Iris illyrica
| Iris illyrica | |
|---|---|
| Klasifikimi shkencor | |
| Mbretëria: | |
| Pa klasifikuar: | |
| Pa klasifikuar: | |
| Rendi: | |
| Familja: | |
| Gjinia: | |
| Lloji: | I. illyrica |
| Emri binomial | |
| Iris illyrica Tomm. | |
| Sinonimet | |
|
Iris pallida subsp. illyrica | |
Shpatorja ose Iris illyrica ose e njohur zakonisht si irisi ilirian, është një bimë shumëvjeçare nga familja iris (Iridaceae), në vendet e Evropës juglindore.
Shpërndarja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Shtrirja amtare e saj përbëhet nga pjesa më e madhe e rajonit të lashtë të Ilirisë, sipas të cilit është emëruar, i vendosur në Gadishullin Ballkanik.
Ajo rrite si e egër dhe mund të gjendet në Dalmacinë moderne (Kroaci), Shqipëri, Kosovë, Bosnjë dhe Hercegovina, Mali të Zi dhe në pjesë të Serbisë dhe Republikës së Maqedonisë.
Përshkrimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Iris illyric rritet deri në 40 cm në lartësi.
Periudha e lulëzimit të saj është maj dhe qershor.
Pozicioni më i mirë i mbjelljes së tij është në diell të plotë. Kërkesat për tokë janë tokë të thatë ose mesatare, pjellore të drenazhuar mirë. Është i përshtatshëm per habitate dhe shkëmbore. Kjo bimë prodhon fara rrallë dhe prodhon dhjetë fara që piqen në vjeshtë.
Sipas IOPI (Organizata Ndërkombëtare për Informacionin e Bimëve) statusi i kësaj fabrike është ende i pazgjidhur; shpesh trajtohet si një nëngrup i irisit dalmat (Iris pallida).Është riklasifikuar nga disa si sinonim i Iris pallida subsp. iliric.
Ilirët (dhe më vonë romakët) e konsideronin Iris illyricën një bimë mjekësore me veti të ndryshme mjekësore. Këto përfshinin shërimin e çibanëve dhe lehtësimin e dhimbjeve të kokës. Gjithashtu besohej se bima ishte në gjendje të nxiste abortin. Pjesët përdoreshin në botën e lashtë si antidjersës dhe për prodhimin e parfumeve.