Letonia

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Republika letoneze
Latvijas Republika
Flamuri i Letonisë Stema e Letonisë
Flamuri Stema
Moto: Tēvzemei un Brīvībai
Për Vatan dhe Liri
Himni kombëtar: Dievs, svētī Latviju
 
Situata e Letonisë
 
Kryeqyteti Riga
Qyteti më i madh Riga
Gjuha zyrtare letonishtja
President Kryetari


Kryeministër Kryeministri
Pavarësia
18 nëntor 1918
Sipërfaqja Vëndi i 121-të
64,589 km²
ZEE km²
Popullsia
 • totale
 • dendësia
Vëndi i 137-të
2, 006, 900 (2013)
35 banorë/km²
IZHNJ (2003) 0.836
Monedha Euro
Zona kohore
 • në verë
UTC+2
UTC+3
Kodi i internetit .lv
Prefiksi telefonik +371

Republika e Letonisë (letonisht: Latvijas Republika) është shtet në pjesën verioreEvropës, pranë Detit Baltik. Letonia ndanë kufirin e saj tokësorë në veri me Estonin, në lindje me Rusinë dhe Bjellorusinë, ndërsa pjesa jugore e kufirit ndahet me Lituaninë. Kryeqyteti i këtij shteti, Riga është një ndër qytete më të njohura baltike.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Historia e Letonisë.

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Sistemi shtetror në Letoni.

Njësitë administrative (-2009)[redakto | redakto tekstin burimor]

Letonia ndahet në 26 njësi të quajtura (org.: rajoni) si dhe shtatë qytete që kanë një status të emërtuara si pilsetas (org.: Pilsētas)

  1. Aizkraukles r.
  2. Alūksnes r.
  3. Balvu r.
  4. Bauskas r.
  5. Cēsu r.
  6. Daugavpils
  7. Daugavpils r.
  8. Dobeles r.
  9. Gulbenes r.
  10. Jēkabpils r.
  11. Jelgava
  12. Jelgavas r.
  13. Jūrmala
  14. Krāslavas r.
  15. Kuldīgas r.
  16. Liepāja
  17. Liepājas r.
  1. Limbažu r.
  2. Ludzas r.
  3. Madonas r.
  4. Ogres r.
  5. Preiļu r.
  6. Rēzekne
  7. Rēzeknes r.
  8. Rīga
  9. Rīgas r.
  10. Saldus r.
  11. Talsu r.
  12. Tukuma r.
  13. Valkas r.
  14. Valmieras r.
  15. Ventspils
  16. Ventspils r.
Njësitë administrative në Letoni

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Gjeografia e Letonisë.

Sipërfaqja e përgjithshme e Letonisë është 64,589 km2, shtrihet rreth koordinatave gjeografike 57 00 V, 25 00 L dhe 63,589 km 2 të kësaj sipërfaqeje janë tokë ndërsa 1,000 km 2 ujë.

Vija bregdetare e Letonisë është 531 km e gjatë. Vija e kufirit tokësorë është 1,150 km e gjatë.

Klima e Letonisë është klimë bregdetare-oqeanike me dimër të lagësht e temperatura mesatarë për këtë stinë.

Pjesa më e madhe e relievit është terren i rrafshët e i ulët. Pika më e ultë e relievit gjendet përgjatë bregut të detit Baltik ( 0m ) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 312 metrave në vendin e quajtur Gaizinkalëns (letonishtja:Gaiziņkalns).

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Ekonomia e Letonisë.

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Demografia e Letonisë.

Numrin më të madh të popullësisë së Letonisë e përbëjnë letonezët, 59.4%.Rol të rëndësishëm kan luajtur edhe rusët, të cilët Marerin pjesë me 27.6%. Popuj tjerë që jetojnë në këtë shtet janë Belarusët, lituanezët, ukrainasët, polakt, dhe të tjerët. Për shkak të pranisë së gjermanëve gjat së kaluarës, letonët në pikpamje fetare deklarohen si protestan (sipas mësimeve të Martin Luterit) gjegjësisht katolik.

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Red right arrow.svg
 Artikulli kryesor: Kultura e Letonisë.

Të tjera[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

 Commons: Letonia – Album me fotografi dhe/apo video dhe materiale multimediale
 Commons: Letonia – Album me fotografi dhe/apo video dhe material multimediale