Nxitimi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Përshpejtimi është shkalla e ndryshimit të shpejtësisë përgjatë një intervali kohor. Në çdo pikë në një trajektore, madhësia e përshpejtimit është e dhënë nga shkalla e ndryshimit të shpejtësisë në të dyja përmasat dhe drejtimin në atë pikë. Përshpejtimi i vërtetë në kohën t gjendet në kufirin e intervali kohor Δt→ 0, pra në limitin kur intervali kohor shkon në zero.
Komponentet e përshpejtimit për një lëvizje planare të lakuar. Komponenti i nxitimit tangjencial at është për shkak të ndryshimit në shpejtësinë e kalimin, dhe është i drejtuar në drejtim të vektorit të shpejtësisë. Komponenti centripetal ac është për shkak të ndryshimit të drejtimit të vektorit të shpejtësisë dhe është normal me trajektoren, i drejtuar në drejtim të qendrës së lakim të rrugës.

fizikë, dhe më saktësisht kinematikë, përshpejtimi është ndryshimi i shpejtësisë me kalimin e kohës. [1] Meqënëse shpejtësia është një vektor, ajo mund të ndryshojë në dy mënyra të : një ndryshim në modulin e saj dhe / ose një ndryshim në drejtimin e vektorit. Në një dimension, dmth në një vijë, nxitimi tregon shkallën e ndryshimit në të cilën trupi përshpejtohet ose ngadalësohet. Megjithatë, si një madhësi vektoriale , nxitimi është gjithashtu shkalla në të cilën ndryshohet drejtimi. [2][3] Përshpejtimi ka dimensionet L T−2. Në njësitë SI, nxitimi është i matur në metër për sekondë katror (m/s2).

Në gjuhën e përditshme, termi nxitim zakonisht përdoret për një rritje të ( modulit të shpejtësisë), një zvogëlim i shpejtësisë quhet ngadalësim. Në fizikë, një ndryshim në drejtimin e shpejtësisë konsiderohet gjithashtu si një përshpejtim: për lëvizjen rrotulluese, ndryshimi në drejtimin e shpejtësisë rezulton në nxitimin centripetal (në drejtim të qendrës), ku si shkalla e ndryshimit të modulit të shpejtësisë jepet nga nxitim tangjencial .

mekanikës klasike, për një trup me masë konstante, përshpejtimi i trupit është proporcional me forcën rezultante që vepron mbi të (Shikoni Ligjin e dytë të Njutonit):

\mathbf{F} = m\mathbf{a} \quad \to \quad \mathbf{a} = \mathbf{F}/m

ku F është forca rezultante që vepron mbi trupin,m është masa e trupit, dhe a është nxitimi is saj.

Shënime[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Henry Crew: The Principles of Mechanics, S. 43, BiblioBazaar, LLC 2008, ISBN 0559368712
  2. ^ Hermann Bondi: Relativity and Common Sense, S. 3, Courier Dover Publications 1980, ISBN 0486240215
  3. ^ Robert L. Lehrman: Physics the Easy Way, S. 27, Barron's Educational Series 1998, ISBN 0764102362