Jump to content

Aukštaitija

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Aukštaitija
Senvagė District in Panevėžys
Old Town Kaunas
Front view of the Biržai Castle
Aukštaičių Highlands in Aukštaitija National Park
Flamuri i Aukštaitija
Stema Aukštaitija
Parimet: 
Patriam tuam mundum existima
Vendndodhja e Aukštaitija në Lituani
Vendndodhja e Aukštaitija në Lituani
VendiLituania
Kryeqyteti dhe qyteti më i madhPanevėžys
Sipërfaqja
 • Gjithsej27.672 km2 (10,684 sq mi)
 • Duke përjashtuar pjesën e Kaunasit27.564 km2 (10,643 sq mi)
 • pjesa e Kaunasit108 km2 (42 sq mi)
Popullsia
 • Gjithsej919.212[1]
 • Duke përjashtuar pjesën e Kaunasit
656.737
 • pjesa e Kaunasit
262.475

Aukštaitija (fjalë për fjalë Malësi ose Lartësi) është emri i një prej pesë rajoneve etnografikeLituanisë.[2][3] Emri vjen nga fakti se tokat janë në pellgun e sipërm të Nemunas, në krahasim me Ultësirën që fillon nga Šiauliai në perëndim. Edhe pse Kaunas është i rrethuar nga Aukštaitija, vetë qyteti nuk konsiderohet të jetë pjesë e ndonjë rajoni etnografik në shumicën e rasteve.[4]

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Aukštaitija është në pjesën verilindore të Lituanisë dhe gjithashtu përfshin një pjesë të vogël të Letonisë dhe Bjellorusisë. Qyteti më i madh i vendosur tërësisht brenda këtij rajoni, Panevėžys, konsiderohet të jetë kryeqyteti, por jo në kuptimin politik. Qytetet më të mëdha për nga popullsia janë:

Rajoni ka shumë liqene, kryesisht në anën lindore.

Demografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Banorët vendas flasin kryesisht dialektin Aukštaitian të lituanishtes. Sipas klasifikimit të ri të dialekteve, lituanishtja ndahet vetëm në dy dialekte, Aukštaitian dhe Samogitian, me të gjitha varietetet e tjera të klasifikuara tani si nëndialekte. Dialektet Sudovian dhe Dzūkian konsiderohen gjithashtu nëndialekte të aukštaitianes; Nëndialekti specifik i folur në Aukštaitija njihet kështu si Aukštaitian Lindor.

Rajoni ka pakica ruse dhe bjelloruse në lindje. Nëndialektet e folura atje përdorin më shumë huazim nga ato gjuhë. Megjithatë, përdorimi i dialekteve në rajon, si në Lituani në përgjithësi, është në rënie.

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Nuolatinių gyventojų skaičius liepos 1 d =osp.stat.gov.lt
  2. ^ "Highlands (Aukštaitija)". Lithuania.travel (në anglisht). Marrë më 10 korrik 2021.
  3. ^ "Regions of Lithuania: What to See | True Lithuania". TrueLithuania.com (në anglisht). Marrë më 10 korrik 2021.
  4. ^ Lietuvos etnografinių regionų žemėlapis