Jemeni

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
الجمهوريّة اليمنية
Al-Jumhuriyah al-Yamaniyah
Flag of Yemen.svg Emblema - Jemeni
Jemeni Jemeni
Moto Kombëtare: s´ka
Vendndodhja - Jemeni


Jemeni (lat. Iemenia) - është shtet në ishullin arabikë

Përmbajtja

[redakto] Historia

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Historia e Jemenit.

[redakto] Politika

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Sistemi shtetëror në Jemen.

Kushtetuta. Më 13 qershor 1974, një komado prej 6 vete (më vonë 10-të), nëpërmjet të një puçi merr përsipër rregullimin shtetror. Komanda pastaj shpartallon paramentin (këshili kushtetusë, 179 t´dërguar) dhe e shfuqizonë kushtetuten e 28 dhjetorit të 1970-ës. Sipas kushteturës së re të revulucionit, Kryetari i Këshillit të Komandës është kryetarë shteti. Në të njëjten kohë, komanda merr edhe funksionet ekzekutive dhe legjistative, udhëheqë vijen e përditëshmërisë dhe vendosë për poltikën. Në anën tjetër pjesa judikative e shtetit është e pavarur.

E drejta private në pjesën më të madhe është e drejtë private islame sipas Sheriatit. Viteve të fundit ka fille për krijimin e së drejtës ligjore, familiare dhe së drejtës së trashëgëmisë, por vetëm si pjesë e Sheriatit. Nuk ka gjykime tjera shtetrore përpos atyre të bazuara në Sheriat.

Sistemi i ushtarak karakterizohet me detyrimin ushtarak prej 3 viteve. Ka një trupë të përgjithëshme prej 39 850 ushtarëve; Infrateri 37 600; Aviacion 1 500 (rreth 22 avion të vjetër rusë); Marina 750 ushtarë në 8 njësi; 20 000 trupa të gardës.

[redakto] Njësitë teritoriale

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Njësitë teritoriale në Jemen.
Ndarja teritoriale e Jemenit

Sipas gjendjes në shkurt të 2004-ës, Jemeni administrohej në 12 njësi të para të quajtura muhafazah dhe komunë e po këtij niveli [1] Para vitit 1990 Jemeni ishte i ndarë në dy njësi kryesore dhe 10 provinca.

[redakto] Gjeografia

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Gjeografia e Jemenit.

[redakto] Ekonomia

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Ekonomia e Jemenit.

[redakto] Demografia

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Demografia e Jemenit.

Edhe përkundër gjuhës së përbashkët, arabe, ekzisojnë dallime të mëdha në mes të popullsisë malësore dhe asaj në rrafshe. Banorët e zinjë (më të errët nga lëkura), të quajtur Tihamë (gjer.: Tihama), janë sunit. Ndërsa malësorët, banorët në rrafsnalta, në anën tjetër, janë paksa më plotë fizikisht, janë shitë, saidinë (gjer.: Saiditen). Për ekonomin e vendit, janë më rëndësi rreth 400 000 jemenë që punojnë në mërgatë, kryesisht në vendet e pasura me naftë, të gjirit persik. Të ardhurat e tyre, i sjellin shtetit devizat e nevojshme për impotimin e mallërave të nevojshme për ekzistencë. Shteti është i ndarë në dhjetë provica teritoriale. Dendësi më të madhe e paraqesin provincat me tokë frytëdhënse, proincat Ib (Ibb) dhe Taiz, me 127 gjegjësisht 85 banorë për kilometër katrorë. Qytetet më të mëdha janë (1977) San´a (150 000 ban.), Taiz (90 000 ban.), Hodeida (90 000 ban.) dhe Ib (25 000 ban.)

[redakto] Kultura

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Kultura në Jemen.

Shkollimi. Nuk ka sistem të shkollimit të përgjithëshem e të detyrueshëm, shkolla fillore dhe e mesme, shkolla e Kuranit, për fëmijët nga mosha 6 deri në 15 vjeçare zgjatë 6 vite. Në pjesët ruale, paraqitet mungesa e madhe e mësuesve dhe shkollave. Shkolla e zanateve dhe bujqësisë (Rial), shkolla e lartë për komunikacion dhe teknik ajrore dhe universiteti gjenden në San´a (themeluar më 1970, nga 1974-ta universitet), shkolla islame në Taiz. Shkalla e analfabetizmit sillet nga 60 deri 70%, buxheti për arsim (1974) kapë vlerën 31 milion Rubla apo 6,1% të buxhetit të përgjithëshem.

Feja. Po thuaj se e gjithë popullsia është e besimit mysliman të grupeve sunite dhe saide.

[redakto] Të tjera

   * Telekomunikacioni
   * Transporti
   * Ushtria
   * Pushime

[redakto] Lidhje të jashtme

 Commons: Jemeni – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale




Gabim referencash: Etiketat <ref> ekzistojnë, por nuk u gjet etiketa <references/>

Mjete vetjake
Hapsirat e emrit

Variante
Veprimet
Shfleto
Printo/eksporto
Mjete
Në gjuhë të tjera