Skellefteå

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Skellefteå
Qytet
Njohur si Gulstaden
noform
Kolazh me pamje nga Skellefteå
Vendndodhja
Skellefteå is located in Suedia
Skellefteå
Skellefteå

Koordinatat: 64°45′V 20°57′L / 64.750°V 20.950°L / 64.750; 20.950

Administrimi
Shteti Flamuri Suedia
Provinca Västerbotten
Qarku Qarku Västerbotten
Komuna Kommuna Skellefteå
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 24,82 km2
Popullsia 35,852 banorë (2017)
Dendësia 144,45 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Zona Kohore CET (UTC+1)
Verore CEST (UTC+2)

Skellefteå (Laponishtja Ume: Syöldate, Laponishtja e Jugut Skillehte ose Syöldete)[1] është qytet në provincën Västerbotten, Suedi, ndodhet rreth 15 km nga Bottenviken dhe Skelleftehamn.

Skellefteå ndonjëhere quhet "Guldstaden" (Qyteti i Artë) për shkak të aktiviteteve të gjata të Boliden AB në zonë, si dhe fusha e famshme Skellefteå, një nga mineralet më të pasura në botë. Kompania energjitike në pronësi të plotë e komunës, Skellefteå Kraft, është kompania e dytë më e madhe në pronësi suedeze pas Vattenfall AB. Muzika dhe sporti, duke përfshirë hokej në akull, kanë karakterizuar historinë moderne të qytetit me p.sh Skellefteå AIK dhe festivali Trästock.

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Emri Skellefteå është regjistruar për të qenë shqiptuar si Skelepht në vitin 1327. Në Carta marina emri është shqiptuar Skellitta. Origjina e emrit mbetet e panjohur.

Nga shekulli i 14-të, u bënë përpjekje për të krishterizuar Skellefteå. Sidoqoftë, për pjesën më të madhe të të gjithë territorit të madh suedez të Norrlandit nuk u kristianizua deri disa qindra vjet pas pjesës tjetër të Suedisë dhe shumë zona veriore si Skellefteå mbetën të paeksploruara edhe pas Mesjetës.

Jo para fundit të shekullit të 17-të, filluan të ktheheshin në krishterim popujt autoktonë samët të Suedisë Veriore, shumë për shkak të përpjekjeve të sundimtarit suedez Mathias Steuchius, i cili punoi shumë për ta arritur këtë.

Përfundimisht, arsyeja për interesin e papritur të zgjuar ndaj lumit Skellefteå dhe zonat përreth ishin bazat e mëdha të peshkimit verior të salmonit. Kërkesa në rritje për peshqit u nxit nga një zbatim më i rreptë i agjërimit njëmujor të Kishës Katolike, ku mishi u zëvendësua nga peshku.

Qyteti aktual i Skellefteå është një nga qytetet më të reja të Norrlandit. Ajo u themelua në vitin 1845 nga famullitari Nils Nordlander.

Klima[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Regjistrimi i temperaturës për Skellefteå është gjithashtu rekordi i temperaturës për provincën Västerbotten. Temperatura më e lartë ishte 34.2 °C më 3 korrik 1968. Në të njëjtën kohë, Aeroporti i Skellefteå kishte 34.0 °C. Më e ftohti ishte në Myrheden, i cili është një vrimë e ftohtë e njohur, me -45.6 °C më 10 janar 1950. Myrheden gjithashtu ka rekordin më të ftohtë me -31.5 °C më 28 tetor 1968.

Skellefteå i përket zonës së klimës 5 në aspektin e trimërisë për bimët. Dallimet janë të mëdha në mes të pjesëve të ndryshme të komunës.

Binjakëzimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Njerëz të njohur[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Sametinget.se Sydsamiska ortnamn". Marrë më 13 shtator 2014. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)