Shko te përmbajtja

Samsara

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
(Ridrejtuar nga Saṃsāra)
Bhavachakra që përshkruan ciklin e saṃsārës : të ilustruara në rrotë janë gjashtë sfera të qënësisë në të cilat një qenie e ndjeshme mund të rimishërohet, sipas doktrinës së rilindjes së Budizmit. Yama, perëndia e vdekjes, është në majë të buzës së jashtme. Buza e jashtme tregon doktrinën e Dymbëdhjetë Nidanave .

Saṃsāra ( Devanagari : संसार) është një fjalë pali / sanskrite që do të thotë "bredhje" [1] [2] si dhe "botë", ku termi nënkupton "ndryshim ciklik" [3] ose, më joformalisht, "vrapim në rrathë." Saṃsāra përmendet me terma ose fraza të tilla si transmigrimi/rimishërimi, cikli karmik ose Punarjanman, dhe "cikli i lëvizjes pa qëllim, bredhjes ose qënies së zakonshme". [1] [4] [5] Kur lidhet me teorinë e karmës, është cikli i vdekjes dhe rilindjes . [1] [4] [6]

"Cikliteti i gjithë jetës, lëndës dhe qënies" është një besim themelor i shumicës së feve indiane . [4] [7] [8] Koncepti "saṃsāra" i ka rrënjët në literaturën pas-Vedike ; teoria nuk diskutohet në vetë Vedat . [9] Shfaqet në formë të zhvilluar, por pa detaje mekanike, në Upanishadët e hershëm. [4] [10] [11] Ekspozimi i plotë i doktrinës saṃsāra gjendet në lëvizjet Śramanike si budizmi dhe xhainizmi i hershëm, si dhe në shkolla të ndryshme të filozofisë hindu pas rreth mesit të mijëvjeçarit të parë pes. [4] [11] [12] Doktrina saṃsāra është e lidhur me teorinë e karmës së hinduizmit, dhe çlirimi nga saṃsāra ka qenë në thelb të kërkimit shpirtëror të traditave indiane, si dhe mosmarrëveshjeve të tyre të brendshme. [4] [13] [1] Çlirimi nga saṃsāra quhet Moksha, Nirvāṇa, Mukti ose Kaivalya . [4] [5] [14] [15]

Në hinduizëm

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në hinduizëm, saṃsāra është një udhëtim i Ātmanit . [1] Trupi vdes, pohojnë traditat hindu, por jo Ātmani, që supozon se është realiteti i përjetshëm, i pathyeshëm dhe lumturia vetë. [1] Gjithçka dhe gjithë qënia është e lidhur, ciklike dhe e përbërë nga dy gjëra: Vetja, ose Ātman, dhe trupi, ose materia . [16] Kjo Vete e përjetshme e quajtur Ātman nuk rimishërohet kurrë, ajo nuk ndryshon dhe nuk mund të ndryshojë në besimin hindu. [16] Në të kundërt, trupi dhe personaliteti, mund të ndryshojnë, ndryshojnë vazhdimisht, lindin dhe vdesin. [16] Karma e tanishme ndikon në rrethanat e ardhshme në këtë jetë, si dhe në format dhe sferat e ardhshme të jetës. [17] Qëllimi dhe veprimet e mira çojnë në një të ardhme të mirë, qëllimi i keq dhe veprimet çojnë në të ardhme të keqe, sipas pikëpamjes hindu të jetës. [16] Udhëtimi i samsarës i jep atmanit mundësinë për të kryer karma pozitive ose negative gjatë çdo lindjeje dhe të bëjë përpjekje shpirtërore për të arritur mokshën . [18]

Një jetë e virtytshme, veprime në përputhje me dharmën, besohet nga hindutë se kontribuojnë për një të ardhme më të mirë, qoftë në këtë jetë apo në jetët e ardhshme. [19] Qëllimi i ndjekjeve shpirtërore, qoftë përmes rrugës së bhaktit (përkushtimit), karmës (punës), jñāna (njohurisë) ose raja (meditimit) është vetë-çlirimi (moksha) nga saṃsāra . [19] [20]

  1. 1 2 3 4 5 6 Mark Juergensmeyer & Wade Clark Roof 2011.
  2. ↑ Lochtefeld 2002.
  3. ↑ Klaus Klostermaier 2010.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Bodewitz, Henk (2019). "Chapter 1 – The Hindu Doctrine of Transmigration: Its Origin and Background". përmbledhur nga Heilijgers, Dory H.; Houben, Jan E. M.; van Kooij, Karel (red.). Vedic Cosmology and Ethics: Selected Studies. Gonda Indological Studies. Vëll. 19. Leiden and Boston: Brill Publishers. fq. 3–19. doi:10.1163/9789004400139_002. ISBN 978-90-04-40013-9. ISSN 1382-3442. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "Bodewitz 2019" defined multiple times with different content
  5. 1 2 Shirley Firth (1997). Dying, Death and Bereavement in a British Hindu Community. Peeters Publishers. fq. 106, 29–43. ISBN 978-90-6831-976-7. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!) Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "Firth1997p106" defined multiple times with different content
  6. ↑ Rita M. Gross (1993). Buddhism After Patriarchy: A Feminist History, Analysis, and Reconstruction of Buddhism. State University of New York Press. fq. 148. ISBN 978-1-4384-0513-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ↑ Yadav, Garima (2018), "Abortion (Hinduism)", Hinduism and Tribal Religions, Encyclopedia of Indian Religions, Springer Netherlands, fq. 1–3, doi:10.1007/978-94-024-1036-5_484-1, ISBN 978-9402410365 {{citation}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ↑ Flood, Gavin D. (1996), An Introduction to Hinduism, Cambridge University Press
  9. ↑ A.M. Boyer: Etude sur l'origine de la doctrine du samsara. Journal Asiatique, (1901), Volume 9, Issue 18, S. 451–53, 459–68
  10. ↑ A.M. Boyer (1901), Etude sur l'origine de la doctrine du samsara, Journal Asiatique, Volume 9, Issue 18, pp. 451–53, 459–68
  11. 1 2 Stephen J. Laumakis 2008.
  12. ↑ Yuvraj Krishan (1997). The Doctrine of Karma: Its Origin and Development in Brāhmaṇical, Buddhist, and Jaina Traditions. Bharatiya Vidya Bhavan. fq. 17–27. ISBN 978-81-208-1233-8. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ↑ Obeyesekere 2005.
  14. ↑ Michael Myers 2013.
  15. ↑ Harold Coward 2008.
  16. 1 2 3 4 Jeaneane D. Fowler 1997.
  17. ↑ Mukul Goel (2008). Devotional Hinduism: Creating Impressions for God. iUniverse. fq. 6. ISBN 978-0-595-50524-1. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  18. ↑ Mishra, R.C (2013). Moksha and the Hindu World View (në anglisht). SAGE Publications. fq. 22–24.
  19. 1 2 Flood, Gavin (2009-08-24). "Hindu concepts". BBC Online. BBC. Arkivuar nga origjinali më 2014-04-11. Marrë më 2015-07-31. {{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  20. ↑ George D. Chryssides; Benjamin E. Zeller (2014). The Bloomsbury Companion to New Religious Movements. Bloomsbury Academic. fq. 333. ISBN 978-1-4411-9829-7. {{cite book}}: Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Samsara&oldid=2636624"