Vendet e Mbretërisë së Bashkuar

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Vendet e Mbretërisë së Bashkuar
KategoriaNdarja administrative
VendiMbretëria e Bashkuar
Themeluar mëJuridiksionet juridike
Numri4
Statusi i mundurNUTS rajoni 1 (3)
Juridiksionet juridike (3)
Statusi shtesëHome Nations
QeveriaQeveria qendrore (1)
Legjislaturë e deleguar (3)

Mbretëria e Bashkuar e Britanisë së Madhe dhe Irlandës së Veriut (MB), që nga viti 1922, përfshin katër vende përbërës: Anglinë, Skocinë, Uellsin (që së bashku përbëjnë Britaninë e Madhe), si dhe Irlandën Veriore (të përshkruara ndryshe si një vend, provincë ose rajon).

Termi "vende" (countries) është më i zakonshmi,[1] kryesisht për shkak të mungesës së një kushtetute formale britanike dhe historisë së gjatë dhe komplekse të formimit të Mbretërisë së Bashkuar. Në mënyrë të ngjashme, këto vende nuk kanë një emër zyrtar, kështu që ato nuk mund të konsiderohen nënndarje formale të Mbretërisë së Bashkuar dhe nganjëherë përdoren terma të ndryshëm për t'iu referuar atyre.[2]

Si shtet sovran, Mbretëria e Bashkuar është subjekti që përfaqëson të gjitha këto vende në organizatat ndërkombëtare, si Kombet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian, anëtar i të cilit ishte deri më 1 shkurt 2020.

Parlamenti dhe Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar merren me çështjet që kanë të bëjnë me Irlandën Jugore, Skocinë dhe Uellsin që nuk janë transferuar, por nuk ndërhyjnë ndryshe në çështjet që janë në kompetencën e Asamblesë së Irlandës Veriore, Parlamentit të Skocisë dhe Parlamentit të Uellsit. Anglia, që përbën shumicën e popullsisë dhe zonës së Mbretërisë së Bashkuar, mbetet plotësisht përgjegjësi i Parlamentit të Mbretërisë së Bashkuar me qendër në Londër.

Ishujt e Kanalit dhe Ishulli i Manit janë vartësiKurorës, por nuk janë pjesë të Mbretërisë s Bashkuar. Në mënyrë të ngjashme, Territoret e Jashtme Britanike, mbetjet e Perandorisë Britanike, nuk janë pjesë të MB-së.

Historikisht, nga viti 1801, pas Akteve të Bashkimit, deri në vitin 1922 i gjithë ishulli i Irlandës ishte një vend brenda MB-së. Irlanda u nda në dy juridiksione të veçanta në vitin 1921: Irlanda Jugore dhe Irlanda Veriore. Irlanda Jugore u bë Shteti i Lirë Irlandez dhe u largua nga Mbretëria e Bashkuar në vitin 1922, u largua nga Komonuelthi i Kombeve në vitin 1949 dhe tani njihet si Republika e Irlandës ose thjesht Irlanda.

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Parlamenti i Skocisë. scottish.parliament.uk (red.). "Your Scotland questions; Is Scotland a country?" (në anglisht). Marrë më 1 gusht 2008.
  2. ^ Këshilli Ekonomik dhe Social i Kombeve të Bashkuara (2007). unstats.un.org (red.). "Ninth United Nations Conference on the standardization of Geographical Names" (PDF) (në anglisht). Arkivuar nga origjinali (PDF) më 1 dhjetor 2009. Marrë më 21 tetor 2008.