Shko te përmbajtja

Londra

Redakto lidhjet
Checked
Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Londra
Kryeqytet dhe megaqytet
Nga sipër majtas: Qyteti i Londrës, Tower Bridge, Syri i Londrës dhe Pallati i Westminster
Nga sipër majtas: Qyteti i Londrës, Tower Bridge, Syri i Londrës dhe Pallati i Westminster
Londra ndodhet në Greater London
Londra
Londra
Vendndodhja brenda Londrës së Madhe
Koordinatat: 51°30′26″N 0°7′39″W / 51.50722°N 0.12750°W / 51.50722; -0.12750
ShtetiBritania e Madhe Mbretëria e Bashkuar
VendiAnglia Anglia
RajoniLondra
QarqetLondra e Madhe
Qyteti i Londrës
I vendosur nga Romakët47 e.r.[1]
si Londinium
DistriktetQyteti i Londrës dhe 32 komuna
Qeverisja
 • TypeKryesia ekzekutive dhe asambleja konsultative brenda monarkisë kushtetuese unitare
 • BodyAutoriteti i Londrës së Madhe
• Kryetari Sadiq Khan (L)
• Asambleja e Londrës
Sipërfaqja
 • Gjithsej
1,572 km2 (607 sq mi)
 • Urban
1,737.9 km2 (671.0 sq mi)
 • Metro
8,382 km2 (3,236 sq mi)
 • Qyteti i Londrës2.90 km2 (1.12 sq mi)
 • Londra e Madhe1,569 km2 (606 sq mi)
Lartësia
[2]
11 m (36 ft)
Popullsia
 (2021)[3]
 • Gjithsej
8.961.989[4]
 • Dendësia5.666/km2 (14.67/sq mi)
 • Zona urbane
9.950.000
 • Metro
14.257.962[5] (1-rë)
 • Qyteti i Londrës
8.706 (67-të)
 • Londra e Madhe
9.425.622
Emërtimet e banorëveLondinez
GVA (2019)
[6]
 • Gjithsej£503 miliardë
($642 miliardë)
 • Per capita£56,199
($71,733)
Zona kohoreUTC (Greenwich Mean Time)
 • Verë (DST)UTC+1 (Koha Verore Britanike)
IZHNJ (2017)0.965[7] – very high
Faqja zyrtarewww.london.gov.uk

Londra është kryeqyteti dhe qyteti më i madh i Anglisë dhe Mbretërisë së Bashkuar. Ajo qëndron në lumin Tamiz në Anglinë juglindore në krye të një grykëderdhjeje 50 milje (80 km) deri në Detin e Veriut dhe ka qenë një vendbanim i madh për dy mijëvjeçarë.[8] Qyteti i Londrës, qendra e tij e lashtë dhe qendra financiare, u themelua nga romakët si Londinium dhe ruan kufijtë afër atyre mesjetarë. Që nga shekulli i 19-të, "Londra" i është referuar gjithashtu metropolit rreth kësaj bërthame, të ndarë historikisht midis qarqeve të Middlesex, Essex, Surrey, Kent dhe Hertfordshire,[9] që përfshin kryesisht Londrën e Madhe,[10] i qeverisur nga Autoriteti i Londrës së Madhe. Qyteti i Westminsterit, në perëndim të qytetit të Londrës, ka mbajtur për shekuj me radhë qeverinë dhe parlamentin kombëtar.

Londra, si një nga qytetet globale të botës, ushtron ndikim të fortë në artet, tregtinë, arsimin, argëtimin, modën, financat, kujdesin shëndetësor, median, turizmin dhe komunikimin e saj. PBB-ja e saj (801.66 miliardë euro në 2017) e bën atë ekonominë më të madhe urbane në Evropë dhe një nga qendrat kryesore financiare në botë. Në vitin 2019, ai kishte numrin e dytë më të madh të individëve me vlerë jashtëzakonisht të lartë neto në Evropë pas Parisit dhe numrin e dytë më të lartë të miliarderëve të çdo qyteti në Evropë pas Moskës. Me përqendrimin më të madh në Evropë të institucioneve të arsimit të lartë, përfshin Imperial College London në shkencat natyrore dhe të aplikuara, Shkollën Ekonomike të Londrës në shkencat sociale dhe Kolegjin Universitar të Londrës. Qyteti është shtëpia e hoteleve më 5 yje të çdo qyteti në botë. Në vitin 2012, Londra u bë qyteti i parë që priti tre Lojërat Olimpike Verore.[11]

