Frank Marshall

Frank Marshall

Personal information
Born	Frank James Marshall 10 gusht 1877 New York City
Died	9 nëntor 1944 (67 vjet) New Jersey
Chess career
Vendi	Shtetet e Bashkuara

Frank James Marshall (10 gusht 1877 - 9 nëntor 1944) ishte Kampion Amerikan i Shahut nga viti 1909 deri më 1936 dhe një nga shahistët më të fortë në botë në fillim të shekullit të 20-të.

Karriera e shahut

Marshall lindi në New York City dhe jetoi në Montreal, Kanada, nga mosha 8 deri në 19 vjeç. Ai filloi të luante shah në moshën 10 vjeç, dhe deri në vitin 1890 (13 vjeç) ishte një nga lojtarët kryesorë në Montreal.

Ai fitoi Kongresin Ndërkombëtar të Shahut të Cambridge Springs 1904 (shënoi 13/15, përpara kampionit botëror Emanuel Lasker) dhe Kongresin Amerikan më 1904, por nuk mori titullin kombëtar sepse kampioni amerikan në atë kohë, Harry Nelson Pillsbury, nuk konkurroi. Në vitin 1906 Pillsbury vdiq dhe Marshall përsëri refuzoi titullin kampion derisa e fitoi atë në garë më 1909.

Në vitin 1907 ai luajti një ndeshje kundër kampionit botëror Emanuel Lasker për titull dhe humbi tetë ndeshje, duke mos fituar asnjë dhe duke barazuar shtatë. Ata luajtën ndeshjen e tyre në New York City, Philadelphia, Washington, D.C., Baltimore, Chicago, dhe Memphis nga 26 janari deri më 8 prill 1907.

Në vitin 1909, ai pranoi të luante një ndeshje me shahistin e ri kuban në atë kohë José Capablanca dhe, për habinë e shumicës së njerëzve, humbi tetë ndeshje, barazoi katërmbëdhjetë dhe fitoi vetëm një. Pas kësaj mposhteje, Marshall nuk e indinjoi Capablanca; në vend të kësaj, ai kuptoi se i riu kishte talent të jashtëzakonshëm dhe meritonte njohje. Kampioni amerikan punoi shumë për të siguruar që Capablanca të kishte mundësinë të luante në nivelet më të larta të konkurrencës. Marshall këmbënguli që Capablanca të lejohej të hynte në terneun e San Sebastián më 1911, një kampionat ekskluziv që premton të jetë një nga më të fortët në histori. Pavarësisht nga shumë protesta për përfshirjen e tij, Capablanca fitoi turneun.

Marshall përfundoi i pesti në turneun e Shën Petersburgut 1914, pas kampionit të botës Lasker, kampionëve të ardhshëm të botës Capablanca dhe Alekhine, dhe ish sfiduesit të Kampionatit Botëror Tarrasch, por përpara lojtarëve që nuk u kualifikuan për në finale: Ossip Bernstein, Rubinstein, Nimzowitsch, Blackburne, Janowski, dhe Gunsberg. Sipas autobiografisë së Marshallit të vitit 1942, e cila thuhet se ishte shkruar nga Fred Reinfeld, Cari Nikolla II i dha titullin "Mjeshtër i Madh" Marshall dhe katër finalistëve të tjerë. Historiani i shahut Edward Winter e ka vënë në dyshim këtë, duke deklaruar se burimet më të hershme të njohura që mbështesin këtë histori janë autobiografia e Marshall dhe një artikull nga Robert Lewis Taylor në numrin e 15 qershorit 1940 të The New Yorker.

Në vitin 1915, Marshall hapi Klubin e Shahut Marshall në New York City. Në vitin 1925 Marshall u shfaq në filmin e shkurtër sovjetik Chess Fever në një paraqitje të shkurtër së bashku me Capablanca.

Në vitin 1920, ai fitoi Kongresin Amerikan të Shahut.

Në vitin 1922, Marshall luajti 155 ndeshje njëkohësisht në Klubin Kombëtar në Montreal, Kanada, një rekord botëror. Ai shënoi 126 fitore, 21 barazime dhe 8 humbje në pak më shumë se 7 orë. Një javë më vonë, kur Marshall u kthye në Nju Jork, ai përsëriti çdo lëvizje të vetme të çdo loje, ai ishte në gjendje të kujtonte 154 nga 155 ndeshjet.

