Këshilli i Bashkimit Evropian
Këshilli i Bashkimit Evropian anglisht: Council of the European Union | |
|---|---|
 Logoja e Këshillit të Bashkimit Evropian | |
| Historia | |
| Themeluar | 1 korrik 1967 |
| Paraprirë nga | |
| Udhëheqja | |
Presidenca | |
Sekretare e Përgjithshme | |
| Përbërja | |
 | |
| Motoja | |
| Të bashkuar në diversitet | |
| Vendi i mbledhjes | |
.jpg) | |
| Ndërtesa Europa Bruksel, Belgjikë | |
 | |
| Qendra Evropiane e Konferencave Luksemburgu, Luksemburgu | |
| Uebfaqja | |
| consilium | |
Këshilli i Bashkimit Evropian (anglisht: Council of the European Union), i quajtur shpesh thjesht Këshilli, është një nga shtatë institucionet e Bashkimit Evropian. Ai është institucioni në të cilin ministrat e qeverive të shteteve anëtare mblidhen për të diskutuar, ndryshuar dhe miratuar legjislacionin evropian, si edhe për të bashkërenduar politikat kombëtare në fusha të ndryshme.[2][3]
Së bashku me Kuvendin Evropian, Këshilli i Bashkimit Evropian ushtron funksionin legjislativ dhe buxhetor të Bashkimit. Ai miraton ligje të Bashkimit Evropian, bashkërendon politikat e shteteve anëtare, lidh marrëveshje ndërkombëtare në emër të Bashkimit dhe luan një rol të rëndësishëm në politikën e jashtme dhe të sigurisë.[2][3]
Këshilli është një entitet i vetëm juridik, por në praktikë mblidhet në dhjetë konfigurime të ndryshme sipas fushës së politikave që trajtohen. Ministrat që marrin pjesë ndryshojnë në varësi të temës në rendin e ditës: për shembull, ministrat e financave marrin pjesë në ECOFIN, ndërsa ministrat e drejtësisë ose të brendshëm në Këshillin për Drejtësinë dhe Punët e Brendshme.[4]
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Këshilli i Bashkimit Evropian i ka rrënjët në fillimet e integrimit evropian. Takimi i parë i Këshillit të Komunitetit Ekonomik Evropian u mbajt më 25 janar 1958, nën kryesimin e ministrit të jashtëm belg. Që prej asaj kohe, institucioni ka evoluar në përputhje me traktatet themeluese dhe me zgjerimin e Bashkimit Evropian.[3]
Me hyrjen në fuqi të Traktatit të Mastrihtit më 1 nëntor 1993, Bashkimi Evropian mori një strukturë më të gjerë politike dhe Këshilli fitoi rëndësi të re në fusha si politika e jashtme dhe e sigurisë, drejtësia dhe punët e brendshme. Më vonë, Traktati i Lisbonës i forcoi më tej rolet e institucioneve të Bashkimit dhe konsolidoi funksionin e Këshillit si bashkëligjvënës së bashku me Kuvendin Evropian.[5]
Përbërja
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Këshilli i Bashkimit Evropian nuk ka anëtarë të përhershëm në kuptimin klasik. Në të marrin pjesë përfaqësues në nivel ministror nga secili prej 27 shteteve anëtare, dhe ministri që merr pjesë varet nga fusha konkrete e politikës që diskutohet. Secili prej tyre ka kompetencën të angazhojë qeverinë e vet dhe të votojë në emër të saj.[2][4]
Për këtë arsye, Këshilli nuk është një organ me një formacion të vetëm, por një institucion që vepron në formacione të ndryshme tematike. Megjithatë, juridikisht ai mbetet një institucion i vetëm i Bashkimit Evropian.[4]
Funksionet
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Këshilli ushtron pesë funksione themelore.
