Jemeni
|
Al-Jumhuriyah al-Yamaniyah |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
| Moto Kombëtare: s´ka | |||||||||||||||||||||||||||||
|
Të dhëna tabelare
|
|||||||||||||||||||||||||||||
Jemeni (lat. Iemenia) - është shtet në ishullin arabikë
Përmbajtja |
[redakto] Historia
[redakto] Politika
Kushtetuta. Më 13 qershor 1974, një komado prej 6 vete (më vonë 10-të), nëpërmjet të një puçi merr përsipër rregullimin shtetror. Komanda pastaj shpartallon paramentin (këshili kushtetusë, 179 t´dërguar) dhe e shfuqizonë kushtetuten e 28 dhjetorit të 1970-ës. Sipas kushteturës së re të revulucionit, Kryetari i Këshillit të Komandës është kryetarë shteti. Në të njëjten kohë, komanda merr edhe funksionet ekzekutive dhe legjistative, udhëheqë vijen e përditëshmërisë dhe vendosë për poltikën. Në anën tjetër pjesa judikative e shtetit është e pavarur.
E drejta private në pjesën më të madhe është e drejtë private islame sipas Sheriatit. Viteve të fundit ka fille për krijimin e së drejtës ligjore, familiare dhe së drejtës së trashëgëmisë, por vetëm si pjesë e Sheriatit. Nuk ka gjykime tjera shtetrore përpos atyre të bazuara në Sheriat.
Sistemi i ushtarak karakterizohet me detyrimin ushtarak prej 3 viteve. Ka një trupë të përgjithëshme prej 39 850 ushtarëve; Infrateri 37 600; Aviacion 1 500 (rreth 22 avion të vjetër rusë); Marina 750 ushtarë në 8 njësi; 20 000 trupa të gardës.
[redakto] Njësitë teritoriale
Sipas gjendjes në shkurt të 2004-ës, Jemeni administrohej në 12 njësi të para të quajtura muhafazah dhe komunë e po këtij niveli [1] Para vitit 1990 Jemeni ishte i ndarë në dy njësi kryesore dhe 10 provinca.
[redakto] Gjeografia
[redakto] Ekonomia
[redakto] Demografia
Edhe përkundër gjuhës së përbashkët, arabe, ekzisojnë dallime të mëdha në mes të popullsisë malësore dhe asaj në rrafshe. Banorët e zinjë (më të errët nga lëkura), të quajtur Tihamë (gjer.: Tihama), janë sunit. Ndërsa malësorët, banorët në rrafsnalta, në anën tjetër, janë paksa më plotë fizikisht, janë shitë, saidinë (gjer.: Saiditen). Për ekonomin e vendit, janë më rëndësi rreth 400 000 jemenë që punojnë në mërgatë, kryesisht në vendet e pasura me naftë, të gjirit persik. Të ardhurat e tyre, i sjellin shtetit devizat e nevojshme për impotimin e mallërave të nevojshme për ekzistencë. Shteti është i ndarë në dhjetë provica teritoriale. Dendësi më të madhe e paraqesin provincat me tokë frytëdhënse, proincat Ib (Ibb) dhe Taiz, me 127 gjegjësisht 85 banorë për kilometër katrorë. Qytetet më të mëdha janë (1977) San´a (150 000 ban.), Taiz (90 000 ban.), Hodeida (90 000 ban.) dhe Ib (25 000 ban.)
[redakto] Kultura
Shkollimi. Nuk ka sistem të shkollimit të përgjithëshem e të detyrueshëm, shkolla fillore dhe e mesme, shkolla e Kuranit, për fëmijët nga mosha 6 deri në 15 vjeçare zgjatë 6 vite. Në pjesët ruale, paraqitet mungesa e madhe e mësuesve dhe shkollave. Shkolla e zanateve dhe bujqësisë (Rial), shkolla e lartë për komunikacion dhe teknik ajrore dhe universiteti gjenden në San´a (themeluar më 1970, nga 1974-ta universitet), shkolla islame në Taiz. Shkalla e analfabetizmit sillet nga 60 deri 70%, buxheti për arsim (1974) kapë vlerën 31 milion Rubla apo 6,1% të buxhetit të përgjithëshem.
Feja. Po thuaj se e gjithë popullsia është e besimit mysliman të grupeve sunite dhe saide.
[redakto] Të tjera
* Telekomunikacioni * Transporti * Ushtria * Pushime
[redakto] Lidhje të jashtme
| Ky artikull nga Gjeografia e Azisë është një faqe cung. Mund të ndihmoni Wikipedian duke e përmirësuar. |
|
Shtetet e Azisë |
|
|---|---|
| Afganistani · Armenia · Arabia Saudite · Azerbajxhani · Bahraini · Bangladeshi · Brunei · Butania · Birmania · Emiratet e Bashkuara Arabe · Filipinet · Gjeorgjia · India · Indonezia · Iraku · Irani · Izraeli · Japonia · Jemeni · Jordania · Kamboxhia · Katar · Kazakistani · Kina · Kirgistani · Koreja Jugore · Koreja Veriore · Kuvajti · Laosi · Libani · Malajzia · Maldives · Mongolia · Nepali · Omani · Pakistani · Qipro · Republika e Kinës (Tajvan) · Rusia · Shiri Lanka · Singapuri · Siria · Tailanda · Taxhikistani · Timori Lindor · Turkmenistani · Turqia · Uzbekistani · Vietnami | |
Gabim referencash: Etiketat <ref> ekzistojnë, por nuk u gjet etiketa <references/>

