Tahaviu

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Tahaviu
Ebu Xhafer et-Tahavi
Lindur më 853
Lindur në Tahavi
Vdiq më 933
Vdiq në Egjipt*
Profesioni Hafiz, Fikh, Filozofi, Akaid, Tefsir, Hadith

Emri i plotë i këtij dijetari është: Eliman Ebu Xhafer Ahmed bin Muhamed bin Selametu bin Selmetu bin Abdu Melik Zediju Elhaxheri El Masri et-Tahavi.

Taha - Tahavi quhet fshati në të cilin lindi ky imam, dhe sipas vendlindjes, ai u quajt et-Tahavi.

Ebu Xhafer et-Tahavi lindi në vitin 239 hixhr. Të gjithë ata që shkruan për këtë imam, këtë ditë e marrin të saktë duke u bazuar edhe tek nxënësi i tij Ibu Junus. Ai lindi në një familje me autoritet të madh për kohën, në një familje bujare e të ditur dhe me shumë dijetarë. Babai i tij ishte i njohur për poezi dhe transmetime; edhe nëna e tij ishte nga gratë e shumta që ndiqnin ligjëratat e Imam Shafiut.

Mësimet e para i mësoi nga familja e tij e pasur nga dituritë. Pastaj mësimet i vazhdoi duke ndjekur ligjëratat që mbaheshin nga dijetarë të shumtë në Xhaminë e njohur të Kajros - Amr ibni As. Nxënien e Kur’anit përmendsh e arriti para hafëzit të njohur Ebi Zekerija Jahja bin Muhamed bin Maras. Pastaj studimet i vazhdoi tek daja i tij El Meznij, ku mësonte Fikhun shafi.

Kur qe pajisur me dije të ndryshme fetare, Tahaviu në moshën njëzet vjeç ndërroi drejtimin (medhhebin) dhe filloi të studionte librat e drejtimit hanefi. Këtë e bëri për disa shkaqe, ndër të cilat qe edhe fakti se mësuesi i tij kundërshtonte mendimet e Ebu Hanifes, konkretisht në librin e tij të Mezniut. [1]

Imam Tahaviu ka qenë edhe publicist i njohur. Ai u mor me akaid, me tefsir, fikh, hadith etj. historianët numërojnë më shumë se tridhjetë përmbledhje që shkroi imami, disa prej të cilave janë.

  1. Sherhu Meani Elathar.
  2. Sherhu Mushkilulathar
  3. Muhtesaru Ethahavi fi Elfikh Elhanefif
  4. Sunenu EshShafij
  5. Eshurut Essagir
  6. Eakidetu Etahavijetu etj.

Tahaviu vdiq dhe u varros në Egjipt në vitin 321 h. [2]

