Koati hundëbardhë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Koati hundëbardhë (Nasua narica) njihet gjithashtu si coatimundi ( /k oʊ ˌ ɑː t ɪ m ʌ n d i / ), [1] [2] është një specie e familjes koati dhe anëtar i familjes Prokionidët (racat dhe të afërmit e tyre). Emrat lokalë spanjollë për speciet janë pizote, anton dhe tejón, dhe varet nga rajoni. [3] Kjo kafshë peshon rreth 4–6 kilogram (8.8–13.2 lb) [4] Sidoqoftë, meshkujt janë shumë më të mëdhenj se femrat: femrat e vogla mund të peshojnë më pak se 2.5 kilogram (5.5 lb), ndërsa meshkujt e mëdhenj mund të peshojnë edhe 12.2 kilogram (27 lb) [5] [6] Mesatarisht, gjatësia e specieve hundëbisht është rreth 110 centimetra (3.6 ft) me rreth gjysmën e asaj që është gjatësia e bishtit.

Habitati dhe mjedisi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Një koati me hundë të bardhë në Parkun Kombëtar të Vullkanit Rinkon de la Vieja në Kosta Rika
Një koati me hundë të bardhë që nuhat rrotull në kopshtin zoologjik të Filadelfias

Koati hundëbardhë banon në zonat e pyllëzuara ( pyje të thatë dhe të lagësht) të Amerikave. Ato gjenden në çdo lartësi nga niveli i detit deri në 3,000 metra (9,800 ft), [7] dhe nga veriu deri në Arizonën Juglindore dhe New Mexico, përmes Meksikës dhe Amerikës Qendrore, deri në Kolumbinë Veriperëndimore ( rajoni i Gjirit të Urabá, afër kufirit të Kolumbisë me Panamanë ). [8] [9] Ka pasur një konfuzion të konsiderueshëm në lidhje me kufirin jugor të habitatit të vet, [10] por të dhënat e mostrave nga pjesa më e madhe e Kolumbisë (përjashtimi i vetëm është në veriperëndim) dhe Ekuadori janë të gjitha veshjet e Amerikës së Jugut .

Koati i ishullit Kozumet është trajtuar si specie e veçantë, por shumica dërrmuese e autoriteteve të kohëve të fundit e trajtojnë atë si një nën-specie e koatit N. narica nelsoni. [7] [11] Ato janë më të vogla se veshjet me hundë të bardhë nga kontinenti ngjitur ( N. n. Yucatanica ), por kur krahasohen më gjerësisht me veshjet me hundë të bardhë, ndryshimi në madhësi nuk është aq i qartë. [8] Niveli i ndryshimeve të tjera gjithashtu mbështesin statusin e tij si një nënspecie sesa specie të ndara.

Koati hundëbardhë është gjetur gjithashtu në shtetin amerikan të Floridës. Ende nuk dihet edhe sot se si ka ndodhur ky kalim. Megjithatë një ekzemplar i hershëm në Muzeun e Historisë Natyrore të Floridës, i etiketuar si " e arratisur", daton që nga viti 1928. Ekzistojnë disa raste të dokumentuara të tyre që shpëtojnë nga robëria dhe që nga vitet 1970 ka pasur një numër të lartë kuriozitetesh dhe janë gjetur disa ekzemplarë të gjallë dhe të vdekur të moshave të ndryshme. Këto raporte kanë ndodhur në një zonë të gjerë të Floridas jugore dhe ka prova të mundshme të shumimit, duke treguar që popullsia është e vendosur mirë. [12]

Zakonet e të ushqyerit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kafka e një koati hundëbardhë

Ata janë gjithëngrënës që nisin nga vertebrorët e vegjël, frutat, karkalecat, insektet, gjarpërinjtë dhe vezët . Ata mund të ngjiten lehtë në pemë, pasi bishtin e përdorin për ekuilibër. Të shumtën e kohës ata janë më shpesh në tokë për të kërkuar ushqim. Grabitqarët e tyre janë boa, grabitqarë, mace dhe tajra ( Eira barbara ). Ata përshtaten me gatishmërinë e njeriut; si racat, ata do të sulmojnë vendet e kampingut dhe enët e plehrave. Ato mund të zbuten lehtësisht dhe janë kafshë mjaft inteligjente . 

Koati hundëbardhë në një zonë konservimi në Arenal, Kosta Rika


Sjellja[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Koatit janë aktive gjatë ditës, ndërsa gjatë natës tërhiqen lart në pemë dhe zbresin në agim për të kërkuar ushqim. Sidoqoftë, zakonet e tyre janë të rregullueshme dhe në zonat ku ata gjuhen nga njerëzit për ushqim ose ku ata sulmojnë vendbanimet njerëzore për ushqimin, ata sillen si kafshë nate. Meshkujt e rritur janë të vetmuar, ndërsa femrat dhe meshkujt seksualisht të papjekur formojnë grupe shoqërore . Ata përdorin shumë sinjale vokale për të komunikuar me njëri-tjetrin dhe gjithashtu kalojnë kohë duke u kujdesur për veten dhe njëri-tjetrin me dhëmbët dhe thonjtë e tyre. Gjatë periudhave të kërkimit të ushqimit, këlyshët e vegjël lihen me një palë kujdestare fëmijësh, të ngjashme me merkatin . Meshkujt e rinj dhe madje disa femra kanë tendencë për të luftuar . Shumë prej koatit luftojnë për ushqimin. 


Referenca[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "The IUCN Red List of Threatened Species". IUCN Red List of Threatened Species (në anglisht). Marrë më 2018-10-27.
  2. ^ Animal Diversity Web at University of Michigan.
  3. ^ "Tejón", which means badger, is mainly used in Mexico.
  4. ^ David J. Schmidly; William B. Davis (1 gusht 2004). The mammals of Texas (në anglisht). University of Texas Press. f. 167. ISBN 978-0-292-70241-7.
  5. ^ North American Mammals: Nasua narica.
  6. ^ Coati (Nasua narica).
  7. ^ a b Reid, Fiona A. (1997). A Field Guide to the Mammals of Central America and Southeast Mexico (në anglisht). ff. 259–260. ISBN 0-19-506400-3. OCLC 34633350. Gabim referencash: Invalid <ref> tag; name "Reid" defined multiple times with different content
  8. ^ a b Decker, D. M. (1991).
  9. ^ Guzman-Lenis, A. R. (2004).
  10. ^ Eisenberg, J., and K. H. Redford (1999).
  11. ^ Kays, R. (2009).
  12. ^ Simberloff, Daniel; Don C. Schmitz; Tom C. Brown (1997). Strangers in Paradise: Impact and Management of Nonindigenous Species in Florida (në anglisht). Island Press. f. 170. ISBN 1-55963-430-8.


Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]