Jump to content

Nevoja

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Hierarkia e Nevojave sipas Abraham Maslowit

Nevoja është diçka që është e domosdoshme që një organizëm të jetojë një jetë të shëndetshme. Nevojat dallohen nga dëshirat. Në rast nevoje, një mangësi shkakton një rezultat të qartë negativ: një mosfunksionim ose vdekje. Me fjalë të tjera, një nevojë është diçka që kërkohet për një jetë të sigurt, të qëndrueshme dhe të shëndetshme (p.sh. ajri, uji, ushqimi, toka, strehimi ) ndërsa dëshira është një lloj aspirate. Kur nevojat ose dëshirat mbështeten nga fuqia blerëse, ato kanë potencialin të bëhen kërkesa ekonomike.

Nevojat themelore si ajri, uji, ushqimi dhe mbrojtja nga rreziqet mjedisore janë të domosdoshme që një organizëm të jetojë. Përveç nevojave themelore, njerëzit gjithashtu kanë nevoja të një natyre shoqërore ose sociale, siç është nevoja e njeriut për t’u socializuar ose që i përkasin një njësie familjare ose grupi shoqëror. Nevojat mund të jenë objektive dhe fizike, siç është nevoja për ushqim, apo psikologjike dhe subjektive, siç është nevoja për vetëvlerësim .

Nevojat dhe dëshirat janë çështje me interes dhe si të tilla ato formojnë një substrat të përbashkët për fushat e filozofisë, biologjisë, psikologjisë, shkencës sociale, ekonomisë, marketingut dhe politikës .

Modeli akademik më i njohur i nevojave u propozua nga psikologu, Abraham Maslow, në vitin 1943. Teoria e tij sugjeroi që njerëzit kanë një hierarki të nevojave psikologjike, të cilat variojnë nga nevojat themelore fiziologjike ose të rendit të ulët si ushqimi, uji dhe siguria (p.sh. strehimi) deri tek nevojat e rendit më të lartë siç është vetëaktualizimi. Njerëzit kanë tendencë të shpenzojnë pjesën më të madhe të burimeve të tyre (kohë, energji dhe financa) duke u përpjekur t'i plotësojnë këto nevoja themelore përpara se nevojat e rendit më të lartë të përkatësisë, respektit dhe vetëaktualizimit të bëhen kuptimplotë. [1] Qasja e Maslowit është një model i përgjithësuar për të kuptuar motivimet njerëzore në një larmi kontekstesh, por duhet të përshtatet për kontekste specifike. Ndërsa ishte tërheqës intuitivisht, modeli i Maslowit ka qenë i vështirë për tu operuar në mënyrë eksperimentale. Teoria e tij u zhvillua më tej nga Clayton Alderfer .

Koncepti i nevojës intelektuale është studiuar sidomos në fushën e arsimit, si dhe në punën sociale, veçanërisht ato në lidhje me nevojat njerëzore [2] [3] [4] [5]

  1. ^ Neal, C. M., Quester, P. G., Hawkins, D. I., Pettigrew, Grimmer & Davis, Consumer Behaviour: Implications for Marketing Strategy, Sydney, McGraw-Hill Irwin. 2008
  2. ^ Dover, M. A., & Joseph, B. H. R. (2008). Human needs: Overview. In T. Mizrahi & L. Davis (Eds.), The encyclopedia of social work (20th ed., pp. 398-406). New York: Oxford University Press and National Association of Social Workers.
  3. ^ Marx, Karl. "Marx's Economic and Philosophic Manuscripts of 1844". www.marxists.org (në anglisht).
  4. ^ "Archived copy" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2007-04-26. Marrë më 2017-09-06.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Archived copy si titull (lidhja)
  5. ^ "Macmillan - Distinguished & Award Winning Global Publisher in 41 countries". US Macmillan (në anglisht).