Kisha e Shën Premtes (Çetë)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Disambig.svg Shih: Kisha e Shën Premtes (kthjellim).
Kisha e Shën Premtes (Çetë)
Rsz 20140622 094826165 ios.jpg
Kisha e Shën Premtes
Lloji Arkitekture
Vendndodhja Çetë, Rrethi i Kavajës, Shqipëri
Koordinatat 41°11′58″V 19°34′28″L / 41.199369°V 19.574444°L / 41.199369; 19.574444Koordinatat: 41°11′58″V 19°34′28″L / 41.199369°V 19.574444°L / 41.199369; 19.574444
Ndërtuar Shekulli XIII[1]
Stili arkitekturor Gotiko-Romake
Organi drejtues DRKK Durrës
Emri zyrtar: Monument i trashëgimisë kulturore
Lloji Nën mbrojtje
Kriteret I
Përcaktuar Mnistria e Arsimit dhe Kulturës/ 1886/10.06.1973
Kisha e Shën Premtes (Çetë) is located in Shqipëria
Kisha e Shën Premtes (Çetë)
Kisha e Shën Premtes në hartë

Kisha e Shën Premtes është një monument i trashëgimisë kulturore në Çetë, Rrethi i Kavajës, Shqipëri. Ky monument është i llojit "Arkitekture", i miratuar me numër 1886 më 10.06.1973.[2]

Historia dhe përshkrimi[redakto | përpunoni burim]

Kisha mendohet të jetë ndërtuar në shekullin e XIII dhe është e vetmja kishë me arkitekturë gotiko-romake e mbetur në territorin e Shqiperisë. Ajo u ndërtua si kishë katolike, e urdhërit benedektin, në periudhën e Regnus Albaniae. Në këtë kohë dokumentohet që të jenë ndërtuar disa kisha të tilla katolike, si në Shqipërinë e Mesme ashtu edhe në atë të Veriut. Më vonë, në vitin 1691, kisha u bë ortodokse, dhe u pikturuar me ikona nga brenda. Vëllezërit Zografi pikturuan të katër muret rrethues, por shumë prej ikonave u shkatërruan nga një zjarr që ra në vitet kur kisha ishte lënë në harresë si rrjedhojë e shpalljes së Shqipërisë si vend ateist. 16 ikona i përkasin Kostandin Shpatarakut, në mes të të cilave edhe ikonostasi, që ndante naosin nga altari, po që tashmë është zhdukur.[1]

Kisha përbëhet nga altari, narteksi dhe naosi. Dyshemeja ka një figurë dielli (në formë rrethi), gjë që është interesante, pasi kulti i diellit është prekristian. Sipas gojëdhënave lokale, ishin tre kalorës që po kalonin në rrugën Egnatia (e cila ndodhet afër kishës), të cilët po shkonin nga Roma për në Kostandinopojë, të cilët e ndërtuan kishën. Ata ishin nisur për të çliruar Jeruzalemin dhe varrin e Krishtit në një Kryqëzatë. Mbasi kaluan natën në fshatin Çetë, në mëngjes që të tre i thanë njëri-tjetrit që kishin parë të njëjtën ëndërr: Shenjtorët u kishin thënë që të mos vazhdonin rrugën pa ndërtuar një kishë në fshatin Çetë, pasi vendi i mirë dhe besimi në Krisht do u shërbenin njerëzve të zonës. Një tjetër legjendë lokale, e cila i ngjan historisë së Shën Premtes është kështu: Nje vajze e re, që jetonte në Çetë, dhe e cila kishte vendosur të mos martohej kurrë, i kërkoi të atit që t'i ndërtonte nje kishë ku të kalonte jetën duke iu lutur Perëndisë dhe duke ndihmuar njerezit që kishin nevojë. Kur kisha u ndërtua dhe ajo donte të ndizte qirinjte, ata ndizeshin vetë.[1]

Shkatërrimet e shumta të objekteve fetare të vitit 1967 e kursyen kishën e Shën Premtes së Çetës, e cila u mbrojt nga banorët lokale, të cilët, edhe pse më së shumti myslymanë, nuk deshën në asnjë mënyrë që kisha të prishej.[1]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ a b c d Gjika, Ilirian (26 November 2011). ""Shen e Premte": Kisha qe i rezistoi kohes se komunizmit". Panorama. Marrë më 24 February 2018. 
  2. ^ LISTA E MONUMENTEVE: RRETHI I KORÇËS (PDF). Instituti i Monumenteve të Kulturës - Ministria e Kulturës. Marrë më 26 janar 2016.