Jump to content

Kafshët

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Përcjellë nga Kafsha)

Kafshët
Vargu kohor: Cryogenian – present,
EchinodermCnidariaBivalveTardigradeCrustaceanArachnidSfungjeriInsektetMammaliaBryozoaAcanthocephalaFlatwormCephalopodAnnelidTunicatePeshkuShpendëtPhoronida
Klasifikimi shkencor e
Domeni: Eukaryota
(pa klasifikuar): Unikonta
(pa klasifikuar): Obazoa
(pa klasifikuar): Opisthokonta
(pa klasifikuar): Holozoa
(pa klasifikuar): Filozoa
Mbretëria: Animalia
Linnaeus, 1758
Major divisions

shiko tekstin

Sinonimet
  • Metazoa
  • Choanoblastaea
  • Gastrobionta
  • Zooaea
  • Euanimalia
  • Animalae

Kafshët janë organizma eukariotikë shumëqelizorë që formojnë mbretërinë biologjike Kafshët. Me pak përjashtime, kafshët konsumojnë materiale organike, thithin oksigjen, kanë aftësinë të lëvizin, shumohen seksualisht. Mbi 1.5 milion specie te gjalla janë përshkruar – prej tyre rreth 1 milion janë insekte – por mendohet që janë rreth 7 milion lloje kafshësh në total. Të mësuarit për kafshët quhet zoologji (nga greqishtja, zoo = kafshë dhe logia = logjia (të mësuarit diçka)).

Shumica e llojeve të kafshëve janë në Bilateria në trung kanë trup simentrik bilateral. Kafshët i ndajmë në dy lloje: kafshët rruazorë dhe kafshët jorruazorë.

  • Në kafshët jorruazore hyjnë sfungjerët, lekuregjemboret (ekinodermatet), qeliza djegesit (knidaret), butaket (molusket), krimbat si dhe kembenyjetuarit (arthoropoda).
  • Kafshet rruazore jane kafshet me te perparuara si nga ana e fizike, me pershtatjen e mjedisit, me te gjitha aparatet qe formojne trupin e kafshes, por edhe nga ana e te menduarit. Në këtë tip bëjnë pjesë peshqit të cilët janë kafshët rruazore primitive, amfibet të cilët jetojnë edhe në toke edhe në ujë, zvarraniket, shpendët dhe gjitaret.

Prejardhja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Fjala "kafshë" vjen nja shqipja kap dhe ajo nga shqipja e parë *kapa. Përkufizimi biologjik i përfshinë të gjithë anëtarët e mbretërisë se kafshëve.

Dallimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Balena blu (Balaenoptera musculus) është kafsha më e madhe që ka jetuar ndonjëherë në ujë, me një peshë deri në 190 ton dhe me një përmasë deri në 33.6 metra të gjatë. Ndërsa kafsha më e madhe e gjallë tokësore është elefanti afrikan (Loxodonta africana), me një peshë deri në 12.25 ton dhe me një permasë deri në 10.67 metra të gjatë.

Numrat dhe vendbanimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Listat në tabelen në vazhdim përmbajnë numra të gjallesave të përshkruara për grupe kafshësh me numrat më të shumët të gjallesave gjatë habiteve të tyre kryesuese (tokë, ujë të freskët, dhe det), dhe të lirë për të jetuar ose mënyra parazite për të jetuar.

Filumi Përshembull Nr. i
gjallesave
Tokë Deti Ujë të freskët Të lirë Parazitë
Shushunja 17,000 Po (baltë) Po 1,750 Po 400
Insekti wasp 1,257,000 1,000,000
(insekte)
>40,000
(Malac-
ostraca)
94,000 Po >45,000
Bryozoa 6,000 Po 60-80 Po
Kashaloti green spotted frog facing right 65,000
45,000

23,000

13,000
18,000
9,000
Po 40
(catfish)
Coelenterata Table coral 16,000 Po Po (disa) Po >1,350
(Myxozoa)
Ylli detar 7,500 7,500 Po
Butakët snail 85,000
107,000

35,000

60,000
5,000
12,000
Po >5,600
Krymbë 25,000 Po (baltë) 4,000 2,000 11,000 14,000
Platyhelminthes 29,500 Po Po 1,300 Po >40,000
Rotifers 2,000 >400 2,000 Po
Sfungjeri 10,800 Po 200-300 Po Po
Numri total i specieve të përshkruara në vitin : 1,525,728

Parasitoidat nuk janë të përfshirë.