Mendimet e tahavinjve

  • Allahu xh.sh. është i papërshkrueshëm.
  • Atij nuk i përngjan asgjë, dhe nuk i mungon asgjë.
  • Ai është i pari pa fillim, dhe i fundit pa mbarim.
  • Dëshira e Tij është e pakufishme.
  • Ai nuk paramendohet dhe nuk parashikohet.
  • I gjallë që nuk vdes, i zgjuar që nuk kotet.
  • Furnizues pa shkaqe, krijues pa model.
  • Që jep vdekjen pa frikë, që ringjall pa vështirësi.
  • Krijues me dituri
  • Përcaktues i përcaktimeve.
  • Caktues i momenteve.
  • Atij nuk i fshihet asgjë para krijimit të krijesave, dhe e di se ç’do të punojnë pas krijimit.
  • Ai është urdhërues për të mira dhe ndalues nga mëkatet. اdo send e lavdëron sipas përcaktimit të Tij.
  • Muhamedi a.s. është i dërguari dhe i zgjedhur i Tij. Ai është vula e të dërguarve dhe zotëria i tyre. Ç'do njeri, që pas tij pohon se është i dërguar, do të jetë gënjeshtar. Ai është i dërguar tek të gjithë njerëzit dhe xhindet deri në Ditën e Kiametit. اdo hadith të vërtetë do ta pranojmë pa kurrfarë dyshimi; ashtu siç ka thënë, do të themi.
  • Kur’ani është fjalë e Allahut, i zbritur nëpërmes Xhibrilit tek Muhamedi a.s., i pranuar nga besimtarët e sinqertë. Kur’ani është fjalë e Allahut, jo e krijuar drejtuar, njerëzve. Kush e dëgjon dhe thotë se është i krijuar, ai ka bërë kufr.
  • Kush e cilëson Allahun me cilësi të njerëzve, ai është shmangur nga e drejta – kafir.
  • Allahu do të shihet në botën tjetër pa kurrfarë personifikimi dhe pa anë të caktuara.
  • Allahut xh.sh. nuk i përcaktojnë kufij, tek Ai nuk ekzistojnë anët- drejtimet poshtë-lart, para, mbrapa, djathtas, majtas. [3]
  • Kroi është i vërtetë, prej tij do të pinë besimtarët në botën tjetër.
  • Ndërmjetësimi do të ekzistojë për autorët e gabimeve.
  • Allahu xh.sh. është i ditur për numrin e banorëve të Xhennetit dhe të Xhehennemit dhe ai numër nuk do të shtohet as nuk do të pakësohet.
  • Esenca e Kaderit është fshehtësi e Allahut për krijesa, këtë nuk e kanë ditur as engjëjt më të afërt dhe as pejgamberët më të dashur të Allahut.
  • Dituria ndahet në dy pjesë:
  1. Dituri për krijesat që ne i shohim.
  2. Dituri për krijesat dhe gjërat që nuk i shohim. Andaj mohimi së parës dhe të dytës, shpie në mosbesim.
  • Besojnë në Levhi Mahfudh (pllaka ku janë të shkruara të gjitha sendet).
  • Arshi është i vërtetë, dhe Allahu është i pasur dhe nuk ka nevojë as për Arsh dhe për asgjë tjetër ç’ka mbi të dhe nën të.
  • Besojnë në engjëjt dhe pejgamberët, në librat e zbritur tek të dërguarit, dhe dëshmojnë se të gjithë kanë qenë të drejtë.
  • Dhe i quajnë muslimanë të gjithë ata që drejtohen nga Kibla, pasi që kanë dëshmuar për pejgamberin a.s. me të gjitha shenjat dhe urdhrat që i ka dhënë.
  • Dhe nuk i themi askujt pabesimtar derisa të mos e lejojë të ndaluarën.
  • Kurse Imani është: Besimi me zemër dhe shprehja me gojë. Besimi është një, dhe besimtarët janë të njëjtë në thelbin e besimit, kurse dallimi bëhet nga vepra të mira, bëmirësia dhe druajtja nga Allahu. Gabim referencash: Etiketë <ref> e pavlefshme;

