Instituti Bërthamor i Vinçës

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Instituti i Shkencave Bërthamore i Vinçës është një institut për hulumtime i fizikës bërthamore afër Beogradit, Serbi.[1] Që nga themelimi, instituti ka kryer hulumtime në fusha si fizika, kimia dhe biologjia. Instituti është pjesë e Universiteti të Beogradit.[2]

Historia[redakto | përpunoni burim]

Instituti u themelua në vitin 1948 si Institut për Fizikë. Disa grupe të ndryshme hulumtuese filluan në vitet e 1950-ta, dhe u ndërtuan dy reaktorë hulumtues.[3]

Instituti operon dy reaktorë hulumtues; RA[4] dhe RB.[5] Reaktorët hulumtues janë furnizuar nga BRSS. Vlerësimi më i lartë i dy reaktorëve ishte 6.5 MW dhe ka përdorur furnizime sovjetike me 80% uranium.[6]

Më 15 tetor 1958, ndodhi një aksident kritik në një nga reaktorët hulumtues. Gjashtë punëtorë morën doza të mëdha të rrezatimit; një vdiq pak pas kësaj.[7] Pesë të tjerët iu nënshtruan transplanteve të palcës, të parat në Evropë.[8][9]

Programi i hulumtimeve bërthamore përfundoi në vitin 1968, përderisa reaktorët u ndalën në vitin 1984.

Largimi i mbeturinave radioaktive[redakto | përpunoni burim]

Në vitin 2009, u raportua se një bazen i lëndëve djegëse bërthamore, që përmban numër të madh kuantitetesh të mbeturinave bërthamore, gjendet në kushte të këqija.[10]

Në vitin 2010, 2.5 ton mbeturina, duke përfshirë 13 kg prej 80% nga uraniumi, u transportuan nga Vinça në një objekt riprocesimi në Mayak, Rusi.[11] Ky ishte projekti më i madh teknik i IAEA-së, dhe mijëra policë mbrojtën autokolonat.[12][13]

Largimi i mbeturinave bërthamore lejon dekomisionimin e reaktorit mbetur të Vinçës të kompletohet.[14]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

Lidhjet e jashtme[redakto | përpunoni burim]