Lazër Lumezi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Lazër Lumezi
(1870 - 1941)

Emri: Lazër
Mbiemri: Lumezi
Lindi më: 1870
Vendlindja: Prizren, Kosovë
Vdiq më: 1941
Profesioni: mësues

Lazër Lumezi (1870 -1941) Shkollar dhe veprimtar i arsimit, mësues në Shkollën e Parë Shqipe në Kosovë, në qytetin e Prizrenit, metodist i gjuhës shqipe, autor tekstesh shkollore, etnograf, folklorist e vjershëtor, bashkëkohanik dhe bashkëpunëtor i Mati Logorecit dhe vazhdues i veprës së tij.

Biografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

U lind në Prizren ku edhe mbaroi shkollën fillore. Përveq gjuhës amtare zotëronte edhe gjuhët serbe, gjermane, turke e italiane. Dha kontribut të madh në përhapjen e alfabetit të Manastirit, çeljen e shkollës së parë shqipe në Zhur, formimin e shoqërisë "Besa-Besë", të Pejës, etj. U mor edhe me hulumtime në fushën etnografike si dhe në atë të folklorit dhe mbledhjes së këngëve popullore.

Lazër Lumezi ka merita të veçanta sidomos për veprimtarinë e arsimit dhe të shkollës shqipe në Prizren dhe rrethinën e tij. Në Mësonjëtoren e parë shqipe në Prizren punoi plot 40 vjet, (1892 - 1932). Mbajti mësim nga të gjitha lëndët.

Mësuesi dhe shkollari Lazër Lumezi, vuri në skenën teatrore pjesë teatrale në gjuhën shqipe më nxënësit e shkollës. Në këtë mënyrë u paraqit para publikut të qyteteve si Prizreni, Gjakova, Peja, Shkupi, etj. Gjurmoi mjaft emra të qendrave të vjetra ilire ashtu si edhe veshje të kostumeve popullore.

Vepra[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Krahas punës mësimore, Lazër Lumezi u morr edhe me krijimtari letrare (poezi dhe prozë) si dhe me përkthime. Krijoi edhe vjersha me karakter didaktik për nevojat e mësimit. Shkroi disa vepra shkollore si:

  • Abetari shqip
  • Doracak për gjuhën shqipe e serbokroate
  • Fletore e punës së Lazër Lumezit
  • Mësime përdorue prej mësuesve nëpër shkolla fillore, në klasa të para dhe të dyta
  • Mësime të përditshme për të dytën klasë
  • Kanga gjithfarëshe - 1917

Citate[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Duke folur për punën e tij në arsim, shkollari Lazër Lumezi, mes tjerash thot:

" Për katërdhet vjet rresht kam punue në shkollë fillore të Prizrenit; në të cilën shkollë të tanë mësimet janë dhanë në gjuhën amtare. Ma të shumën e mësuesnis s`eme kam kaluem tuj punue me klasa të para. Për kah metodi qi kam ndjekun, më ka ndimue metodika e Profesor Z. Bettinit. Gadi krejt mësimet qi kam dhanun në klasat e para i kam pasë ruajtun."

            Uku e berret
      Nji ditë uku, ndaje heret,
      Shkoj ke vathi ku janë berret, 
      Edhe u thot:-Qe besa e Zotit
      S`ju nguc uku, jo mas sodit!
      Mos prej meje m`u frigue,
      Si miq kemi me jetue.
      Te tanë berret fort u gzuen,
      Fjalve t`ukut i besuen.
      Vetëm qeni briti e tha:
      Besën ujku kurr s`e mba
      Ai mundohet me tradhtije
      Juve t`gjithëve me ju zhbije.
      Me fjalë t`mira u mashtron.
      Rrini larg se ju kafshon![1]

Literatura[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  • Elsie, Robert. Historical Dictionary of Kosova. The Scarecrow Press, Inc. Lanham-Toronto-Plymouth, UK. 2011. ISBN 978-0-8108-7231-8
  • Fjalor enciklopedik shqiptar, (Vëllimi II). Akademia e Shkencave e Shqipërisë. Tiranë. 2008
  • Osmani, Shefik. Fjalor i pedagogjisë. 8 nëntori. Tiranë. 1983
  • Shatri, Bajram. Arsimi fillor në Kosovë në shekullin XX (Sfida, dëshmi, fakte). Shtëpia Botuese Libri Shkollor. Prishtinë. 2006
  • Vokrri, Abdullah. Shkollat dhe arsimi në Kosovë ndërmjet dy luftërave botërore (1918-1941). Rilindja. Prishtinë. 1990

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Poezi e shkruar nga mësuesi Lazër Lumezi