emra të pavlefshëm, p.sh. shumë

  • Atëherë besimi është:
  1. Besimi në Allahun Një;
  2. Besimi në engjujt e Tij;
  3. Besimi në Librat e Tij;
  4. Besimi në pejgamberët e Tij;
  5. Besimi në Ditën e Fundit (Kiametit);
  6. Besimi në Kadanë dhe Kaderin, të mirën dhe të ligën, që të gjitha nga Allahu xh.sh.
    Kurse ne besojmë në të gjitha këto pa kurrfarë dyshimi dhe dallimi, në mes të pejgamberëve.
  • Kurse për autorët e gabimeve të mëdha nuk thonë se do të jenë përgjithmonë në zjarr; nëse vdesin dhe dëshmojnë për Allahun Një, ata do të jenë në gjykimin e Allahut dhe dëshirën e Tij; nëse dëshiron, i fal dhe i shtie në Xhenet, dhe nëse do, i dënon sipas drejtësisë së Tij, e pastaj me mëshirën e Tij i shtje në Xhenet.
  • Do të jemi pasues të Ehli-Sunetit dhe xhematit dhe do të largohemi nga të gjitha ndarjet dhe fraksionet.
  • Do t’i duam të gjithë të drejtët dhe besnikët, dhe do të urrejmë të gjithë gënjeshtarët dhe tradhtarët.
  • Besojmë në dy meleqtë përcjellës të njeriut dhe dëshmojmë që Allahu i ka caktuar mbrojtje për ne.
  • Besojmë në melekun e vdekjes, që është i udhëzuar nga Allahu.
  • Besojmë në dënimin e varrit për atë që u mërzitën, dhe pyetjet në të nga Nekiri dhe Munkiri, që do të pyesin: për Zotin tënd, për fenë tënde, për pejgamberin tënd.
  • Varri do të jetë kopsht nga kopshtet e Xhenetit ose humnerë nga humnerat e Xhehenemit. [4]
  • Besojmë në Ringjalljen, dhe në shpërblimin sipas veprave, në paraqitjen para Zotit xh.sh., në llogarinë, në leximin e librit, në shpërblim dhe ndëshkim, në urën dhe në peshojën.
  • Kurse Xhenneti dhe Xhehenemi janë të krijuara dhe nuk do të zhduken asnjëherë. Dhe se Allahu ka krijuar Xhenetin dhe Xhehenemin para krijesave dhe ka krijuar për to krijesa që do të jenë banues.
  • Kurse punët e njerëzve janë të krijuara, ndërsa përfitimi nga njerëzit.
  • Dhe Allahu nuk i ka ngarkuar përveç sa munden dhe (njerëzit) nuk mundën (më shumë) vetëm sa janë ngarkuar.
  • Dhe çdo send shkon sipas dijes së Tij, caktimit të Tij dhe gjykimit të Tij. Ai punon ç’të dojë dhe nuk është mizor asnjëherë.
  • Lutjet, duatë dhe lëmoshat tona për të vdekurit, kanë dobi.
  • Të gjithë shokët e Pejgamberit a.s. i duam pa dallim dhe i përmendim vetëm për të mirë.
  • Dëshmojmë për hilafetin pas Pejgamberit a.s., i pari Ebu Bekri, Omer bin Hatabi, Uthmani, Ali bin Ebi Talibi, Allahu qoftë i kënaqur me ta.
  • Dëshmojmë për dhjetë xhenetlinjtë që Pejgamberi a.s. i tregoi; ata janë: 1. Ebu Bekri, 2. Omeri, 3. Uthmani, 4. Aliu, 5. Talhatu, 6. Zubejri, 7. Sadi, 8. Seidi, 9. Abdurrahman bin Avf, 10. Ebu Ubejdullah bin Xherah. Allahu qoftë i kënaqur me ta.
  • Besojnë në Shenjat e Kiametit: dalja e Dexhallit, zbritja e Isait a.s., lindja e diellit nga perëndimi, dalja e shtazës nga toka.
  • Falltarët nuk i besojnë, gjithashtu as atyre që thërrasin për diçka jashtë Kur’anit, hadithit dhe umetit islam. Unitetin islam e shohin të drejtën dhe të mbarë, kurse përçarjet dështim e dënim.
  • Feja e banorëve të qiellit dhe Tokës është e njëjtë dhe ajo është Feja Islame. Gabim referencash: Etiketë <ref> e pavlefshme;

emra të pavlefshëm, p.sh. shumë

Referenencat:

  1. ^ Sherhu El-Akaidetu et-Tahavijetu – El-Kadi Ali bin Ali bin Muhamed bin ebi el-Irzu el-Dimishkij, përgatitur dhe analizuar nga: Dr. Abdullah bin Abdul-Muhsin et-Turki & Shejh Shuajb el-Arnauti – Bejrut 1992, vëllimi I, fq. 51-52.
  2. ^ El-Bidajetu vel-nihajetu / Ebul-Fida el-Hafidh ibn Kethir el-Dimishki, Kairo 1988, vëllimi VI, pjesa e XI, fq. 186.
  3. ^ Sherhu El-Akaidetu et-Tahavijetu – El-Kadi Ali bin Ali bin Muhamed bin ebi el-Irzu el-Dimishkij, përgatitur dhe analizuar nga: Dr. Abdullah bin Abdul-Muhsin et-Turki & Shejh Shuajb el-Arnauti – Bejrut 1992, vëllimi I, fq. 267.
  4. ^ El-Akideu et-Tahavijjetu / el-Imam ebi-Xha’fer et-Tahavijj el-Hanefijj, Bejrut 1993, fq. 25.