Delhi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Delhi
Qytet
Kolazh me pamje nga Delhi
Kolazh me pamje nga Delhi
Official seal of {{{official_name}}}
Population
 • Total16.787.941[1]
Vehicle registrationDL
Websitedelhi.gov.in

Delhi, zyrtarisht Territori Kombëtar i Kapitalit të Delhit (NCT), është qytet dhe territor i unionit të Indisë duke përbërë Nju Delhin, kryeqyteti i Indisë.[3][4] Sipas regjistrimit të vitit 2011, popullsia e duhur e qytetit të Delhi ishte mbi 11 milion,[1] i dyti në Indi pas Mumbait,[5] ndërsa e gjithë popullsia e NCT ishte rreth 16.8 milion.[2]

Delhi ka qenë vazhdimisht i banuar që nga shekulli i 6 pes.[6] Përgjatë shumicës së historisë së saj, Delhi ka shërbyer si një kryeqytet i mbretërive dhe perandorive të ndryshme, kryesisht ajo e Sulltanatit Delhi dhe Perandorisë Mogule. Qyteti është kapur, shkatërruar dhe rindërtuar disa herë, veçanërisht gjatë periudhës mesjetare, dhe Delhi modern është një grup i një numri qytetesh të përhapura në të gjithë rajonin metropolitane.

Një territor e unionit, administrata politike e NCT së Delhi sot më shumë i ngjan asaj të një shteti të Indisë, me legjislaturën e vet, gjykatën e lartë dhe një këshill ekzekutiv të ministrave të kryesuar nga një kryeministër. Nju Delhi administrohet bashkërisht nga qeveria federale e Indisë dhe qeveria lokale e Delhi, dhe shërben si kryeqyteti i kombit, si dhe NCT i Delhi. Delhi priti lojërat e para dhe të nënta aziatike më 1951 dhe 1982, Kupë Botërore e Hokejve për meshkuj 2010, Lojërat e Komonuelthit 2010, Samitin e katërt të BRICS dhe ishte një nga qytetet kryesore pritëse të Kupës Botërore të Kriket 2011.

Klima[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Delhi përmban një klimë subtropikale me lagështi të thatë-dimri, në kufi me një klimë të nxehtë gjysmë të thatë. Sezoni i ngrohtë zgjat nga 21 mars deri më 15 qershor me një temperaturë mesatare të lartë ditore mbi 39 ° C. Dita e nxehtë e vitit është 22 maj, me një mesatare të lartë 40 ° C dhe të ulët 28 ° C.[7] Sezoni i ftohtë zgjat nga 26 nëntori deri më 9 shkurt me një temperaturë mesatare të lartë ditore nën 20 ° C. Dita më e ftohtë e vitit është 4 janari, me një mesatare të ulët prej 2 ° C dhe të lartë 14 ° C.[7] Në fillim të marsit, drejtimi i erës ndryshon nga veriu-perëndimor në jug-perëndimorë. Nga prilli deri në tetor moti është i nxehtë. Musoni arrin në fund të qershorit, së bashku me një rritje të lagështisë.[8] Dimri i shkurtër, i butë fillon në fund të nëntorit dhe ndodh shpesh mjegull e rëndë.[9]

Temperaturat në Delhi zakonisht variojnë nga 2 deri në 47 ° C, ku temperaturat më të ulëta dhe më të larta të regjistruara ndonjëherë janë −2.2 dhe 48.4 ° C), përkatësisht.[10] Temperatura mesatare vjetore është 25 ° C; temperatura mesatare mujore varion nga 13 në 32 ° C. Temperatura më e lartë e regjistruar ishte 45 ° C në korrik 1931.[11][12] Reshjet mesatare vjetore janë afërsisht 886 mm (34.9 inç), shumica e të cilave bien gjatë musonit në korrik dhe gusht. Data mesatare e shfaqjes së erërave monsoon në Delhi është 29 qershor.[13]

Binjakëzimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Delhi binjakëzohet me:[14]

Referimet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ a b Delhi Metropolitan/City Population section of "Delhi Population Sex Ratio in Delhi Literacy rate Delhi NCR". 2011 Census of India. Arkivuar nga origjinali më 10 tetor 2018. Marrë më 18 prill 2020. |archiveurl= dhe |archive-url= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); |archivedate= dhe |archive-date= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  2. ^ a b "Delhi (India): Union Territory, Major Agglomerations & Towns – Population Statistics in Maps and Charts". City Population. Arkivuar nga origjinali më 2 mars 2017. Marrë më 28 shkurt 2017. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  3. ^ "The Constitution (Sixty-Ninth Amendment) Act, 1991". Ministry of Law and Justice, Government of India. Arkivuar nga origjinali më 21 gusht 2016. Marrë më 23 nëntor 2014. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  4. ^ Habib, Irfan (1999). The agrarian system of Mughal India, 1556–1707. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-562329-1. Arkivuar nga origjinali më 1 janar 2016. ... The current Survey of India spellings are followed for place names except where they vary rather noticeably from the spellings in our sources: thus I read "Dehli" not "Delhi ... Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  5. ^ "This study settles the Delhi versus Mumbai debate: The Capital's economy is streets ahead". Arkivuar nga origjinali më 21 dhjetor 2018. Marrë më 21 dhjetor 2018. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  6. ^ Asher, Catherine B (2000) [2000]. "Chapter 9:Delhi walled: Changing Boundaries". përmbledhur nga James D. Tracy (red.). City Walls. Cambridge University Press. fq. 247–281. ISBN 978-0-521-65221-6. Marrë më 1 nëntor 2008. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  7. ^ a b "Average weather for New Delhi, India". Weatherspark.com. Arkivuar nga origjinali më 16 gusht 2013. Marrë më 2 korrik 2013. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  8. ^ "Climate of Delhi". Delhitrip.in. Arkivuar nga origjinali më 13 korrik 2014. Marrë më 18 prill 2020. |archiveurl= dhe |archive-url= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); |archivedate= dhe |archive-date= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); |accessdate= dhe |access-date= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  9. ^ "Fog continues to disrupt flights, trains". The Hindu. Chennai. 7 janar 2005. Arkivuar nga origjinali më 4 mars 2006. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  10. ^ "Ever recorded Maximum and minimum temperatures up to 2010" (PDF). India Meteorological Department. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 21 maj 2013. Marrë më 18 prill 2020. |archiveurl= dhe |archive-url= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); |archivedate= dhe |archive-date= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); |accessdate= dhe |access-date= është specifikuar më shumë se një herë (Ndihmë!); Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  11. ^ "Mercury touches new high for July, Met predicts rain relief". 3 korrik 2012. Arkivuar nga origjinali më 17 mars 2013. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  12. ^ "Weatherbase entry for Delhi". Canty and Associates LLC. Arkivuar nga origjinali më 7 shtator 2011. Marrë më 16 janar 2007. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  13. ^ Kurian, Vinson (28 qershor 2005). "Monsoon reaches Delhi two days ahead of schedule". The Hindu Business Line. Arkivuar nga origjinali më 30 shtator 2007. Marrë më 9 janar 2007. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)
  14. ^ "Sister City Agreements/Memorandum". delhi.gov.in. Department of Urban Development of Delhi. Marrë më 18 shkurt 2020. Mungon ose është bosh parametri |language= (Ndihmë!)