Në vitet 1930, Marshall drejtoi ekipin amerikan me katër medalje të arta në katër Olimpiada Shahu. Gjatë një raundi, ai u kthye në tabelë dhe zbuloi se bashkëlojtarët e tij kishin rënë dakord për tre barazime. Pasi mbaroi lojën e tij, ai i bëri secilit prej tyre një bisedë të ashpër individualisht se si barazimet nuk fitojnë ndeshje.

Në vitin 1936, pasi mbajti titullin kampion të SHBA për 27 vjet, ai ia dorëzoi atë fituesit të një turneu kampionati. Turneu i parë i tillë u sponsorizua nga Federata Kombëtare e Shahut dhe u mbajt në Nju Jork. Klubi i Shahut Marshall dhuroi trofeun dhe fituesi i parë ishte Samuel Reshevsky.

Vlerësimi

Marshall ishte më i njohur për aftësitë e tij të shkëlqyera taktike. Një aspekt i kësaj ishte "mashtrimi i Marshall", ku një truk do të kthente një lojë të humbur. Andrew Soltis shkruan se, "Në vitet e mëvonshme, aftësia e tij për të shpëtuar të pakthyeshmen mori përmasa magjike". Jo aq e njohur tani, por e vlerësuar në kohën e tij, ishte aftësia e tij në fundlojë.

Teoria e hapjes

Frank Marshall ka një numër variacionesh hapjeje shahu të emëruara sipas tij. Dy variacione të gambit që janë ende teorikisht të rëndësishme sot janë emëruar sipas tij. Njëri është Sulmi Marshall në Ruy Lopez (1.e4 e5 2.Kf3 Kc6 3.Bb5 a6 4.Oa4 Kf6 5.0-0 Oe7 6.Te1 b5 7.Ob3 0-0 8.c3 d5). Loja e parë e njohur e Marshall me këtë hapje ishte kundër José Capablanca në vitin 1918, megjithëse Marshall e kishte luajtur më parë në lojëra të tjera që nuk morën vëmendje të gjerë. Edhe pse Capablanca fitoi në një lojë të konsideruar gjerësisht si një shembull tipik i gjenialitetit të tij mbrojtës, ideja e hapjes së Marshall u bë mjaft popullore. I ziu merr shanse të mira sulmuese dhe shënon afër 50 përqind me Marshall, një rezultat i shkëlqyer për të ziun. Sulmi Marshall është aq i respektuar sa shumë lojtarë të shkëlqyer shpesh zgjedhin ta shmangin atë me variacione "Anti-Marshall" siç është 8.a4.

Gjatë karrierës së tij të hershme, Marshall njihej kryesisht si një lojtar taktik plot ngjyra në traditën Morphy. Kur luante me figurat e bardha, ai zakonisht përdorte hapjet e4 si Gambiti i Mbretit dhe Loja e Vjenës. Si i Zi, ai preferonte Kundërgambitin e Albinit si një përgjigje ndaj Gambitit të Mbretëreshës. Deri në vitet 1920, shumica e lojtarëve të shahut elitarë kishin kaluar tërësisht në hapjet d4 dhe një stil loje më pozicional, dhe Marshall e ndryshoi stilin e tij të lojës për t'u përshtatur me kohën. Në vitet e tij të mëvonshme, ai shpesh përdorte Mbrojtjen Caro-Kann dhe Mbrojtjet Indiane.

Një gambit i rëndësishëm në Mbrojtjen Gjysmë-Sllave është emëruar gjithashtu sipas tij. Gambiti i Marshallit fillon 1.d4 d5 2.c4 c6 3.Kc3 e6 4.e4!? Linja kryesore shkon 4...dxe4 5.Kxe4 Ob4+ 6.Od2 (6.Kc3 shpëton ushtarin, por nuk konsiderohet i rrezikshëm) Dxd4 7.Oxb4 Dxe4+ 8.Oe2 me lojë të mprehtë dhe të paqartë.

Një tjetër hapje e emëruar sipas Marshallit është Mbrojtja Marshalll ndaj Gambitit të Mbretëreshës (1.d4 d5 2.c4 Kf6). Në përgjithësi konsiderohet inferiore ndaj Gambitit të Mbretëreshës Refuzuar (2...e6), Mbrojtjes Sllave (2...c6) dhe Gambitit të Mbretëreshës Pranuar (2...dxc4).

