Mönchengladbach

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Mönchenngladbach
Qytet
noform
Stema_figura
Emblema
Flagge der kreisfreien Stadt Mönchengladbach.svg
Flamuri
Vendndodhja
Mönchenngladbach is located in Gjermania
Mönchenngladbach
Mönchenngladbach

Koordinatat: 51°12′0″V 6°26′0″L / 51.20000°V 6.43333°L / 51.20000; 6.43333

Administrimi
Shteti Flamuri Gjermania
Rajoni Dyzeldorf
Landi Flag of North Rhine-Westphalia.svg Nordrhein-Westfalen
Qarku
Kryetari i Bashkisë Hans Wilhelm Reiners
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 170,47 km2
Lartësia 70 m (m.n.d.)
Popullsia 262,188 banorë
Dendësia 1538 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Zona Kohore UTC+1
Kodi Postal 41061–41239
Prefiksi 02161, 02166
Targa MG
Koordinatat 51° 12′ 0″ Veri

6° 26′ 0″ Lindje

Faqja Zyrtare www.moenchengladbach.de

Mönchengladbach është qytet në shtetin federal Nordrhein-Westfalen, Gjermani.

Emri[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Emri origjinal i qytetit ishte Gladbach, i cili edhe sot shpesh aplikohet në qytet. Për të dalluar qytetin nga një qytet tjetër me të njëjtin emër (Bergisch Gladbach aktuale), ai mori emrin München-Gladbach në vitin 1888. Midis vitit 1933 dhe 1950 u shkrua München Gladbach (shkurt: M. Gladbach), pa vizë ndarje. Ky drejtshkrim mund të mashtrojë njerëzit që të mendojnë se Gladbach ishte një lagje e Mynihut (München në gjermanisht), dhe rrjedhimisht emri u ndryshua në Mönchen-Gladbach në vitin 1950 dhe Mönchengladbach në vitin 1960.

Pjesa e dytë e emrit, Gladbach (e lidhur me anglisht Ladbrooke) ka origjinën nga gjermanishtja e ulët (Limburgisch[1]) dhe do të thotë lumë i kanalizuar, duke iu referuar lumit të vogël (Strunde) që ishte artificialisht i kanalizuar në kohët e hershme mesjetare. Në Limburgisch[1], dialektin rajonal, të përcaktuara, thuhet gelaat, një fjalë që përfundimisht u zhvillua në glad (në këtë rast 'd' shqiptohet si 't'). Pjesa e dytë e fjalës, bach është fjala standarde gjermane për një lumë të vogël.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Historia e Mönchengladbach filloi me ndërtimin e Katedralës Gladbach dhe themelimin e një kishe në vitin 974 nga Gero, Kryepeshkopi i Këlnit dhe shoku i tij, murgu Sandrad i Trierit.

Për të çuar përpara vendbanimin, murgjit krijuan një treg në veri të kishës në shekullin e 12-të. Zejtarët u vendosën pranë tregut. "Qyteti" mori një mur të qytetit prej guri, i cili duhej të mbahej nga qytetarët. Mbetjet e atij muri mund të gjenden në Geroweiher, siç mund të mbetet nga "Kulla e trashë", një kullë e vjetër e fortifikuar në kodrën Waldhausener. Deri në fund të shekullit të 18-të qyteti i përkiste departamentit të Grevenbroich brenda dukatit të Jülich.

Më 4 tetor 1794, forcat e armatosura të revolucionit francez marshuan në qytet, një ditë përpara se kalaja Jülich të ishte dorëzuar. Kur Perandori i Shenjtë Romak Francis II cedoi në bregun e majtë të lumit Rini në Francë me Traktatin e Lunévilles në vitin 1801, Gladbach ra nën ligjet franceze që shtypnin fenë. Ky ishte fundi për kishën dhe manastiri u mbyll. Më 31 tetor 1802, 31 murgjit e fundit u larguan nga manastiri. Përmbajtja e bibliotekës së jashtëzakonshme të kishës, e njohur jashtë Gjermanisë, ishte e shpërndarë apo shkatërruar.

Nga viti 1798 deri më 1814, Mairie Gladbach ishte pjesë e kantonit Odenkirchen, qarku Krefeld, i departamentit francez de la Roer.

Në vitin 1815, Gladbach u bë pjesë e Mbretërisë së Prusisë dhe selia e qarkut (Landkreis) Gladbach, e cila u shpërbë në vitin 1929. Më 1815 Gladbach u bë selia e Bürgermeisterei (Zyra e kryetarit), e cila u nda në vitin 1859 në dy pjesë: Qyteti i Gladbach dhe Zyrën e Kryebashkiakut Obergeburth. Ky i fundit u riemërua në München-Gladbach-Land në vitin 1907.

Nga viti 1933 deri në vitin 1975, lagja e Rheydt ishte një qytet i pavarur; ndarja nga München-Gladbach u rregullua nga Joseph Goebbels, i cili ka lindur në vend. Pas bashkimit me Mönchengladbach, stacioni qendror (Rheydt Hauptbahnhof) mbajti emrin e tij origjinal, duke e bërë Mönchengladbach qytetin e vetëm në Gjermani që të ketë dy stacione hekurudhore secila të quajtur Hauptbahnhof.

Pas Luftës së Dytë Botërore, në kompensimin e okupimit të Holandës nga Gjermania, disa qytete gjermane u propozuan për t'u ceduar në Mbretërinë e Holandës. Edhe pse kurrë nuk u miratua, projekti do të kishte riemëruar Mönchengladbach të Monniken-Glabbeek.

Përfundimisht, provina prusiane Rhein u shpërbë pas Luftës së Dytë Botërore dhe qyteti u bë pjesë e shtetit të ri të Nordrhein-Westfalisë i cili u formua në vitin 1946.

Distriktet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Që nga viti 2009, territori i Mönchengladbach është përbërë me katër (më parë me dhjetë) njësi bashkiake të cilat janë të ndara në 44 distrikte.[2]

Veri: Am Wasserturm, Dahl, Eicken, Gladbach, Hardt-Mitte, Hardter Wald, Ohler, Venn, Waldhausen, Westend, Windberg Lindje: Bettrath‑Hoven, Bungt, Flughafen, Giesenkirchen‑Mitte, Giesenkirchen‑Nord, Hardterbroich‑Pesch, Lürrip, Neuwerk‑Mitte, Schelsen, Uedding Jug: Bonnenbroich‑Geneicken, Geistenbeck, Grenzland‑Stadion, Heyden, Hockstein, Mülfort, Odenkirchen‑Mitte, Odenkirchen‑West, Pongs, Rheydt, Sasserath, Schloss Rheydt, Schmölderpark, Schrievers Perëndim: Hauptquartier, Hehn, Holt, Rheindahlen‑Land, Rheindahlen‑Mitte, Wanlo, Wickrath-Mitte, Wickrath‑West, Wickrathberg

Binjakëzimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b de:Niederrheinisch
  2. ^ Dieter Weber (23 janar 2009). "Vier Bezirke bei der Kommunalwahl". RP ONLINE GmbH. Marrë më 10 mars 2010.