Popullsia e mesit të vitit 2018 të Londrës së Madhe prej rreth 9 milionë banorësh,[3] e bëri atë qytetin e tretë më të populluar të Evropës. Ajo përbën 13,4 për qind të popullsisë së Mbretërisë së Bashkuar. Zona e Ndërtuar e Londrës së Madhe është e katërta më e populluar në Evropë, pas Stambollit, Moskës dhe Parisit, me 9,787,426 banorë në regjistrimin e vitit 2011. Zona metropolitane e Londrës është e treta më e populluar në Evropë pas Stambollit dhe Moskës, me 14,040,163 banorë në 2016.

Londra ka katër Vende të Trashëgimisë Botërore: Kulla e Londrës; Kew Gardens; Pallati i Westminster, së bashku me Westminster Abbey, dhe Kisha e Shën Margaretës; dhe vendbanimi historik në Greenwich, ku Observatori Mbretëror, Greenwich përcakton Meridianin Kryesor (gjatësi 0°) dhe Greenwich Mean Time. Pika të tjera referimi përfshijnë Pallatin Buckingham, Syri i Londrës, Cirku Piccadilly, Katedralja e Shën Palit, Tower Bridge dhe Sheshi Trafalgar. Ka shumë muze, galeri, librari dhe vende sportive, duke përfshirë Muzeun Britanik, Galerinë Kombëtare, Muzeun e Historisë Natyrore, Tate Modern, Libraria Britanike dhe West End theatre. London Underground është sistemi më i vjetër i tranzitit të shpejtë në botë.

Historia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Romakët (43 p. e. s – 410)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Anglia ke qenë e pushtuar nga Romakët. Në fillim ato u vendosën në Kent dhe pastaj levizën afër lumit Thames. Ato krijuan ngulimet e para afër lumit dhe e quajtën vendin Londinium (Londër). Romakët ndërtuan rrugët, portin dhe një urë mbi lumin Thames.[12]

Në vitin 61 e. s vendasit bënë kryengritje kundër Romakve. Ato dogjën Londinium dhe vranë të gjithë popullsine.[13][14] Megjithatë, Romakët e ri-pushtuan dhe e ri-ndëtuan prapë qytetin këtë radhë duke I shtuar dhe një mur për mbrojtje. Romakët e sunduan Anglinë deri vitin 410 e. s.[15]

  • Në kohën e Romakve Londra kishte nje popullsi prej 12,000-20,000[16]
    • Lumi Thames ishte 300 m i gjerë (sot është 100 m)[17]

Saksonët dhe Vikingët (450–1066)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në shekullin e 5-të Anglo-Saksonët u vendosën në perëndim të Londiniumit dhe formuan qytezën e Lundewic. Shtëpitë e tyre ishin kryesisht prej druri.[18][19][20] Në vitin 842 Vikingët e Danimarkës e sulmuan Londrën dhe vodhën shume sende.[21]

Ato u kthyen në 851[22] dhe këtë radhë dogjën një pjesë të madhe të qytetit.[23] Mbreti Alfred i mundi Vikingët në 878 [24] dhe të dy palët e ndanë shtetin midis tyre.[25]

Vikinget morrën Lindjen e Anglise (përfshi këtu dhe Londrën)[26] kurse Alfredi morri Jugun dhe perëndimin.[27]

Pavarësisht, traktatit të paqes Alfredi sulmoi Vikingët dhe pushtoi Londrën në 886.[28] Ai riparoi muret e vjetra që I kishin lënë Romaket.[29] Në vitin 1016 Vikinget sulmuan Londrën[30] por Saksonet u rezistuan atyre[31] Vikingët dhe Saksonët sunduan Anglinë së bashku deri në 1042, kur Edward The Confessor u bë mbret i të dyja palëve.[32]

Tudorët E Londrës (1485–1603)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Henri VII u bë mbret ne 1485.[33] Pas tij mbret u bë Henri i VIII ne 1509.[34] Ato ishin mbretrit e parë Tudor (Tudor kishin mbiemrin). Nën sundimin e Tudorve Londra u fuqizua.[35] Ajo u bë qendër për tregti dhe qeverisje.[36]

