë
Emerita Augusta
Emerita Augusta në hartë
Emerita Augusta. Teatri dhe amfiteatrin janë të dukshme në të djathtë, së bashku muret.

Kolonia romake e Emerita Augusta (sot Mérida) u themelua në vitin 25 pes nga Augustus, për të rivendosur ushtarët emerit të shkarkuar nga ushtria romake nga dy legjionet veterane të luftrave kantabriane: Legio V Alaudae dhe Legio X Gemina. Qyteti ishte kryeqyteti i provincës romake të Lusitanisë.

Sot Ansambli Arkeologjik i Merida-s është një nga vendet arkeologjike më të mëdha dhe më të gjera në Spanjë dhe një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s që nga viti 1993.

Teatri romak[redakto | përpunoni burim]

Teatri u ndërtua nga shekulli XVI deri në shekullin e XV pes nga konsulli Marcus Vipsanius Agrippa. U rinovua në fund të shekullit të I-ë ose në fillim të shekullit të II-të es, ndoshta nga perandori Trajan, dhe përsëri midis viteve 330 dhe 340 gjatë mbretërimit të Konstandinit, kur u shtua një shëtitore rreth monumentit dhe elementeve të reja dekorative. Me ardhjen e krishterimit si feja e vetme shtetërore e Romës, shfaqjet teatrore u shpallën të pamoralshme: teatri u braktis dhe pjesa më e madhe e pëlhurës së saj u mbulua me tokë, duke lënë vetëm shtresat e larta të ulëseve (summa cavea). Në traditën spanjolle, këto njiheshin si "Shtatë Karriget", në të cilën thuhet se disa mbretër Maorë mbanin gjykime për të vendosur fatin e qytetit.

Amfiteatri romak[redakto | përpunoni burim]

Amfiteatri Romak

Amfiteatri u ndërtua në vitin 8 pes, për përdorim në garat e gladiatorëve dhe lojërave të tjera me kafshë. Ka një arenë eliptike, të rrethuar nga ulëse të renditura për rreth 15,000 spektatorë, të ndarë sipas kërkesave të ideologjisë Augustiane; ulëset e vendosura poshtë më afër arenës ishin të rezervuara për spektatorët të statusit më të lartë. Sot, vetëm këto vende kanë mbijetuar, pasi lojërave u kishte rënë popullariteti dhe nuk zhvilloheshin më, guri i shtresave të ulëseve të sipërme ishte marrë për përdorim diku tjetër.

Quinarius romak i Perandorit Augustus, përpunuar në Emerita Augusta midis viteve 25-23 pes, Legat P. Carisius.

Cirku romak[redakto | përpunoni burim]

Cirku i Emerita Augusta u ndërtua rreth vitit 20 para erës sonë, dhe ishte në përdorim për shumë vite përpara kushtimit të saj rreth tridhjetë vjet më vonë, ndoshta gjatë sundimit të pasardhësit të Augustit, Tiberius. Ai ishte vendosur jashtë mureve të qytetit, së bashku me rrugën që lidhte Emeritus në Corduba (Córdoba) me Toletum (Toledo). Plani i arenës ishte i formës së zgjatur U, me një fund gjysmërrethor dhe tjetri i rrafshuar.

Urë romake mbi Guadianën[redakto | përpunoni burim]

Ura mund të konsiderohet pika qendrore e qytetit. Ajo lidhet me një nga arteriet kryesore të kolonisë, Decumanus Maximus, ose rrugë lindore-perëndimore tipike të vendbanimeve romake.

Vendndodhja e urës u përzgjodh me kujdes në një grykë të lumit Guadiana, i cili ofroi si mbështetje një ishull qendror që e ndan atë në dy kanale. Struktura origjinale nuk siguroi vazhdimësinë e të tashmes, pasi ajo ishte e përbërë nga dy pjesë të harqeve të bashkuara në ishull, me nga një themel të madh. Kjo u zëvendësua me disa harqe në shekullin e XVII pas një përmbytjeje në vitin 1603, ku u dëmtuan disa pjesë të strukturë strukturës. Në epokën romake gjatësia u zgjat disa herë, duke shtuar të paktën pesë pjesë të njëpasnjëshme të harqeve, kështu që rruga nuk pritej gjatë përmbytjeve periodike të Guadianës. Ura mbulon një total prej 792 m, duke e bërë atë një nga urat më të mëdha të mbijetuara të kohëve të lashta.

