Joker (lojëra me letra)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Shembulli i një karte “Joker”

Joker është një kartë e gjetur në shumicën e kuvertave të kartolinave të përshtatshme franceze, si një shtesë për katër kostume standarde (spathiu, diamante, zemra dhe maç). Prej gjysmës së dytë të shekullit të njëzetë, ato janë gjetur edhe në kuvertën spanjolle dhe italiane. Joker filloi në Shtetet e Bashkuara gjatë Luftës Civile dhe u krijua si një kartë e mirë për ndeshjen e Euchre. Që atëherë është adoptuar në shumë lojëra të tjera të kartave, ku shpesh vepron si një kartë e egër, por mund të ketë funksione të tjera si: atu i lartë, një kartë kalimi (duke detyruar një tjetër lojtar të humbasë një kthesë), kartën më të ulët ose kartën më të lartë të vlerës. Në të kundërt, një kartë e egër është çdo kartë që mund të përdoret për të përfaqësuar një tjetër kartë ose karta; ajo nuk duhet të jetë një joker. Joker është unik brenda paketës franceze në atë që nuk ka një pamje standarde të industrisë së gjerë.

Origjina[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Koncepti duket se ka origjinën nga Gjermania ku lojrat, Juckerspiel dhe Bester Bube ("Best Bower") gjithashtu përdorën fanti si bowers më të mira, të djathtë dhe të majtë. Rreth vitit 1860, lojtarët amerikanë Euchre mund të kenë krijuar një tullë më të lartë, "Best Bower", nga një kartë bosh.[1]

Samuel Hart është marrur me shtypjen e kartelës së parë të ilustruar "Best Bower" në vitin 1863 me "Imperial Bowers" së tij.[2][3] Jokerët më të mirë të tipit Bower vazhdojnë të prodhohen edhe në shekullin e 20-të. Kartat e emërtuara "Joker" filluan të shfaqen rreth fundit të viteve 1860 me disa kllounë dhe shakaxhi. Besohet se termi "Joker" vjen nga Jucker ose Juckerspiel, drejtshkrimi origjinal i Gjermanisë së Euchre.[4][5] Një prodhues britanik, Charles Goodall, ishte prodhuesi i paketave me Jokers për tregun amerikan më 1871.[6] Jokeri i parë për tregun vendas britanik u shit në vitin 1874.[7] Italianët i quajnë jokerët "Jolly", pasi shumë karta të hershme janë emërtuar "Jolly Joker".[8]

Loja e ardhshme për të përdorur një joker ishte poker rreth vitit 1875 ku funksiononte si një kartë e egër.[9] Paketat me dy joker filluan të bëhen normë gjatë viteve 1940 për lojën e Canasta.[10][11][12] Që nga vitet 1950, paketat gjermane dhe austriake kanë përfshirë tre joker për të luajtur German Rummy; në Poloni, jokeri i tretë njihet si jokeri blu; dhe, në Shlesvig-Holshtajn, paketat Zwickern vijnë me gjashtë jokers.[13]

Lojërat me letra Tarot dhe Tarock[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Joker shpesh krahasohet me "Budallen" në kuvertën tarot ose Tarock. Ata ndajnë shumë ngjashmëri si në pamjen ashtu edhe në funksionin e lojës.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Trumps The modern pocket Hoyle. 1868. New York; Dick & Fitzgerald. p. 94. 
  2. ^ Dawson, Tom and Judy. (2014). The Hochman Encyclopedia of American Playing Cards. Ch. 5.
  3. ^ Wintle, Simon. Samuel Hart at The World of Playing Cards.
  4. ^ Parlett, David. Euchre at parlettgames.uk. Retrieved 17 July 2015.
  5. ^ Joker at the International Playing-Card Society.
  6. ^ Wintle, Simon (10 April 2008). "The Evolution, History, and Imagery of Playing Cards". Collectors Weekly. Marrë më 2 tetor 2014. 
  7. ^ Goodall, Michael. (2001). "The Origin of the First English Joker". The Playing-Card Vol. 29, p.244-246
  8. ^ Anderson, Matthew. "The foreign words that seem like English - but aren't". BBC Culture. BBC Online. Marrë më 27 janar 2017. 
  9. ^ Parlett, David (1990), The Oxford Guide to Card Games, Oxford University Press, f. 191,  0-19-214165-1 
  10. ^ Powills, Dorothy. (1989). "A Voice From the Past". Chicago Playing Cards Collectors Bulletin. Vol. 36-3, p. 1809.
  11. ^ McLeod, John. (2005). "Playing the Game: Canasta Relatives". The Playing-Card, Vol. 34-2, p.141.
  12. ^ Wintle, Simon. Canasta at The World of Playing Cards. Retrieved 17 July 2015.
  13. ^ McLeod, John. Zwickern at pagat.com