Kampionati Botëror i Shahut

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Kampioni aktual i botës , Magnus Carlsen nga Norvegjia

Kampionati Botëror i Shahut (World Chess Championship ose WCC) luhet për të përcaktuar Kampionin e Botës në shah.

Kampionati botëror zyrtarisht mendohet të ketë filluar në vitin 1886, kur të dy lojtarët kryesor në Evropë dhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Johann Zukertort dhe Wilhelm Steinitz respektivisht, janë përballur në një lojë. Nga viti 1886 deri më 1946, kampioni i vendoste kushtet, që i kërkohej çdo sfidanti të kishte mbështetje të konsiderueshme dhe të mposhte kampionin në një ndeshje në mënyrë që të bëhej kampioni i ri botëror. Nga 1948 deri në vitin 1993, kampionati është administruar nga FIDE, Federata Botërore e Shahut. Në vitin 1993, kampion në fuqi (Garry Kasparov), u shkëput nga FIDE, e cila çoi në krijimin kampionati rival në shah Professional Chess Association. Titujt u unifikuan në Kampionatin Botëror të Shahut 2006.

Kampioni aktual i botës Magnus Carlsen fitoi Kampionatin Botëror të Shahut 2013 kundër Viswanathan Anand dhe me sukses e mbrojti titullin e tij kundër Anand në Kampionatin Botëror të Shahut 2014.

Përveç kësaj, ekziston një garë e veçantë vetëm për gratë, për titullin e Kampione i Botës në Shah për Gra, si dhe gara dhe titujt të ndara për të vegjëit (nën 20 vjeç), dhe të moshuarit (60+ për burrat, 50+ per femrat), dhe për kompjuterët. Kompjuterët kanë të drejtë të konkurrojnë vetëm për titullin e fundit.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

A chart showing the Official World Chess Champion title holders.png

Koncepti i një kampionati botëror të shahut filloi të falë në gjysmën e parë të shekullit të XIX, dhe fraza "kampioni i botës" u shfaq në vitin 1845. Nga kjo kohë e tutje lojtarë të ndryshëm u vlerësua si botë e kampionëve, por konkursi i parë që përcaktoi paraprakisht si të qënurit kampionat botëror ishte ndeshja midis Steinitz dhe Zukertort në vitin 1886. Deri në vitin 1948 garat e kampionatit botëror dhe ndeshjet rregulloheshin privatisht mes lojtarëve. Si rezultat, lojtarët gjithashtu ishin të detyruar ta financojnë, në formën e aksioneve të dhënë nga entuziastët që dëshironin të vinin baste për njërin nga lojtarët. Në fillim të shekullit të XX, ndonjëherë kjo ka qenë një pengesë për të penguar ose vonuar sfidat për titullin.

Kampionët e Botës sipas titujve të fituar[redakto | redakto tekstin burimor]

Kampion Gjithsej I padiskutueshëm FIDE Klasik Vite si kampion Vite si kampion i padiskutueshëm!
Emanuel Lasker 6 6 27 27
Garry Kasparov 6 4 2 15 8
Anatoly Karpov 6 3 3 16 10
Mikhail Botvinnik 5 5 13 13
Viswanathan Anand 5 4 1 8 6
Alexander Alekhine 4 4 17 17
Wilhelm Steinitz 4 4 8 8
Vladimir Kramnik 3 1 2 7 1
Tigran Petrosian 2 2 6 6
Magnus Carlsen 2 2 3 3
José Raúl Capablanca 1 1 6 6
Boris Spassky 1 1 3 3
Bobby Fischer 1 1 3 3
Max Euwe 1 1 2 2
Vasily Smyslov 1 1 1 1
Mikhail Tal 1 1 1 1
Ruslan Ponomariov 1 1 2 0
Alexander Khalifman 1 1 1 0
Rustam Kasimdzhanov 1 1 1 0
Veselin Topalov 1 1 1 0

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]