Ujësjellësi Los Milagros[redakto | përpunoni burim]

Ujësjellësi ishte pjesë e sistemit të furnizimit që solli ujë në Merida nga Diga e Proserpinës që ndodhet 5 km nga qyteti dhe daton që nga fillimi i shekullit të parë pes.

Vija e ujit është e ruajtur mjaft mirë, veçanërisht seksion që përfshin luginën e lumit Albarregas.

Është i njohur me këtë emër, sepse duket mrekulli se si ende qëndronte.

Ujësjellësi Rabo de Buey-San Lázaro[redakto | përpunoni burim]

Ky ujësjellës solli ujë nga përrenj dhe burime nëntokësore të vendosura në veri të qytetit; pjesa nëntokësore e ujësjellësit është ruajtur shumë mirë, por nga struktura e ndërtuar për të kaluar luginën e Albarregasit, mbijetojnë vetëm tre shtylla dhe harqet e tyre pranë monumentit të cirkut romak dhe të një ujësjellësi tjetër të shekullit të XVI-të, në të cilin materiali ishte ripërdorur nga ujësjellësi romak.

Tempulli i Dianës[redakto | përpunoni burim]

Tempulli i Dianës

Ky tempull është një ndërtesë komunale që i përket forumit të qytetit. Është një nga ndërtesat e pakta të karakterit fetar të ruajtur në një gjendje të kënaqshme. Pavarësisht nga emri i tij, i caktuar gabimisht në zbulimin e saj, ndërtesa i ishte kushtuar kultit perandorak. U ndërtua në fund të shekullit të I-rë pes ose në fillim të epokës së Augustianit. Më vonë u përdor pjesërisht për pallatin e Kontit të Korbos.

Drejtkëndësh, dhe i rrethuar nga kolona, ajo përballet me frontin e Forumit të qytetit. Kjo front është formuar nga një grup prej gjashtë kolonash që mbarojnë në një pjesë muri mbi kulm. Ajo është e ndërtuar kryesisht nga graniti.

Katedralja e Santa María La Mayor[redakto | përpunoni burim]

Katedralja e Santa María La Mayor

Vendet e mbrojtura[redakto | përpunoni burim]

Ujësjellës i San Lázaro
Forumi
Romake Ura e Mérida, më e gjata nga të gjitha urat ekzistuese Romake.
Kodi Emri Lokacioni
664-001 Ujësjellës i Los Milagros Mérida
664-002 Ujësjellësi i San Lazaro Mérida
664-003 Sewer Mérida
664-004 Alcazaba Mérida
664-005 Amfiteatri Mérida
664-006 Harku i Trajanit Mérida
664-007 Xenodoquio Mérida
664-008 Bazilika Casa Herrera Mérida
664-009 Bazilika e Santa Eulalia Mérida
664-010 Amfiteatri i Shtëpisë Mérida
664-011 Shtëpia Mitreo Mérida
664-012 Cirku Mérida
664-013 Koleksioni Artistik Visigotik Mérida
664-014 Columbarios Mérida
664-015 Dique del Guadiana Mérida
664-016 Cornalvo Dam Mérida
664-017 Proserpina Dam Mérida
664-018 Forum Mérida
664-019 Muret e qytetit Mérida
664-020 Muzeu Kombëtar i Artit Romak Mérida
664-021 Obelisku i Santa Eulalia Mérida
664-022 Ura e lumit Albarregas Mérida
664-023 Ura e lumit Guadiana Mérida
664-024 Teatri Mérida
664-025 Tempulli i Dianës Mérida
664-026 Tempulli i Concordia Mérida
664-027 Tempulli i Marsit Mérida
664-028 Banja c / Diego M. Creuet Mérida
664-029 Banja romake e Alange Alange[1]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ A 18 km southwest of Merida.

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]