Norrköping

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Norrköping
Qytet
Pamje nga Drottninggatan (rruga e Mbretëreshës) në Norrköping
Pamje nga Drottninggatan (rruga e Mbretëreshës) në Norrköping
Population
 • Total137.326
Websitewww.norrkoping.se

Norrköping është qytet në provincën e ÖstergötlandSuedinë jugore dhe selia e Komunës Norrköping, Qarku Östergötland, 162 kilometra larg Stokholmit dhe 228 kilometra larg Uppsalës. Norrköping është qyteti i dhjetë i madh sipas popullësisë me 87,247 banorë më 2010.

Norrköping ndodhet në skajin më të largët të Bråviken në të dy anët e Motala ström që rrjedh nëpër qytet. Norrköping ka qenë prej kohësh një qytet i industrisë, tregtisë dhe transportit detar. Deri në vitet 1960, industria e tekstilit ishte baza e jetës së biznesit të qytetit.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Norrköping mori statusin e qytetit në vitin 1384. Ndoshta statusi i qytetit ishte dhënë edhe më herët, por më pas njerëzit kishin jetuar rreth rënies së Motala ström për një kohë të gjatë.

Qyteti ka pasur lulëzimin e tij të parë në shekullin e 17-të kur biznesmeni holandez Louis De Geer u vendos në qytet. Ai themeloi disa industri në qytet, duke përfshirë mullinj letre, fabrika armësh, fabrika veshjesh dhe një kantier detar. Gjatë kësaj kohe, Norrköping ishte qyteti i dytë më i madh për nga numri i popullsisë.

Ujëvara në Motala ström prapa sallës së koncertit Louis De Geer.

Norrköping është shkatërruar disa herë nga armiqtë e jashtëm gjatë historisë së saj. Hera e parë ishte nga danezët në vitin 1567 gjatë Luftës Shtatë Vjetore të Veriut, por më vendimtar për qytetin ishin shkatërrimet e rusëve në vitin 1719 gjatë Luftës së Madhe Veriore. Qyteti është goditur gjithashtu nga një numër zjarresh, njëra prej të cilave në vitin 1655 duhet të ketë qenë shumë shkatërruese. Pas vitit 1719, Norrköping u restaurua. Norrköping rifitoi vendin e tij si qyteti i tretë më i madh i Suedisë, i cili vazhdoi të ishte deri në mes të viteve 1860, kur kaloi popullsia në Malmö. Gazeta më e vjetër ekzistuese e Suedisë, Norrköpings Tidningar, u themelua në vitin 1758.

Në fillim të viteve 1970, pesë punë qeveritare u zhvendosën në qytet: Administrata Suedeze e Aviacionit Civil, Agjencia Suedeze e Migracionit, Administrata Detare Suedeze, Shërbimi Suedez i Burgjeve dhe Provës dhe SMHI.

Industria, përfshirë prodhuesit e tekstilit, gjithashtu u zgjerua në shekullin e 20-të. Në vitin 1950, gjithsej 54 fabrika kishin 6.600 të punësuar në qytet. Deri në vitin 1956, megjithatë, 18 prej tyre ishin mbyllur për shkak të konkurrencës nga vendet jashtë me paga më të ulëta, të tilla si Italia dhe Japonia. Në vitin 1970 kishin mbetur vetëm 10 fabrika dhe 1,200 punonjës. Në atë vit, fabrika e njohur e letrave Holmen, me historinë e saj 350 vjeçare, njoftoi mbylljen dhe 900 të tjerë u lanë të lirë. Për t'iu kundërvënë efekteve, disa autoritete qeveritare u zhvendosën në Norrköping nga Stokholmi.

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Norrköping ndodhet në skajin më të largët të Bråviken në të dy anët e Motala ström që rrjedh nëpër qytet. Shpejtësitë e tij janë përdorur prej kohësh si një burim energjie për fabrika dhe industri të tjera, ndryshimi i lartësisë midis liqenit Glan dhe Bråviken është sa 22 metra. Norrköping është ndërtuar në fusha të ulëta, por që nga vitet 1940, toka e punueshme ka siguruar hapësirë ​​për ndërtesa të reja. Në lindje, veri dhe perëndim të qytetit, fushat u përhapen, ndërsa jugu dhe jugperëndimi janë më të pyllëzuar, duke përfshirë rezervatin natyror Vrinneviskogen. Ekziston edhe një pistë e vjetër skijimi e quajtur Vrinnevibacken. Pjesët jugore të qytetit ndodhen më lart se ato veriore.

Klima[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Norrköping kishte një klimë të lagësht kontinentale[1] (Dfb) për periudhën e referencës 1961–1990, por ishte oqeanike me katër stinë kufitare (Cfb) gjatë asaj periudhe dhe që nga ajo kohë i ngjante këtij të fundit, me temperatura disi më të ngrohta gjatë gjithë vitit. Pavarësisht se ndodhet afër Detit Baltik, Norrköping ka një klimë relativisht të thatë me nivele reshjesh mesatarisht 508,2 milimetra (20,01 in) midis 1961 dhe 1990. Kjo nga ana tjetër do të ishte shumë e ulët për një klimë detare, por disi më lart se klima e thatë. Lagështia për pjesën më të madhe të vitit e kombinuar me mungesën e një sezoni të thatë të thatë e mban mjedisin jeshil, pavarësisht nga efekti i hijes së shiut. Reshjet e dimrit janë mjaft të ulëta, por shpesh bien si borë. Më 26 gusht 2016, Norrköping vendosi një rekord mbarëkombëtar për temperaturën më të nxehtë në pjesët e fundit të gushtit me 32.7 ° C gjatë një shpërthimi të papritur dhe të shkurtër të nxehtësisë ekstreme.[2]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Climate Summary for Norrkoping, Sweden" (në anglisht). Weatherbase. Marrë më 22 shkurt 2015.
  2. ^ "Record late date for the annual highest temperature (almost)" (në suedisht). 29 gusht 2016. Marrë më 29 gusht 2016.