Libra

• Frank Marshall, My Fifty Years of Chess, 1942, ISBN 1-84382-053-6 (2002 Hardinge Simpole edition), also published as Marshall's Best Games of Chess, ISBN 0-486-20604-1 (1960 Dover Publications). This was republished in 2003: ISBN 978-1447472513 (Buchanan Press {January 9, 2013})
• Andy Soltis, Frank Marshall, United States Chess Champion: A Biography With 220 Games, 1994, ISBN 0-89950-887-1.
• Frank James Marshall, Marshall's Chess "Swindles", 1914, (American Chess Bulletin publication, 130pp.)
• John S. Hilbert, Young Marshall : The Early Chess Career of Frank James Marshall, with Collected Games, 1893-1900, 2002, ISBN 978-8071894384 (Moravian Chess Publishing, 282pp.)

Lojëra të shquara

23...Dg3 e famshme e Marshall

	h	g	f	e	d	c	b	a
1									1
2									2
3									3
4									4
5									5
6									6
7									7
8									8
	h	g	f	e	d	c	b	a

Pozicioni pas 23.Tc5

Në lojën e tij të famshme kundër Stepan Levitsky, Marshall përfundoi me një sakrificë të rreme të mbretëreshës së tij, duke lejuar që ajo të kapej në tre mënyra të ndryshme, të cilat të gjitha do të çonin në mat-mat e afërt ose në një finale me një disavantazh humbës për bardhin.

Levitsky vs. Marshall, Breslau 1912: 1.d4 e6 2.e4 d5 3.Kc3 c5 4.Kf3 Kc6 5.exd5 exd5 6.Oe2 Kf6 7.0-0 Oe7 8.Og5 0-0 9.dxc5 Oe6 10.Kd4 Oxc5 11.Kxe6 fxe6 12.Og4 Dd6 13.Th3 Tae8 14.Dd2 Ob4 15.Oxf6 Txf6 16.Tad1 Dc5 17.De2 Oxc3 18.bxc3 Dxc3 19.Txd5 Kd4 20.Dh5 Tef8 21.Te5 Th6 22.Dg5 Txh3 23.Tc5 (shih diagramin) Qg3!! (Kjo lëvizje konsiderohet si një nga lëvizjet më të shkëlqyera të luajtura ndonjëherë; Tim Krabbé e renditi atë të tretën. Legjenda thotë se spektatorët e lanë tabelën me figura ari pas lëvizjes së fundit të Marshall. Historiani i shahut Edward Winter diskuton rrëfimet e ndryshme këtu.) Stampa:ChessAN

Fitorja ndaj Capablanca me të zezë

Megjithëse Marshall humbi ndaj Capablanca shumë më shpesh sesa fitoi (+2−20=28), ata patën shumë barazime dhe Marshall ishte një nga lojtarët e paktë që mundi Capablanca me figurat e zeza.

Capablanca vs. Marshall, Havana 1913: 1.e4 e5 2.Nf3 Nf6 3.Nxe5 d6 4.Nf3 Nxe4 5.d4 d5 6.Bd3 Bg4 7.0-0 Nc6 8.c3 Be7 9.Nbd2 Nxd2 10.Bxd2 0-0 11.h3 Bh5 12.Re1 Qd7 13.Bb5 Bd6 14.Ne5 Bxe5 15.Qxh5 Bf6 16.Bf4 Rae8 17.Re3 Rxe3 18.fxe3 a6 19.Ba4 b5 20.Bc2 g6 21.Qf3 Bg7 22.Bb3 Ne7 23.e4 dxe4 24.Qxe4 c6 25.Re1 Nd5 26.Bxd5 cxd5 27.Qe7 Qc8 28.Bd6 h6 29.Rf1 f6 30.Re1 Rd8 31.Bc5 Kh7 32.Qf7 Qf5 33.Be7 Qd7 34.Kf1 Rf8 35.Qe6 Qxe6 36.Rxe6 Re8 37.Re2 Kg8 38.b3 Kf7 39.Bc5 Rxe2 40.Kxe2 f5 41.Kd3 Ke6 42.c4 bxc4+ 43.bxc4 g5 44.g4 f4 45.Bb4 Bf6 46.Bf8 dxc4+ 47.Kxc4 f3 48.d5+ Ke5 49.Kd3 Kf4 50.Bd6+ Be5 51.Bc5 Kg3 52.Ke4 Bf4 53.d6 f2 0–1

Capablanca rrallë humbiste në fundlojë.

Lidhje të jashtme

• Frank Marshall profili dhe lojërat në Chessgames.com
• Kmoch, Hans (2004). Grandmasters I have Known: Frank James Marshall. Chesscafe.com