Delhi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Delhi
Qytet
noform
Kolazh me pamje nga Delhi
Stema_figura
Emblema
Administrimi
Shteti Flamuri India
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 1,484.0 km2
 •  ujore 18 km2
Lartësia 200-250 m (m.n.d.)
Popullsia 16,787,941[1] banorë (2011)
 •  urbane 16,349,831[2] banorë
Dendësia 11,312 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Zona Kohore UTC+05:30 (IST)
Prefiksi +91 11
Targa DL
Koordinatat 28° 36′ 36″ Veri

77° 13′ 48″ Lindje

Faqja Zyrtare delhi.gov.in

Delhi, zyrtarisht Territori Kombëtar i Kapitalit të Delhit (NCT), është qytet dhe territor i unionit të Indisë duke përbërë Nju Delhin, kryeqyteti i Indisë.[3][4] Sipas regjistrimit të vitit 2011, popullsia e duhur e qytetit të Delhi ishte mbi 11 milion,[1] i dyti në Indi pas Mumbait,[5] ndërsa e gjithë popullsia e NCT ishte rreth 16.8 milion.[2]

Delhi ka qenë vazhdimisht i banuar që nga shekulli i 6 pes.[6] Përgjatë shumicës së historisë së saj, Delhi ka shërbyer si një kryeqytet i mbretërive dhe perandorive të ndryshme, kryesisht ajo e Sulltanatit Delhi dhe Perandorisë Mogule. Qyteti është kapur, shkatërruar dhe rindërtuar disa herë, veçanërisht gjatë periudhës mesjetare, dhe Delhi modern është një grup i një numri qytetesh të përhapura në të gjithë rajonin metropolitane.

Një territor e unionit, administrata politike e NCT së Delhi sot më shumë i ngjan asaj të një shteti të Indisë, me legjislaturën e vet, gjykatën e lartë dhe një këshill ekzekutiv të ministrave të kryesuar nga një kryeministër. Nju Delhi administrohet bashkërisht nga qeveria federale e Indisë dhe qeveria lokale e Delhi, dhe shërben si kryeqyteti i kombit, si dhe NCT i Delhi. Delhi priti lojërat e para dhe të nënta aziatike më 1951 dhe 1982, Kupë Botërore e Hokejve për meshkuj 2010, Lojërat e Komonuelthit 2010, Samitin e katërt të BRICS dhe ishte një nga qytetet kryesore pritëse të Kupës Botërore të Kriket 2011.

Klima[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Delhi përmban një klimë subtropikale me lagështi të thatë-dimri, në kufi me një klimë të nxehtë gjysmë të thatë. Sezoni i ngrohtë zgjat nga 21 mars deri më 15 qershor me një temperaturë mesatare të lartë ditore mbi 39 ° C. Dita e nxehtë e vitit është 22 maj, me një mesatare të lartë 40 ° C dhe të ulët 28 ° C.[7] Sezoni i ftohtë zgjat nga 26 nëntori deri më 9 shkurt me një temperaturë mesatare të lartë ditore nën 20 ° C. Dita më e ftohtë e vitit është 4 janari, me një mesatare të ulët prej 2 ° C dhe të lartë 14 ° C.[7] Në fillim të marsit, drejtimi i erës ndryshon nga veriu-perëndimor në jug-perëndimorë. Nga prilli deri në tetor moti është i nxehtë. Musoni arrin në fund të qershorit, së bashku me një rritje të lagështisë.[8] Dimri i shkurtër, i butë fillon në fund të nëntorit dhe ndodh shpesh mjegull e rëndë.[9]

Temperaturat në Delhi zakonisht variojnë nga 2 deri në 47 ° C, ku temperaturat më të ulëta dhe më të larta të regjistruara ndonjëherë janë −2.2 dhe 48.4 ° C), përkatësisht.[10] Temperatura mesatare vjetore është 25 ° C; temperatura mesatare mujore varion nga 13 në 32 ° C. Temperatura më e lartë e regjistruar ishte 45 ° C në korrik 1931.[11][12] Reshjet mesatare vjetore janë afërsisht 886 mm (34.9 inç), shumica e të cilave bien gjatë musonit në korrik dhe gusht. Data mesatare e shfaqjes së erërave monsoon në Delhi është 29 qershor.[13]

Binjakëzimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Delhi binjakëzohet me:[14]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b Delhi Metropolitan/City Population section of "Delhi Population Sex Ratio in Delhi Literacy rate Delhi NCR". 2011 Census of India. Arkivuar nga origjinali më 26 janar 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ a b "Delhi (India): Union Territory, Major Agglomerations & Towns – Population Statistics in Maps and Charts". City Population. Arkivuar nga origjinali më 2 mars 2017. Marrë më 28 shkurt 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ "The Constitution (Sixty-Ninth Amendment) Act, 1991". Ministry of Law and Justice, Government of India. Arkivuar nga origjinali më 21 gusht 2016. Marrë më 23 nëntor 2014. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Habib, Irfan (1999). The agrarian system of Mughal India, 1556–1707. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-562329-1. Arkivuar nga origjinali më 1 janar 2016. ... The current Survey of India spellings are followed for place names except where they vary rather noticeably from the spellings in our sources: thus I read "Dehli" not "Delhi ... Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ "This study settles the Delhi versus Mumbai debate: The Capital's economy is streets ahead". Arkivuar nga origjinali më 21 dhjetor 2018. Marrë më 21 dhjetor 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ Asher, Catherine B (2000) [2000]. "Chapter 9:Delhi walled: Changing Boundaries". përmbledhur nga James D. Tracy (red.). City Walls. Cambridge University Press. ff. 247–281. ISBN 978-0-521-65221-6. Marrë më 1 nëntor 2008. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ a b "Average weather for New Delhi, India". Weatherspark.com. Arkivuar nga origjinali më 16 gusht 2013. Marrë më 2 korrik 2013. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ "Climate of Delhi". Delhitrip.in. Arkivuar nga origjinali më 13 korrik 2014. Marrë më 17 maj 2012. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ "Fog continues to disrupt flights, trains". The Hindu. Chennai. 7 janar 2005. Arkivuar nga origjinali më 4 mars 2006. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ "Ever recorded Maximum and minimum temperatures up to 2010" (PDF). India Meteorological Department. Arkivuar nga origjinali origjinali (PDF) më 16 mars 2014. Marrë më 11 qershor 2016. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ "Mercury touches new high for July, Met predicts rain relief". 3 korrik 2012. Arkivuar nga origjinali më 17 mars 2013. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ^ "Weatherbase entry for Delhi". Canty and Associates LLC. Arkivuar nga origjinali më 7 shtator 2011. Marrë më 16 janar 2007. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ^ Kurian, Vinson (28 qershor 2005). "Monsoon reaches Delhi two days ahead of schedule". The Hindu Business Line. Arkivuar nga origjinali origjinali më 30 shtator 2007. Marrë më 9 janar 2007. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  14. ^ "Sister City Agreements/Memorandum". delhi.gov.in. Department of Urban Development of Delhi. Marrë më 18 shkurt 2020. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)