Plani Annan

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Plani Annan, i njohur gjithashtu si plani i ribashkimit të Qipros, ishte një propozim i Kombeve të Bashkuara për të zgjidhur mosmarrëveshjen e Qipros. Pjesët e ndryshme të propozimit u bazuan në argumentimin e paraqitur nga secila palë (qipriotë turq dhe qipriotë grekë) në takimet e mbajtura nën kujdesin e OKB-së. Propozimi ishte për të ristrukturuar Republikën e Qipros si një "Republikë e Bashkuar e Qipros"; me fjalë të tjera, si një federatë e dy shteteve. Ajo u rishikua disa herë para se të vihej para popullit të Qipros në një referendum të vitit 2004, dhe u mbështet nga 65% e qipriotëve turq, por vetëm 24% e qipriotëve grekë.

Propozimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Flamuri i propozuar i Republikës së Bashkuar të Qipros

Plani Annan (i quajtur pas Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së Kofi Anan) kishte pësuar pesë revizione përpara se të arrinte në versionin e tij të fundit. Rishikimi i 5-të[1] propozoi krijimin e Republikës së Qipros së Bashkuar, duke përfshirë ishullin e Qipros në tërësi, përveç Sovereign Base Areas të Mbretërisë së Bashkuar. Ky vend i ri duhej të ishte një federatë e dy shteteve përbërës - Shteti Qipriot Grek dhe Shteti Qipriot Turk - u bashkuan së bashku nga një aparat qeveritar federal.

Ky nivel federal, i supozuar se do të bazohej lirshëm në modelin federal zviceran, do të përfshijë elementët e mëposhtëm:

  • Një Këshill Presidencial kolektiv, i përbërë nga gjashtë anëtarë votues, të ndarë sipas popullsisë (për nivelet e tanishme, katër qipriotë grekë dhe dy qipriotë turq), dhe të zgjedhur dhe votuar nga parlamenti. Tre anëtarë shtesë që nuk votojnë do të caktohen 2: 1.
  • Një President dhe Zëvendës President, i zgjedhur nga Këshilli Presidencial nga anëtarët e tij, një nga secili komunitet, për të alternuar në funksionet e tyre çdo 20 muaj gjatë mandatit pesë-vjeçar të këshillit.
  • Një legjislaturë dypalëshe:
    • Një senat (dhoma e epërme), me 48 anëtarë, e ndarë 24:24 midis dy komuniteteve.
    • Një dhomë e deputetëve (dhoma e ulët), me 48 anëtarë, e ndarë në përpjesëtim me popullsinë e dy komuniteteve (me jo më pak se 12 për komunitetin e vogël).
  • Një Gjykatë e Lartë e përbërë nga një numër i barabartë gjyqtarësh qipriotë grekë dhe qipriotë turq, plus tre gjyqtarë të huaj; të emërohet nga Këshilli Presidencial.

Plani përfshinte një kushtetutë federale, kushtetuta për secilin shtet përbërës, një varg ligjesh kushtetuese dhe federale, dhe një propozim për një flamur të Republikës së Qipros së Bashkuar dhe një himn kombëtar. Ai gjithashtu parashikoi që një komision i pajtimit të bashkojë dy komunitetet më pranë dhe të zgjidhë mosmarrëveshjet e pazgjidhura nga e kaluara.

Do të kishte krijuar gjithashtu një të drejtë të kufizuar për t'u kthyer midis territoreve të dy komuniteteve, dhe do të lejonte që Greqia dhe Turqia të mbanin një prani të përhershme ushtarake në ishull, megjithëse me zvogëlime të mëdha, në faza të numrave të trupave.

Pozicioni i partive kryesore politike[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Zgjedhja Partitë Kryetarët
yes Po Tubimi Demokratik
Demokratët e Bashkuar
N Jo Partia Demokratike
Lëvizja për Demokraci Sociale
Partia Progresive e Njerëzve që Punojnë

Referendumi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Referendumet e Planit Annan 2004.

Referendumi i veçantë i njëkohshëm i mbajtur në Qipro më 24 prill 2004 rezultoi në shumicën e popullsisë qipriote Greke që votuan poshtë Planin e OKB-së (75,38% kundër), ndërsa popullsia pakicë qipriote turke votoi për Planin (64.91% pro). Përfshirja ishte e lartë: 89.18% për qipriotët grekë dhe 87% për qipriotët turq.

Udhëheqësit politikë të të dy palëve (Tassos Papadopoulos dhe Rauf Denktaş) kishin bërë fushatë për një votë "jo", por Talat kishte bërë fushatë për një votim "po", i mbështetur fuqimisht nga Turqia.

Në sondazhet e jashtme, 75% e qipriotëve grekë që votuan "jo" përmendën "shqetësimet e sigurisë" si arsyen kryesore për zgjedhjen e tyre.[2] Turqisë jo vetëm që edhe një herë iu dha e drejta e ndërhyrjes së njëanshme ushtarake, por do të lejohej të mbante një numër të madh trupash në Qipro pas një zgjidhjeje, ndërsa Garda Kombëtare duhej të shpërndahej.[3]

Një studim akademik i përgjigjes së elektoratit ndaj Planit Annan thotë se ishte i dënuar për refuzim në votime, sepse ajo u zhvillua përmes një "procesi të dizajnuar keq të diplomacisë së fshehtë", e cila shpërfillte pikëpamjet e publikut qipriotë. Studimi rekomandon që përpjekjet e ardhshme të përfshijnë konsultimin me publikun në procesin e negociatave.

Pas referendumit[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas referendumeve të Planit Annan, OKB-ja përshëndeti votën e popullit qipriotë turke dhe si përgjigje rinovoi thirrjet për heqjen e embargos dhe rivendosjen e angazhimit të drejtpërdrejtë ekonomik, politik dhe shoqëror me Qipron Veriore, efektive-menjëherë. Raporti i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, 28 maj 2004 (S / 2004/437) në mënyrë specifike përshkruan thirrjen e Annan për "... eliminimin e kufizimeve dhe barrierave të panevojshme që kanë efektin e izolimit të qipriot turq dhe pengojnë zhvillimin e tyre", dhe nxiti që "nëse qipriotët grekë janë të gatshëm të ndajnë pushtetin dhe prosperitetin me qipriotët turq në një strukturë federale të bazuar në barazinë politike, kjo duhet të demonstrohet, jo vetëm me fjalë, por me veprim", në përgjigje të kontrastit të gjerë midis votave.[4]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Latest Developments on the Cyprus Problem" (në anglisht). Republic of Cyprus – Press and Information Office. Arkivuar nga origjinali më 17 nëntor 2008. Marrë më 25 nëntor 2008.
  2. ^ Lordos, Alexandros. "From Secret Diplomacy to Public Diplomacy" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më 28 maj 2013. Marrë më 17 tetor 2011.
  3. ^ Palley, Claire (2006). An International relations debacle : the UN secretary-general's mission of good offices in Cyprus : 1999 – 2004 (në anglisht) (bot. repr.)). Oxford [u.a.]: Hart Publ. ISBN 1-84113-578-X., p. 223.
  4. ^ "CYPRUS ISSUE (summary)" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali origjinali më 20 mars 2015. Marrë më 30 tetor 2018.

Lidhje të jashtme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]