Gjithashtu, teatri u bë shumë popullor me ndihmën e William Shakspeare.[37] Veprat e Shekspirit u shfaqën në teatrin e famshëm The Globe (Globi).[38]

Në fund të sundimi të Tudorve Londra kishte 200,000 banorë.[39] Lumi Thames u bë shume I rëndësishëm në kohën e Tudorve sepse flota u zhvillua dhe anije u nisën për të zbuluar vënde te reja.[40]

Stuart London (1603–1649, 1660–1714)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mbreti i parë I Stuartve Xhames I (James) erdhi ne fuqi ne 1603. Ai e bashkoi Anglinë me Skocinë meqë ai ishte edhe mbret I Skocisë në të njëjtën kohë. Në 1605 një grup njërezish tentuan ta hedhin në erë mbretin me gjithë Shtëpinë e Parlamentit (House of Parliament) por pa sukses.

Pas James I ne 1625 Charless II erdhi ne fuqi. Fatkeqsisht, lufta civila plasi ne 1642 midis mbeshtetesve te mbretit dhe forcat e Parlamentit te udhehequr nga Oliver Cromwell. Mbreti humbi dhe ju hoq koka në 1649. Monarkia u rivendos në 1660.

Sëmundje dhe zjarre

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Londra ka vuajtur shpesh nga zjarret dhe sëmundjet epidemike. Në vitin 1665, Mortja e Madhe (The Great Plague) vrau rreth 70,000 deri në 75,000 njerëz.[41] Epidemia u përhap nga pleshtat e minjve të zinj që erdhën përmes anijeve tregtare.[42][43] Sëmundja u përhap shumë shpejt sepse njerëzit jetonin shumë pranë njëri-tjera dhe standardet e higjienës ishin jashtëzakonisht të ulëta.[44][45]

Në vitin 1666, Zjarri i Madh i Londrës (Great Fire of London) shkatërroi një pjesë të madhe të qytetit. Rreth 13,200 shtëpi, 430 rrugë dhe 89 kisha u dogjën tërësisht. Zjarri në fillim qe i vogël, por u përhap me shpejtësi dhe vazhdoi për 4 ditë me radhë.

Mbreti Karli II (Charles II) urdhëroi që të gjitha shtëpitë e reja më pas të ndërtoheshin me tulla ose gurë dhe jo me dru, në mënyrë që kjo fatkeqësi të mos përsëritej më kurrë.

Londra e Gjeorgjve (1714–1837)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Londra në 1751

Në vitin 1714, George I u bë mbret.[46] Ai krijoi një linjë mbretërish të cilët sunduan Anglinë deri në vitin 1837. Në këtë periudhë Britania u bë një shtet i fortë dhe me ndikim të madh, me Londrën si vend kryesor tregtie dhe prodhimi.[47]

Londra u rrit shpejt në madhësi dhe popullsi në këtë periudhë. Në vitin 1801, popullsia e Londrës arriti në 1,000,000 banorë.[48] Tregtarët u pasuruan dhe shumica e tyre jetonin në West End. Pjesa tjetër e popullsisë jetonte në mjerim të madh.[49] Me mijëra njerëz jetonin në vende të pista ku sëmundjet, krimi dhe alkoolizmi ishin pjesë e jetës së përditshme.[50]

Në këtë periudhë u ndërtuan shumë shtëpi të reja. Këto shtëpi ishin të larta dhe kishin simetri karakteristike në dritare. Gjithashtu u ndërtuan shumë spitale që ekzistojnë edhe sot.[51][52]

Londra e Viktoriës (1837–1901)

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
The Houses of Parliament në 1890

Në vitin 1837, Viktoria u bë mbretëreshë e Anglisë në moshën 18 vjeç.[53] Periudha që ajo mbretëroi quhet era Viktoriane. Në atë kohë Londra u zhvillua shumë shpejt nga ana e tregtisë dhe industrisë. Transporti dhe ndriçimi u përmirësuan gjithashtu. Kur Viktoria vdiq në 1901, Londra ishte një qytet shumë i ndryshuar.[54]

