Vangjel Meksi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Vangjel Meksi
Lindi me: 1770
Lindi në: Labova e Madhe, Pashallëku i Janinës, Perandoria Osmane (Rrethi i Gjirokastrës)
Vdiq me: 1821
Vdiq në: Tripolica, Perandoria Osmane (Greqia)
Kombësia: Shqiptarë
Profesioni: Mjek, filolog dhe përkthyes

Vangjel Meksi (Labovë e Zhapës, 1770–Tripolisa, Greqi, 1821) njihet si përkthyesi i parë i Dhjatës së Re në shqip, punë të cilën e bëri për llogari të Shoqatës së Biblës Meksi bëri përkthimin e parë të Dhjatës së Regjuhën shqipe për llogari të Shoqatës së Biblës Britanike dhe të Huaj (British and Foreign Bible Society), një organizate angleze për propagandimin e teksteve të krishtera.

Jeta e hershme[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Meksi lindi në Labovë, një fshat i krishterë afër Gjirokastrës. Në moshë të njomë, ai u pat angazhuar si mjek popullor në oborrin e Ali Pashë Tepelenës, sundimtarit të Pashallëkut të Janinës. Më pas, vazhdoi studime për mjekësi në Universitetin e Napolit Federico II në Itali, ku ai studioi me Dr. Nikola Akuto dhe praktikoi në një spital i administruar nga famullia e Shën Gjonit të Karbonarës (San Giovanni a Carbonara) në atë qytet. Pas përfundimit të studimeve më 1808, ai u kthye mjek në oborr të Ali Pashës në Janinë.

Aktivitete filologjike[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 1810, Meksi largohet nga Janina për arësye të panjohura dhe udhëton rreth Evropës. Gjatë një vizite të shkurtër në Venedik, ai filloi të interesohej për gramatikën dhe alfabetin shqip. Ai ka botuar dy përkthime në shqip gjatë vitit 1814, njëri prej të cilëve ishte një libër i historianit kishtar francez Claude Fleury (1640–1723).[1] Të dyja botimet konsiderohen të humbura.

Lufta greke për pavarësi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Meksi ishte anëtar i Filiqi Eteria,[2] shoqatë e cila kishte qëllimin për t'i jepur fund sundimit osmanë në Ballkan dhe për ta bërë Greqinë shtet të pavarur. Kur lufta greke për pavarësi shpërtheu më 1821, pasi përkthimi i tij ishte përfunduar, Meksi u bashkua me grekët në rrethimin e Tripolisës.[2] Megjithëse u prek nga një pneumoni serioze gjatë konfliktit, ai vazhdoi të shërbente si mjek. Thuhet se ka marrë pjesë në negociatat që çuan në një marrëveshje të propozuar nga Teodor Kollokotroni që lejoi shqiptarët që mbronin Tripolisën për llogari të Perandorisë Osmane për të lënë të padëmtuar,[3] një marrëveshje që ndihmoi grekët për tua marrë qytetin osmanëve.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Kastrati, p. 516
  2. ^ a b Clayers, p. 182
  3. ^ Meksi (2000), p. 56