Magjistrati

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Magjistrati
Sir William Blackstone from NPG.jpg
Pikturë e magjistratit të famshëm anglez
Lord Blackstone
Profesioni
Emrat Gjyqtari
Prokurori
Sektorët e
aktivitetit
Drejtësi
Përshkrimi
Kompetencat Mendje analitike; mendim kritik; paanshmëri
Edukimi i nevojshëm Shkolla e Magjistraturës
Punë të
ngjashme
Juristi

Në sistemin ligjor civil të vendeve të Evropës kontinentale, të tilla si Franca, Italia dhe Shqipëria, magjistrat është një term i përgjithshëm që përfshin Prokurorët dhe Gjyqtarët.

Në mënyrë që të fitojë titullin magjistrat dhe të punojë në sistemin gjyqësor, aplikanti duhet të ketë përfunduar trajtimin fillestar pranë Shkollës së Magjistraturës.[1] 

Etimologjia[redakto | redakto tekstin burimor]

Emrimagjistrat buron nga termi i vjetër francez magistrat, i cili rrjedh nga fjala latine magistratus, e cila buron nga magister (mjeshtër), fjalë e ndërtuar nga rrënja magnus (që do të thotë i madh).

Historiku[redakto | redakto tekstin burimor]

Romën e lashtë, fjala magistratus i referohej një nga posteve më të larta të shtetit romak, me detyra qoftë gjyqësore dhe ekzekutive në juridiksionin përkatës. Brenda qytetit të Romës, magjistratët më të rëndësishëm ishin anëtarë të së ashtu-quajturit Cursus Honorum - 'Pozitat e Nderit' - poste që mund të mbaheshin vetëm nga njerëz të rangut senatorial. Fakti që ata kishin pushtet gjyqësor brenda sferës së përgjegjësisë dhe gjithashtu kishin fuqinë për të formuluar ius honorarium, ose ligj magjisterial, shërbeu si bazë për përdorimin modern të termit "magjistrat" kur i referehemi gjyqtarëve dhe prokurorëve.

Në atë kohë, Konsulli ishte magjistrati më i lart Romak, ndërsa Praetori (posti më vonë u nda në dy, Praetori Urban dhe Praetori Peregrin) ishte gjyqtari më i lartë në çështjet e të drejtës private midis qytetarëve romak, ndërsa Curule Aediles, të cilët mbikëqyrnin punët publike në qytet, ushtronin juridiksion të kufizuar civil në lidhje me tregun.[2] Magjistratët romak nuk ishin juristë të trajnuar, por kishin ndihmën e juristëve me ekspertizë në jurisprudencë.

Termi magjistrat u ruajt në shumicën e shteteve feudale që pasuan rënjen e Perandorisë Romake në perëndim. Nga ky përdorim në mesjetë, termi magjistrat erdhi deri në ditët tona.

Burim i të dhënave[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ Ligji për Shkollën e Magjistraturës
  2. ^ p4 and p18, Nicholas, Barry, An Introduction to Roman Law (Oxford University Press, 1975) ISBN 0-19-876063-9