Muhammed bin Abdylvehhabi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Muḥammad ibn Abdylvehab et-Tamimi
محمد بن عبد الوهاب.png
Paraqitja kaligrafike e emrit të Muhammed ibn Abdylvehabit
TitulliShejh
Personal
Lindur1703 (1115 pas hixhretit)
Vdekur22 qershor 1792 (1206 pas hixhretit) (88–89 vjet)
FejaIslam
Fëmijë
EmërtimiSuni
JurispodencaHanbeli
Ehlul-Hadith
KredoAṯharī
Interesi kryesor (et)Akide
Puna (ët) e dukshmeKitāb at-Tawḥīd (arabisht: كتاب التوحيد; "Libri i Njëshmërisë")
Muslim leader

Muhammed Ibn Abdulvehhab et-Tamimi (Arabisht: مُحَمَّدُ بنُ عَبْدِ الوَهَّابِ التَّمِيْمِيُّ‎; 1703 - 22 qershor 1792) ishte një dijetar i shquar islam nga Nexhdi, në Arabinë qendrore. Studentët e tij të shquar përfshirë bijtë e tij Husejni, Abdullahu, Aliu, dhe Ibrahimi, nipin e tij 'Abdur-Rahman ibn Hasan, dhëndrin Abdulaziz bin Muhammad Al Saud, Hamad ibn Nasir ibn Mu'ammar dhe Husejn el-Ghannām.

I lindur në një familje juristësh, arsimimi i hershëm i Ibn Abdylvehabit përbënte në mësimin e një kurrikule mjaft standarde të jurisprudencës ortodokse, sipas shkollës së juridikut islam Hanbeli, e cila ishte shkolla më e përhapur në zonën e tij të lindjes. Ai promovoi respektimin e rreptë të ligjit tradicional islam, duke shpallur domosdoshmërinë e kthimit direkt në Kuran dhe Hadith në vend që të mbështetet në interpretimet mesjetare dhe këmbënguli që çdo mysliman – mashkull dhe femër – ta lexojë dhe studiojë Kuranin personalisht. Ai kundërshtoi taklid (ndjekjen e verbër) dhe bëri thirrje për përdorimin e ixhtihadit (arsyetimi i pavarur ligjor përmes hulumtimit të shkrimit). Ai kishte trajnim fillestar në traditën klasike myslimane synite, Ibn Abdylvehabi gradualisht u kundërshtua me shumë praktika fetare të njohura, por të kontestuara, të tilla si zijareti (vizita) dhe nderimi i faltoreve dhe varreve të shenjtorëve myslimanë, të cilat ai mendonte se ishin heretike. risi fetare apo edhe idhujtari. Thirrja e tij për reforma sociale në shoqëri bazohej në doktrinën kryesore të teuhidit (njëshmërisë së Zotit).

Pavarësisht se mësimet e tij u refuzuan dhe u kundërshtuan nga shumë prej dijetarëve myslimanë synitë më të shquar të periudhës, duke përfshirë edhe babain dhe vëllain e tij, Ibn Abdylvehabi hartoi një pakt fetaro-politik me Muhamed bin Saudin për ta ndihmuar atë të themelonte Emiratin e Dirijes, shtetin e parë saudit, dhe filloi një aleancë dinastike dhe marrëveshje për ndarjen e pushtetit midis familjeve të tyre, e cila vazhdon deri në ditët e sotme në Mbretërinë e Arabisë Saudite.