Varri i Akbarit

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Hyrja kryesore e jashtme e Varrit të Akbarit, e ndërtuar si imitim i Buland DarwazasFatehpur Sikri, qytet i themeluar nga Akbari

Varri i Akbarit është mauzoleu i perandorit mogul Akbar dhe një kryevepër e rëndësishme e Arkitekturës Mogule. Ai u ndërtua në vitet 1605–1613 dhe u vendos në një terren prej 48.2 hektarë në Sikandra, një rrethinë e Agras, në Uttar Pradesh të Indisë.

Historia[redakto | përpunoni burim]

Portreti i Akbarit nga Manohar Das

Varri i Akbarit u ndërtua nga djali i tij, princi Salim i quajtur Jahangir. Akbari e planifikoi varrin dhe zgjodhi vendin e përshtatshëm për të. Pas vdekjes së tij, ndërtimin e përfundoi djali i tij Jahangiri, në vitet 1605–1613.

Pamje e ballore e Varrit të Akbarit

Akbari ishte një nga perandorët më të mëdhenj në historinë e Indisë. Megjithatë, gjatë mbretërimit të stërnipit të tij, Aurangzebit, Xhatët kryengritës nën drejtimin e Raxha Ram Xhatit, e grabitën varrin e rafinuar, duke plaçkitur të gjithë xhevahiret prej ari dhe argjendi si dhe tapetet, ndërsa shkatërruan të gjitha gjërat. Madje në mënyrë që të hakmerrej për vdekjen e babait të tij Gokula, ai i mori dhe i dogji edhe kockat e Akbarit. Gjatë kësaj kohe u plackit gjithashtu edhe Taxh Mahali fqinj dhe u grabitën dy porta të Agras. Më vonë ai u dënua me vdekje nga Aurangzebi. Varri mbeti i rrënuar deri në riparimet e gjera që i kryen britanikët nën drejtimin e Lord Curzon-it.

Vendndodhja[redakto | përpunoni burim]

Pamje këndore e mauzoleut

Është i vendosur në Sikandra, në rrethinat e Agras, në rrugën e Mathuras (Autostrada Kombëtare 2), 8 km në drejtimin perëndim – veri-perëndim të qendrës së qytetit. Rreth 1 km largë varrit, qëndron Varri i Mariamit, varri i Mariam-uz-Zamanit, gruas së Akbarit dhe nënës së Jahangirit.[1]

Arkitektura[redakto | përpunoni burim]

Porta jugore është më e madhja, me katër minare me mermer të bardhë, të kryesuara me çhatri që janë të ngjashme dhe u paraprijnë atyre të Taxh Mahalit. Ajo përbënë hyrjen e zakonshme të varrit. Vetë varri është i rrethuar nga një rrethim me mure 105 m2. Ngrehina e varrit është një piramidë me katër kate, e kryesuar nga një pavijon mermeri që përmban varrin e pavërtetë. Varri i vërtetë, si në mauzoleumet e tjerë, ndodhet në bazament nën të pavërtetin.[2] Ndërtesat janë ndërtuar kryesisht nga një gurë ranor i kuq i zënë, i zbukuruar me mermer të bardhë. Panelet zbukuruese të punuar me gdhendje të këtyre materialeve dhe një rrasë e zezë zbukurojnë varrin dhe kabinën e portës. Dizajnet e paneleve janë gjeometrike, floreale dhe kaligrafike, duke paraqitur dizajnë më të stërholluara dhe të rafinuara që më vonë do të përfshiheshin në Varrin e Itmad-ud-Daulah-ut.[3][4]

Detaje arkitekturore[redakto | përpunoni burim]

Shiko edhe[redakto | përpunoni burim]

Referencat[redakto | përpunoni burim]

  1. ^ Remembering the Great Emperor; The Hindu, 27 tetor, 2003.
  2. ^ "Fascinating monuments, timeless tales". The Hindu. Chennai, Indi. 22 shtator 2003. 
  3. ^ Akbar's Tomb Archnet.org.
  4. ^ Catherine E. B. Asher: Akbar's Tomb - Architecture of Mughal India, Part 1, Volume 4; 1992, fq. 107.

Bibliografia[redakto | përpunoni burim]

Lidhje të jashtme[redakto | përpunoni burim]