Shko te përmbajtja

Fontana di Trevi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Fontana di Trevi

Fontana di Trevi është një shatërvan i shekullit të 18-të në lagjen TreviRomë, Itali, i projektuar nga arkitekti italian Nicola Salvi dhe i përfunduar nga Giuseppe Pannini dhe disa të tjerë. Duke qëndruar 26.3 metra e lartë dhe 49.15 metra e gjerë,[1] është shatërvani më i madh barok në qytet dhe një nga shatërvanët më të famshëm në botë.

Historia para vitit 1629

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Shatërvani në kryqëzimin e tre rrugëve (tre vie)[2] shënon pikën përfundimtare[3]Acqua Vergine "moderne", Aqua Virgo e ringjallur, një nga ujësjellësit që furnizonte me ujë Romën e lashtë. Në vitin 19 pes, gjoja me ndihmën e një virgjëreshe, teknikët romakë gjetën një burim uji të pastër rreth 13 km larg qytetit. (Kjo skenë paraqitet në fasadën e shatërvanit aktual.) Megjithatë, rruga eventuale e tërthortë e ujësjellësit e bëri gjatësinë e tij rreth 22 km. Kjo Aqua Virgo e çoi ujin në Banjat e Agripës. Ai i shërbeu Romës për më shumë se 400 vjet.

Emri i shatërvanit latin rrjedh nga fjala latine Trivium (kryqëzimi i tre rrugëve). Statuja ndodhet pikërisht në qendër të rrugës De 'Crocicchi, rrugës Poli dhe rrugës Delle Muratte.[4]

Shatërvani u rinovua një herë në vitin 1988 për të hequr zbardhjen e shkaktuar nga smogu, dhe përsëri më 1998; punimet e gurit u fshinë dhe të gjitha plasaritjet dhe zonat e tjera të prishjes u riparuan nga artizanë të aftë, dhe shatërvani ishte i pajisur me pompa riqarkulluese.[5]

Në janar 2013, u njoftua se kompania italiane e modës Fendi do të sponsorizonte një restaurim 20-mujor, 2.2 milionë euro të shatërvanit; do të ishte restaurimi më i plotë në historinë e shatërvanit.[6]

Puna restauruese filloi në qershor 2014 dhe përfundoi në nëntor 2015. Shatërvani u rihap me një ceremoni zyrtare mbrëmjen e 3 nëntorit 2015. Restaurimi përfshinte instalimin e më shumë se 100 dritave LED për të përmirësuar ndriçimin e natës të shatërvanit.[7][8][9]

  1. "Trevi Fountain". Britannica.com - Trevi-Fountain (në anglisht).
  2. Megjithëse janë sugjeruar etimologji të tjera, kjo është etimologjia e drejtpërdrejtë moderne e adoptuar nga Pinto më 1986 dhe të tjerë.
  3. Termi teknik italian për një "shatërvan terminal" të tillë është një ("ekran"): Peter J. Aicher, "Terminal Display Fountains ("Mostre") and the Aqueducts of Ancient Rome" Phoenix 47.4 (Winter 1993:339–352).
  4. "fontana-di-trevi" (PDF) (në italisht).{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës (lidhja)
  5. "The Trevi Fountain and the Dolce Vita!". Euronews (në anglisht). 3 nëntor 2015. Marrë më 19 maj 2018.
  6. Pullella, Philip (28 janar 2013). "Rome Trevi Fountain, symbol of Dolce Vita, to get big facelift". Reuters (në anglisht). Marrë më 21 dhjetor 2020.
  7. "Torna l'acqua a Fontana di Trevi, dopo il restauro firmato Fendi". Roma – La Repubblica (në italisht). 3 nëntor 2015.
  8. Squillaci, Laura (3 nëntor 2015). "La Fontana di Trevi torna all'antico splendore dopo il restauro". Rai News (në italisht). Marrë më 21 dhjetor 2020.
  9. "La Fontana di Trevi, applauso e flash salutano il ritorno dell'acqua". ANSA.it (në italisht). 4 nëntor 2015. Marrë më 27 mars 2019.