Pedagogjia speciale

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Një shkollë speciale në Gjermani

Pedagogjia speciale ose Arsimi special (anglisht: Special education; frëngjisht: Éducation spécialisée; gjermanisht: Sonderpädagogik; italisht: Pedagogia speciale) është praktikë e edukimit të nxënësve me nevoja të veçanta arsimore në një mënyrë e cila i merr parasysh nevojat dhe dallimet individuale të tyre. 

Përkufizimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Nevojat e veçanta përfshijnë aftësi të kufizuara të mësuarit, çrregullimet në komunikim, çrregullimet emocionale (të tilla si ADHD dhe ADD), aftësi të kufizuar fizike (të tilla si sëmundja e kockave të brishtae, paraliza cerebrale, distrofia muskulare, bifida kurrizore, dhe ataksia e Frederikut), si dhe pengesat në zhvillim.[1] Nxënësit me këto lloje të nevojave të veçanta, përfitojnë shërbime arsimore shtesë, të tilla si qasje të ndryshme të mësimdhënies, përdorimin e teknologjisë, posaçërisht ambiente të përshtatura mësimore, et..

Në shumicën e vendeve të zhvilluara, edukatorët ndryshojnë metodat e mësimdhënies dhe mjediset mësimore në mënyrë që numri maksimal i nxënësve përfshihen në arsimin e përgjithshëm të vendit. Prandaj, arsimi special në vendet e zhvilluara shpesh konsiderohet më tepër si një shërbim.[2][3][4][5][6] Integrimi mund të zvogëlojë stigmatizimin social dhe të përmirësojë arritjet akademike për shumë studentë.[7]

E kundërta e arsimit special është arsimit i përgjithshëm. Arsimi i përgjithshëm është standard i programit mësimor pa metoda të veçanta të mësimdhënies ose mbështetjes. 

Degët[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Logopedia - dega e cila merret me edukimin, arsimimin, trajnimin, përshtatjen sociale dhe integrimin e fëmijëve me çrregullime në të folur.
  • Surdopedagogjia - dega e cila merret me edukimin, arsimimin, trajnimin, përshtatjen sociale dhe integrimin në shoqëri të fëmijëve me dëgjim të dëmtuar (fëmijët me vështirësi në dëgjim).
  • Tiflopedagogjia - dega e cila merret me edukimin, arsimimin, trajnimin, përshtatjen sociale dhe integrimin në shoqëri të fëmijëve me dëmtime vizuale (shikim të dëmtuar).
  • Oligofrenopedagogjia - dega e cila merret me edukimin, trajnimin, përshtatjen sociale dhe integrimin e fëmijëve me prapambetje mendore.

Historiku i shkollave speciale[redakto | redakto tekstin burimor]

Njëra nga të parat shkolla speciale në botë ishte "Institut National des Jeunes Aveugles"Paris, Francë, e cila u themelua në vitin 1784. Ajo ishte shkolla e parë në botë e cila merrej me kujdesin, edukimin dhe arsimimin e personave të verbër si dhe të atyre me shikim të dëmtuar.[8]

Shkolla e parë në Mbretërinë e Bashkuar, për nxënësit e shurdhër është themeluar në vitin 1760 [9] [10]Edinburg nga Thomas Braidwood, ndërsa shkolla e cila merrej me edukimin, arsimimin dhe kujdesin ndaj personave me dëmtime në shikim në Edinburg dhe Bristol në vitin 1765.

Në shekullin XIX, njerëzit me aftësi të kufizuara dhe me kushte çnjerëzore, ku ata ishin gjoja të vendosur dhe të edukuar ishin të trajtuar në letërsinë e shkrimtarit Charles Dickens. Dickensi i karakterizoi dhe i trajtoi njerëzit me aftësi të kufizuara të rënda, me dhembshuri, në veprat Shtëpia e Zymtë dhe Little Dorrit.[11]

Një vëmendje më e madhe ndaj personave me aftësi të kufizuar solli rezultate edhe në reformat në Evropë, duke përfshirë rivlerësimin e shkollave speciale. Në Shtetet e Bashkuara reformat ecën më ngadalë. Studentët me aftësi të kufizuar ishin të vendosur së bashku me personat me sëmundje mendore. Vetëm në gjysmën e dytë të shekullit XX filluan të ndryshohen kushtet dhe rrethanat e tyre arsimore. [12]

Metodat e mësimit[redakto | redakto tekstin burimor]

  • Gjithëpërfshirja:[13]
  • Integrimi [14]
  • Segregacioni [15]
  • Përjashtimi: [16]

Shih edhe[redakto | redakto tekstin burimor]

Burime tjera[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Referencat[redakto | redakto tekstin burimor]

  1. ^ What is special education?
  2. ^ National Council on Disability. (1994).
  3. ^ Swan, William W.; Morgan, Janet L (1993). "The Local Interagency Coordinating Council". Collaborating for Comprehensive Services for Young Children and Their Families. Baltimore: Paul H. Brookes Pub. Co. ISBN 1-55766-103-0. OCLC 25628688. OL 4285012W. 
  4. ^ Beverly Rainforth; York-Barr, Jennifer (1997). Collaborative Teams for Students With Severe Disabilities: Integrating Therapy and Educational Services. Brookes Publishing Company. ISBN 1-55766-291-6. OCLC 25025287. 
  5. ^ Stainback, Susan Bray; Stainback, William C. (1996). Support Networks for Inclusive Schooling: Interdependent Integrated Education. Paul H Brookes Pub Co. ISBN 1-55766-041-7. OCLC 300624925. OL 2219710M. 
  6. ^ Gaylord-Ross, Robert (1989). Integration strategies for students with handicaps. Baltimore: P.H. Brookes. ISBN 1-55766-010-7. OCLC 19130181. 
  7. ^ Gartner, Alan; Dorothy Kerzner Lipsky (1997). Inclusion and School Reform: Transforming America's Classrooms. Brookes Publishing Company. ISBN 1-55766-273-8. OCLC 35848926. 
  8. ^ History of the INJA Archived 20 July 2011 at the Wayback Machine.
  9. ^ "Session 2A". Bris.ac.uk. Marrë më 2016-11-01. 
  10. ^ "Archived copy". Arkivuar nga the original më 22 September 2013. Marrë më 2013-09-21. 
  11. ^ The history of special education: From isolation to integration.
  12. ^ Inventing the feeble mind: A history of mental retardation in the United States.
  13. ^ Bowe, Frank (2004). Making Inclusion Work. Upper Saddle River, N.J: Prentice Hall. ISBN 0-13-017603-6. OCLC 54374653. 
  14. ^ Karen Zittleman; Sadker, David Miller (2006). Teachers, Schools and Society: A Brief Introduction to Education with Bind-in Online Learning Center Card with free Student Reader CD-ROM. McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/Languages. pp. 48, 49, 108, G–12. ISBN 0-07-323007-3. 
  15. ^ Warnock Report Archived 11 January 2013 at the Wayback Machine. (1978).
  16. ^ Wolffe, Jerry. (20 December 2010) What the law requires for disabled students The Oakland Press.