Masakra e Borovës

Masakra e Borovës
Masakra e Borovës
Pjesë e Lufta e Dytë Botërore në Shqipëri
Data	Borovë, Shqipëria
Koordinatat gjeografike	40°18′39″N 20°39′09″E / 40.3108°N 20.6525°E
Data	6 korrik 1943
Shënjestra	Popullata civile
Lloji i sulmit	Masakër
Vdekje	107 civilë
Autorët	Wehrmacht

Masakra e Borovës ndodhi më 6 korrik 1943, në fshatin Borovë, gjatë Luftës së Dytë Botërore në juglindje të Shqipërisë. Forcat gjermane vranë 107 civilë si ndëshkim për një sulm të partizanëve shqiptarë ndaj një autokolone gjermane në fshatin Barmash.^[2]

Sulmi ndaj autokolonës

Në korrik të vitit 1943, Shqipëria ishte ende nën pushtimin italian. Forcat gjermane të Regjimentit të 98-të të Divizionit të Parë Malor, që ndodheshin në atë kohë në Mali i Zi pas operacioneve të Case Black, po kalonin përmes Shqipërisë për t’u bashkuar me forcat kryesore në Janinë, në Greqinë e pushtuar nga nazistët. Ata hynë në rajonin e Korçës nga Shkupi në Maqedoninë jugosllave përmes Florinës.^[3] Para se të kalonin sërish në territor grek, ata u sulmuan nga të dyja anët pranë fshatit Borovë nga partizanët shqiptarë të Lëvizjes Nacionalçlirimtare, të udhëhequr nga Riza Kodheli. Pas betejës, e cila zgjati për disa orë, autokolona gjermane u tërhoq për t’u pushuar dhe më pas vazhdoi rrugën drejt destinacionit pasi mbërritën përforcime italiane.^[2] Partizanët mund të kenë shkaktuar humbje të rënda gjermanëve, duke shkatërruar shumicën e automjeteve dhe pajisjeve ushtarake dhe duke vrarë më shumë se 60 ushtarë.^[1] Megjithatë, këto të dhëna mund të jenë marrë nga vetë partizanët; majori nazist gjerman Reinhald Klebe raportoi vetëm katër të plagosur lehtë mes ushtarëve të Boshtit.^[3]

Masakra si hakmarrje

Pas raportimit të sulmit, një ekspeditë gjermane u nis nga Greqia drejt vendit ku kishte ndodhur sulmi. Si hakmarrje, forcat gjermane, të armatosura me flakëhedhës, dogjën çdo shtëpi në fshat.^[1] Forcat gjermane masakruan të gjithë banorët e fshatit Borovë që mundën të gjenin atë ditë. Disa nga viktimat u qëlluan për vdekje, ndërsa shumë të tjerë u mblodhën brenda kishës së fshatit dhe u dogjën për së gjalli. Numri i të vrarëve ishte 107 civilë: kryesisht të moshuar, fëmijë dhe gra.^[2] Edhe fshati fqinj, Barmash, pësoi nga hakmarrja, ku nazistët masakruan 18 civilë para se të largoheshin për në Greqi.

Trashëgimia

Në vitin 1972, kompozitori shqiptar Thoma Gaqi [de] shkroi një poemë simfonike, Borova, në përkujtim të viktimave.^[4]

Shiko edhe

Lista e masakrave në Shqipëri

Referime

1 2 3 Pearson 2006, f. 258.
1 2 3 Mayer, Herman Frank (2008). Blutiges Edelweiß: die 1. Gebirgs-Division im Zweiten Weltkrieg (në gjermanisht). Links Christoph Verlag. fq. 159–167. ISBN 978-3-86153-447-1.
1 2 Kasmi, Marenglen. "Borovë 1943, si u vranë nga gjermanët 107 gra, pleq e fëmijë". Panorama Online. Marrë më 9 korrik 2024. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
↑ Emerson, June (1994). The music of Albania. Emerson Edition. fq. 57. ISBN 978-0-9506209-3-0. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

Referime

Pearson, Owen (2006). Albania in the Twentieth Century, A History: Volume II: Albania in Occupation and War, 1939-45. I.B.Tauris. ISBN 9781845111045. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

[FOOTNOTEPearson2006258-1] 1 2 3 Pearson 2006, f. 258.

[Mayer-2] 1 2 3 Mayer, Herman Frank (2008). Blutiges Edelweiß: die 1. Gebirgs-Division im Zweiten Weltkrieg (në gjermanisht). Links Christoph Verlag. fq. 159–167. ISBN 978-3-86153-447-1.

[Kasmi-3] 1 2 Kasmi, Marenglen. "Borovë 1943, si u vranë nga gjermanët 107 gra, pleq e fëmijë". Panorama Online. Marrë më 9 korrik 2024. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

[Emerson-4] Emerson, June (1994). The music of Albania. Emerson Edition. fq. 57. ISBN 978-0-9506209-3-0. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)

[1]

[2]

[3]

[4]