Justitia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Justitia

Justitia (Latinisht: Iustitia) është një personifikim alegorik i forcës morale në sistemet gjyqësore. Atributet e saj janë me sy të lidhur, një peshore dhe një shpatë. Ajo shpesh shfaqet si një palë me Prudentia, e cila mban një pasqyrë dhe një gjarpër. Ajo ka prejardhjen nga Iustitia, perëndesha e drejtësisë në mitologjinë romake, ekuivalente me perëndeshën greke Dike.

Përshkrimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Personifikimi i drejtësisë që balancon peshoren daton që nga perëndesha Maat, dhe më vonë Isis, e Egjiptit të lashtë. Hyjnitë helene Themis dhe Dike ishin më vonë perëndesha të drejtësisë. Themis ishte mishërimi i rendit, ligjit dhe zakonit hyjnor, në aspektin e saj si personifikim i drejtësisë hyjnore të ligjit.

Peshorja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Justitia është përshkruar më shpesh me një peshore zakonisht duke mbajtur me një dorë, mbi të cilën ajo mat pikat e forta të mbështetjes dhe kundërshtimit të një çështjeje.

Peshorja përfaqësojnë peshimin e provave dhe u mungon themeli për të treguar se provat duhet të qëndrojnë vetë.

Lidhja e syve[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Që nga shekulli i 16-të, Justitia përshkruhet me sy të lidhur. Lidhja e syve përfaqëson paanësinë, idealin që drejtësia të zbatohet pa marrë parasysh pasurinë, pushtetin ose statusin tjetër. Monedhat më të hershme romake përshkruanin Justitia me shpatën në njërën dorë dhe peshoren në dorën tjetër, por me sytë e zbuluar. Justitia përfaqësohej zakonisht zakonisht si "e verbër" që nga mesi i shekullit të 16-të. Përfaqësimi i parë i njohur i Justitia së verbër është statuja e Hans Gieng në vitin 1543 në Gerechtigkeitsbrunnen (Burimi i Drejtësisë) në Bern.

Në vend që të përdorin qasjen Janus, shumë skulptura thjesht e lënë anash lidhjen e syve. Për shembull, në majë të gjykatës Old BaileyLondër, një statujë e Justitia qëndron me sy të zbuluar; broshurat e gjykatës shpjegojnë se kjo është për shkak se Justitia fillimisht nuk ishte me sy të lidhur, dhe sepse "forma e saj vajzërore" supozohet se garanton paanësinë e saj e cila e bën lidhjen e syve të tepërt. Një variant tjetër është të përshkruash një Justitia me sy të lidhur si një shkallë njerëzore, duke peshuar pretendimet konkurruese në secilën dorë. Një shembull i kësaj mund të shihet në Gjykatën e Qarkut Shelby në Memphis, Tennessee.

Shpata[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Shpata përfaqësonte autoritetin në kohërat e lashta dhe përcjell idenë se drejtësia mund të jetë e shpejtë dhe përfundimtare.

Heraldikë[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Justitia dhe simbolet e saj përdoren në heraldikë, veçanërisht në stemat e agjencive të ligjshme të qeverisë.