Pazari

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Pazari (persisht: بازار bazar) është një treg i përbërë nga tezga ose dyqane të shumta të vogla, veçanërisht në Lindjen e Mesme dhe Indi. Pazaret në Lindjen e Mesme ishin të vendosura tradicionalisht në rrugë të harkuara ose të mbuluara që kishin dyer në çdo skaj dhe shërbenin si treg qendror i qytetit.[1]

Dëshmitë për ekzistencën e pazareve datojnë rreth vitit 3000 pes. Megjithëse mungesa e provave arkeologjike ka kufizuar studimet e hollësishme të evolucionit të pazareve, indikacionet sugjerojnë se ato fillimisht u zhvilluan jashtë mureve të qytetit ku shpesh shoqëroheshin me shërbimin e nevojave të karvanserajeve. Ndërsa qytetet dhe qytetet u bënë më të populluara, këto pazare u zhvendosën në qendër të qytetit dhe u zhvilluan në një model linear përgjatë rrugëve që shtriheshin nga një portë e qytetit në një portë tjetër në anën e kundërt të qytetit. Sukët u bënë vendkalime të mbuluara. Me kalimin e kohës, këto pazare formuan një rrjet qendrash tregtare që mundësonin shkëmbimin e prodhimeve dhe informacionit. Rritja e pazareve të mëdha dhe qendrave të tregtimit të aksioneve në botën myslimane lejoi krijimin e kryeqyteteve të reja dhe përfundimisht perandorive të reja. Qytetet e reja dhe të pasura si Isfahani, Vijayanagara, Surat, Kajro, Agra dhe Timbuktu u themeluan përgjatë rrugëve tregtare dhe pazareve.

Në shekujt 18 dhe 19, interesi perëndimor për kulturën orientale çoi në botimin e shumë librave për jetën e përditshme në vendet e Lindjes së Mesme. Pazaret dhe veshjet e tregtisë shfaqen dukshëm në piktura dhe gravura, vepra të trillimeve dhe shkrimeve të udhëtimit.

Blerjet në një pazar apo vend tregu mbeten një tipar qendror i jetës së përditshme në shumë qytete dhe qyteza të Azisë së Mesme dhe Jugore dhe pazari mbetet "zemra rrahëse" e jetës së Azisë Perëndimore dhe Azisë Jugore; në Lindjen e Mesme, pazaret priren të gjenden në medinën e një qyteti (lagjen e vjetër). Pazaret dhe tregjet janë shpesh atraksione të rëndësishme turistike. Një numër i lagjeve të pazarit janë renditur si vende të Trashëgimisë Botërore për shkak të rëndësisë së tyre historike dhe/ose arkitekturore.

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Bazaars and Bazaar Merchants | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com (në anglisht). Marrë më 2021-10-13.