Së pari, ai miraton legjislacionin e Bashkimit Evropian së bashku me Kuvendin Evropian, në shumicën e rasteve nëpërmjet procedurës së zakonshme legjislative.[2][6]
Së dyti, ai ushtron funksionin buxhetor së bashku me Kuvendin Evropian, duke marrë pjesë në miratimin e buxhetit vjetor të Bashkimit.[2]
Së treti, ai bashkërendon politikat e shteteve anëtare, veçanërisht në fusha si ekonomia, punësimi dhe politikat sociale.[3]
Së katërti, ai lidh marrëveshje ndërkombëtare në emër të Bashkimit Evropian në fusha të caktuara të kompetencës së unionit.[3]
Së pesti, ai zhvillon politikën e jashtme dhe të sigurisë së Bashkimit Evropian, veçanërisht përmes Këshillit të Punëve të Jashtme.[3][7]
Konfigurimet
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Këshilli i Bashkimit Evropian mblidhet në dhjetë konfigurime të ndryshme. Këto janë:[4]
- Këshilli i Bujqësisë dhe Peshkimit
- Këshilli i Konkurrueshmërisë
- Këshilli i Çështjeve Ekonomike dhe Financiare
- Këshilli i Mjedisit
- Këshilli i Punësimit, Politikës Sociale, Shëndetit dhe Çështjeve të Konsumatorit
- Këshilli i Arsimit, Rinisë, Kulturës dhe Sportit
- Këshilli i Punëve të Jashtme
- Këshilli i Çështjeve të Përgjithshme
- Këshilli i Drejtësisë dhe Punëve të Brendshme
- Këshilli i Transportit, Telekomunikacionit dhe Energjisë
Këshilli i Punëve të Jashtme është i vetmi konfigurim që nuk drejtohet nga presidenca rrotulluese gjashtëmujore. Ai kryesohet në mënyrë të përhershme nga Përfaqësuesi i Lartë i Bashkimit për Punët e Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, i cili aktualisht është Kaja Kallas.[8][7]
Presidenca
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Presidenca e Këshillit të Bashkimit Evropian ushtrohet me rotacion nga shtetet anëtare, secili për një periudhë gjashtëmujore. Gjatë kësaj periudhe, shteti që mban presidencën kryeson mbledhjet e Këshillit në të gjitha konfigurimet, me përjashtim të Këshillit të Punëve të Jashtme, ndihmon në organizimin e punës legjislative dhe përpiqet të sigurojë vazhdimësinë e axhendës së Këshillit.[9]
Që nga 1 janari 2026, presidencën e Këshillit e mban Qipro, si pjesë e trios së presidencës me Poloninë dhe Danimarkën. Presidenca qipriote zgjat deri më 30 qershor 2026, pas së cilës presidenca kalon te Irlanda për periudhën korrik–dhjetor 2026.[9][10]
Si funksionon
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Puna e Këshillit përgatitet paraprakisht nga organet e tij përgatitore, sidomos nga COREPER-i (Komiteti i Përfaqësuesve të Përhershëm) dhe nga një numër i madh grupesh pune dhe komitetesh të specializuara. Para se ministrat të marrin një vendim, dosjet diskutohen dhe përpunohen në këto nivele përgatitore.[4][11]
Mesatarisht mbahen më shumë se 4,000 mbledhje në vit në nivelet e ndryshme të Këshillit, prej të cilave rreth 70–80 janë mbledhje ministrore. Këto zhvillohen kryesisht në Bruksel, por në muajt prill, qershor dhe tetor mbahen në Luksemburg.[3][2]
Votimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Këshilli përdor tre mënyra kryesore votimi: shumicën e cilësuar, unanimitetin dhe shumicën e thjeshtë.[12]
Shumica e cilësuar është rregulli i zakonshëm në shumicën e fushave legjislative. Ajo arrihet kur votojnë pro të paktën 55% e shteteve anëtare, që përfaqësojnë të paktën 65% të popullsisë së Bashkimit Evropian.[13]
Unanimiteti kërkohet në disa fusha të ndjeshme, si politika e përbashkët e jashtme dhe e sigurisë, financat e Bashkimit, shtetësia e BE-së, pranimi i anëtarëve të rinj dhe disa fusha të drejtësisë dhe të mbrojtjes sociale.[6]
Shumica e thjeshtë përdoret kryesisht për vendime procedurale dhe kërkon votën pro të 14 shteteve anëtare.[6]
Transparenca
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kur Këshilli vepron si ligjvënës, rezultatet e votimit bëhen automatikisht publike. Mënyra se si ka votuar secili shtet anëtar, deklaratat shpjeguese të votës dhe elemente të tjera procedurale publikohen në regjistrin publik të dokumenteve të Këshillit.[12][14]
Këshilli mban gjithashtu një regjistër publik dokumentesh dhe publikon një pjesë të madhe të dokumenteve të tij zyrtare në internet, në përputhje me rregullat e Bashkimit Evropian për transparencën dhe qasjen në dokumente.[15][16]
Dallimi nga Këshilli Evropian
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Këshilli i Bashkimit Evropian nuk duhet ngatërruar me Këshilli Evropian. Këshilli i Bashkimit Evropian mbledh ministrat e shteteve anëtare dhe ushtron funksione legjislative dhe bashkërenduese. Ndërkaq, Këshilli Evropian mbledh krerët e shteteve ose qeverive dhe përcakton drejtimin e përgjithshëm politik të Bashkimit, pa miratuar zakonisht ligje.[6][17]
Po ashtu, ai nuk duhet ngatërruar me Këshilli i Evropës, i cili është një organizatë ndërkombëtare e veçantë dhe nuk bën pjesë në sistemin institucional të Bashkimit Evropian.[6]
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Council Decision (EU) 2022/1951: of 13 October 2022" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 21 nëntor 2022. Marrë më 1 nëntor 2022.
{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja) - 1 2 3 4 5 6 "Council of the European Union – role". European Union (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 "The Council of the European Union". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 "Council meetings explained". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "How EU treaties shaped the Council of the EU and the European Council". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 "The European Council and the Council of the European Union". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 "Foreign Affairs Council configuration (FAC)". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "EU High Representative for Foreign Affairs and Security Policy". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 "The presidency of the Council of the EU". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "List of presidencies of the Council of the European Union". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Search the list of Council preparatory bodies". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 "How does the Council vote?". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Qualified majority". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Search for voting results". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Transparency and access to documents". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Public register of Council documents". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "European Council – role and powers". European Union (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.