Breza, Bosnje

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Disambig.svg Shih: Breza (kthjellim).

Breza është një qytet dhe komunë në qendër të Bosnjës dhe Hercegovinës, i njohur për minierat e saj aktive për prodhimin e qymyrit. Ajo mbulon një sipërfaqe prej 73 km2 (28 sq mi) dhe është pjesë e Kantonit Zenica-Doboj në Federatën e Bosnjës dhe Hercegovinës.

Sipërfaqja e përgjithshme e komunës Breza është 83 kilometra katrorë. Ajo shtrihet në Kantonin Zenica-Doboj dhe kufizohet me katër komuna: Ilijashi, Kakanji, Vareshi dhe Visoko. Zhvillimi i saj ekonomik është i bazuar në minierat q ymyrit, të hapura qysh në vitin 1907.

Histori[redakto | redakto tekstin burimor]

Breza si vendbanim për herë të parë përmendet në dokumentet që datojn nga shekull II si Hedum Kastelum (Kështjella të Banuara). Qyteti i lashtë ishte kryeqyteti i fisit ilir Daesitiates, fis ky që banonte në pjesën më të madhe të territorit të Bosnjes së sotme qendrore para se të pushtohej nga Romakët.

Gjeografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Informacioni nga regjistrimi i fundit i mbajtur në tetor 2013 tregoi se komuna ka një popullsi prej 14,564 banorësh.[1] Breza ndonjëherë vizitohet edhe nga turistët, të cilët zakonisht vizititojnë qytetin e vjetër ose eksplorojnë kodrat përreth qytetit. E gjithë komuna, është hulumtuar nga investitorët e huaj, kryesisht për shkak të aktiviteteve të saj minerare.

Arsimi[redakto | redakto tekstin burimor]

Komuna ka 3 shkolla fillore dhe dy shkolla të mesme nga të cilat është një Gjimnaz dhe një tjetër është një shkollë e mesme teknike/shkollë profesionale.[2][3]

Sporti[redakto | redakto tekstin burimor]

Breza është e njohur për njërën nga klubet më të vjetra të formuara në Bosnje dhe Hercegovinë, Klubi Futbollistik "Rudar" u formua në vitin 1924. Qyteti është gjithashtu i famshëm për shumë klube lokale të volejbollit dhe të basketbollit.[4]

Vendbanimet në komunë[redakto | redakto tekstin burimor]

• Banjevac • Breza • Bukovik • Bulbushiqi • Gornja Breza • Izbod • Kamenice • Koritnik • Mahala • Mahmutoviqa Rijeka • Nasiqi • Očevlje • Orahovo • Podgora • Potkraj • Prhinje • Seoce • Slivno • Smailbegovići • Smrekovica • Sutješćica • Trtoriqi • Vardište • Vijesoliqi • Vlahinje • Vrbovik • Zalozhje • Zhupča.

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

1971[redakto | redakto tekstin burimor]

Në regjistrimin e vitit 1971:

Përkatësia etnike Popullsia  %
Boshnjakët 10,659 71.90%
Serbët 2,333 15.73%
Kroatët 1,446 9.75%
Jugosllavët 225 1.51%
Të tjerët 161 1.11%
Gjithsej: 14,824 100%

1991[redakto | redakto tekstin burimor]

Në vitin 1991 sipas regjistrimit të popullsisë, komuna Breza kishte 17,317 banorë:

Përkatësia etnike Popullsia  %
Boshnjakët 13,079 75.52%
Serbët 2,122 12.25%
Kroatët 851 4.91%
Të tjerët 1,265 7.32%
Gjithsej: 17,317 100%

Personalitete të shquara[redakto | redakto tekstin burimor]

Referenca[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]

Koordinatat: 44°01'16"N 18°15'40"E / 44.021°N 18.261°D / 44.021; 18.261Koordinatat: 44°01′16″V 18°15′40″L / 44.021°V 18.261°L / 44.021; 18.261