Izmiri

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Izmir)
Jump to navigation Jump to search
Izmiri
Qytet
noform
Kolazh me pamje nga Izmiri
Vendndodhja
Izmiri is located in Turqia
Izmiri
Izmiri

Koordinatat: 38°25′12″V 27°8′24″L / 38.42000°V 27.14000°L / 38.42000; 27.14000

Administrimi
Shteti Flamuri Turqia
Rajoni Rajoni i Egjeut
Kryetari i Bashkisë Tunç Soyer (CHP)
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 11.891 km2
Popullsia 4.394.694 banorë (2020)
Dendësia 369,5 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Zona Kohore UTC+3 (TRT)
Kodi Postal 35XXX
Prefiksi 232
Targa 35
Koordinatat 38° 25′ 12″ Veri

27° 8′ 24″ Lindje

Izmiri, gjithashtu e njohur me emrin antik Smirnë, është një qytet metropolitane në skajin perëndimor të Anadollit. Është qyteti i tretë më i populluar në Turqi, pas Stambollit dhe Ankarasë; dhe zona e dytë më e madhe urbane në Detin Egje pas Athinës.

Në vitin 2019, qyteti i Izmirit kishte një popullsi prej 2,972,900. Zona metropolitane e Izmirit shtrihet përgjatë ujërave periferikë të Gjirit të İzmirit dhe në brendësi të veriut përtej Deltës Lumore Gediz; në lindje përgjatë një fushe aluviale të krijuar nga disa përrenj të vegjël; dhe në terren pak më të thyer në jug.

Izmiri ka mbi 3000 vjet histori të regjistruar urbane dhe deri në 8500 vjet histori si një vendbanim njerëzor që nga periudha e Neolitit. I vendosur në një vend të favorshëm në krye të një gjiri, në një vrimë të thellë në mes të rrugës përgjatë bregdetit perëndimor të Anadollit, qyteti ka qenë një nga portet kryesore tregtare të Detit Mesdhe për pjesën më të madhe të historisë së tij. Kur osmanët morën Izmirin në shekullin e 15-të, ata nuk trashëguan kujtime historike tërheqëse, ndryshe nga pikat e tjera kryesore të rrjetit tregtar osman, përkatësisht Kostandinopoja (Stamboll), Damasku, Bagdadi dhe Kajro.

Shfaqja e Izmirit si një port i madh ndërkombëtar deri në shekullin e 17 ishte kryesisht rezultat i tërheqjes që ajo ushtroi ndaj të huajve dhe orientimit evropian të qytetit. Politikisht, Izmiri konsiderohet një bastion i Kemalizmit dhe Partisë Republikane Popullore (CHP).

Izmiri priti Lojërat Mesdhetare në vitin 1971 dhe Lojërat Universitare Botërore (Universiade) në vitin 2005. Në mars 2008, Izmiri paraqiti ofertën e tij në BIE për mbajtjen e Universal Expo 2015, por ajo u fitua nga Milano, Itali.