Shkolla fillore
Shkolla fillore është një institucion arsimor (lloj shkolle) në të cilën nxënësit (fëmijët) marrin arsim fillor prej moshës pesë (5) ose gjashtë (6) vjeçare deri në moshën dymbëdhjetë (12) vjeçare, e që përfshin periudhën prej moshës parashkollore deri në shkollë të mesme. (Në disa vende ekziston edhe një fazë e ndërmjetme e shkollimit ndërmjet arsimit fillor dhe arsimit të mesëm).
Përmbledhje
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në pjesën më të madhe të botës, arsimi fillor është faza e parë e arsimit të detyrueshëm dhe zakonisht është në dispozicion pa pagesë, por mund të ofrohet edhe me një tarifë ose pagesë të caktuar në shkollat e pavarura dhe private.
Termi shkollë fillore rrjedh nga frëngjishtja: école primaire, e cila si term ishte përdorur qysh në vitin 1802.[1]
- Shkolla fillore (Primary school) është term më i preferuar në Mbretërinë e Bashkuar, Irlandë dhe shumë vende të Komonuelthit si dhe në shumicën e publikimeve të Organizatës për Arsim, Shkencë dhe Kulturë të Kombeve të Bashkuara (United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization - UNESCO).[2]
- Shkolla elementare (Elementary school) është term më i preferuar në disa vende tjera, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara dhe Kanada.
Në disa vende, shkollimi fillor ka qenë historikisht i ndarë në mes të shkollave të ulta fillore (LP shkollat), të cilat në fakt ishin shkolla elementare si dhe shkollave të larta fillore (HP shkollat), të cilat janë themeluar për të siguruar një mësim më praktik për klasat më të varfëra se sa çfarë ishte ofruar në shkollat e mesme.[3]
Në nivel ndërkombëtar, shkolla fillore (arsimi fillor) shihet si themeli i zhvillimit të mëtejshëm akademik dhe social të fëmijëve. Ai synon të pajisë nxënësit me aftësitë bazë të leximit, shkrimit dhe matematikës, si dhe me njohuri fillestare për shoqërinë, shkencën dhe kulturën. Përveç përmbajtjes akademike, shkolla fillore shpesh ka edhe një rol të rëndësishëm në formimin e vlerave, disiplinës dhe aftësive sociale që do të shoqërojnë individin gjatë gjithë jetës.
Në shumë sisteme arsimore, arsimi fillor është i strukturuar në cikle të caktuara kohore, zakonisht prej katër deri në gjashtë vite, dhe përbën bazën mbi të cilën ndërtohet arsimi i mesëm. Kohëzgjatja dhe përmbajtja e këtij niveli mund të ndryshojnë sipas vendit, por qëllimi mbetet i njëjtë: sigurimi i një arsimi dhe edukimi të barabartë dhe gjithëpërfshirës për të gjithë fëmijët, pavarësisht prejardhjes sociale apo ekonomike. Për këtë arsye, arsimi fillor shpesh shihet si një e drejtë themelore e njeriut dhe si një investim i domosdoshëm për zhvillimin e qëndrueshëm të shoqërisë.
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Literatura
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- India: A reference annual (në anglisht) (bot. 53.). New Delhi: Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Govt. of India. 2009. ISBN 9788123015576. OCLC 302318204.
- Illeris, Knud (2004). The three dimensions of learning (në anglisht). Malabar, Fla: Krieger Pub. Co. ISBN 9781575242583.
- Ormrod, Jeanne (2012). Human learning (në anglisht) (bot. 6th). Boston: Pearson. ISBN 9780132595186.
- Willingham, Daniel T.; Hughes, Elizabeth M.; Dobolyi, David G. (2015). "The scientific status of learning styles theories". Teaching of Psychology (në anglisht). 42 (3): 266–271. doi:10.1177/0098628315589505. S2CID 146126992.
- Pashler, Harold; McDaniel, Mark; Rohrer, Doug; Bjork, Robert A. (2008). "Learning styles: concepts and evidence" (PDF). Psychological Science in the Public Interest (në anglisht). 9 (3): 105–119. doi:10.1111/j.1539-6053.2009.01038.x. PMID 26162104. S2CID 2112166. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 11 nëntor 2020. Marrë më 17 prill 2023.
- D.C. Phillips; Soltis, Jonas F. (2009). Perspectives on Learning. Thinking About Education (në anglisht) (bot. 5th). Teachers College Press. ISBN 978-0-8077-7120-4.
- Silverman, Allan (9 qershor 2003). "Plato's Middle Period Metaphysics and Epistemology". përmbledhur nga Edward N. Zalta (red.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy (në anglisht) (bot. Fall 2014).
- Brain, Christine; Mukherji, Penny (2005). Understanding Child Psychology (në anglisht). Cheltenham: Nelson Thornes. fq. 56–57. ISBN 0-7487-9084-5.
- Dearden, R. F. (2012). Theory and Practice in Education (RLE Edu K) (në anglisht). Oxon: Routledge. fq. 71. ISBN 978-0-415-69722-4.
- Sherman, Patrice (2012). John Locke: Philosopher of the Enlightenment (në anglisht). Huntington Beach, CA: Teacher Created Materials. fq. 26. ISBN 978-1-4333-5014-6.
- Teaching for Transfer of Learning. Thomas, Ruth; National Center for Research in Vocational Education, Berkeley, CA.. 93 NCRVE, December 1992.
- Perkins, D. (1992). Transfer of Learning. International Encyclopedia of Education, 2. Retrieved March 23, 2015.
- Leonard, David (2002). Learning theories, A to Z (në anglisht). Westport, Conn: Oryx Press. ISBN 978-1573564137.
- Merriam, Sharan (2007). Learning in adulthood a comprehensive guide (në anglisht) (bot. 3rd). San Francisco: Jossey-Bass. ISBN 9780470229224.
- "Child Developmental Milestones by Age". Gold Learners (në anglisht). Gold Learners. Arkivuar nga origjinali më 27 dhjetor 2017.
- "Child Development Ages & Stages" (në anglisht). Child Care Resource Center. Marrë më 5 gusht 2019.
- Doherty, J. and Hughes, M. (2009). Chapters 6 and 7. Child Development Theory and Practice 0-11. Essex: Pearson.
- Segal, Marilyn (1998). Your Child at Play: Three to Five Years (në anglisht). New York. ISBN 1-55704-337-X.
{{cite book}}: Mirëmbajtja CS1: Mungon shtëpia botuese te vendodhja (lidhja) - Ward, Lauren (2018). How to Accompany Your Child (në anglisht). Newmarket Press.
Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Online Etymology Dictionary" (në anglisht).
- ↑ Primary school. In Encyclopædia Britannica. Retrieved on 12 June 2007, from Encyclopædia Britannica Online: http://search.eb.com/eb/article-9061377
- ↑ Bruce Ryburn Payne, Public Elementary School Curricula: A Comparative Study of Representative Cities of the United States, England, Germany and France (1905), p. 155.