Në kohën e Viktoriës Londra u zgjerua shumë sepse industria u zhvillua dhe trenat e lidhnin qytetin me të gjitha anët e Britanisë.[55] Shumica e ndërtesave që ekzistojnë sot u ndërtuan në kohën e Viktoriës.[56] Më e famshmja është Shtëpia e Parlamentit (Palati i Uestminsterit) që u ndërtua pas vitit 1834, sepse e para qe djegur nga një zjarr i madh.[57]

In 1840, dritat me gaz përdoreshin për të ndriçuar rrugët e Londrës.[58] Rryma elektrike u përdor për herë të parë në Holborn në vitin 1883.[59]

Metroja e parë në botë (The Tube) u hap në vitin 1862.[60] Në fillim trenat punonin me avull, por sistemi u elektrizua në vitet 1890–1905.[61]

Shekulli I 20-të

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në këtë shekull Londra u bë edhe më e madhe.[62] Shumë njerëz u zhvendosën në qytet dhe udhëtonin me makina ose trena. Qyteti ndryshoi gjithashtu, ndërtesat e reja u zunë vendin atyre që u shkatërruan nga lufta.[63]

Lufta I Botërore

Gjatë kësaj lufte 1,835 njerëz u vranë nga sulmet ajrore.[64]

Lufta II Botërore

800,000 fëmijë u nxorën jashtë Londre.[65] Në fund të luftës 30,000 njerëz u vranë dhe shumica e ndërtesave u prishën nga sulmet ajrore.[66]

Londra E Mileniumit

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në fillim të mileniumit Londra vazhdon të zhvillohet. Në Londër jetojnë më shumë se 7,000,000 njerëz,[67] duke e bërë atë qytetin më të madh në Britani.[68] Londra është një qytet i madh evropian[69] dhe një destinacion i njohur turistik,[70] sepse e vjetra me të renë janë të bashkuara së bashku.[71]

Ekonomia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Londra është një qendër e madhe për biznes dhe tregti. Pas Nju Jorkut, Londra është qendra financiare më e madhe në botë.[72]

Londra prodhon 20% PBB të Britanisë së Madhe.[73]

Demografia

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Popullsia e Londrës u rrit ndjeshëm në fillimin e shekullit të 20-të.[74]

Në vitin 1939 popullsia e Londrës ishte 8,615,245.[75] Në vitin 2006 zyrtarisht në Londër banonin 7,512,400 njerëz.[76] Densiteti i popullsisë është 4,761 njerëz për km².[77]

Londra renditet në vendin e 25-të në botë për popullsi. Gjithashtu, Londra njihet për jetën më të shtrenjtë në botë[78] dhe numrin e madh të miliarderëve që jetojnë në të.[79]

Londra përmban gjithsej 33 komuna (boroughs):[80]

Komunat e Londrës

Panoramë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]


Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. ↑ Number 1 Poultry (ONE 94), Museum of London Archaeology, 2013. Archaeology Data Service, The University of York.
  2. ↑ "London weather map" (në anglisht). The Met Office. Arkivuar nga origjinali më 3 gusht 2018. Marrë më 26 gusht 2018.
  3. 1 2 "Estimates of the population for the UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland" (në anglisht). Zyra për Statistikat Kombëtare. 28 shtator 2018. Marrë më 15 gusht 2019.
  4. ↑ "Estimates of the population for the UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland – Office for National Statistics". www.ons.gov.uk (në anglisht).
  5. ↑ "Metropolitan Area Populations" (në anglisht). Eurostat. 18 qershor 2019. Marrë më 4 dhjetor 2019.
  6. ↑ Fenton, Trevor. "Regional economic activity by gross domestic product, UK: 1998 to 2019, UK- Office for National Statistics". www.ons.gov.uk (në anglisht).
  7. ↑ Sub-national HDI. "Area Database – Global Data Lab". hdi.globaldatalab.org (në anglisht).
  8. ↑ "Roman London" (në anglisht). Museum of London. n.d. Arkivuar nga origjinali më 22 mars 2008.
  9. ↑ "The baffling map of England's counties". BBC News (në anglishte britanike). 2014-04-25. Marrë më 2021-09-25.
  10. ↑ "London Government Act 1963". www.legislation.gov.uk (në anglisht). Marrë më 26 shtator 2021.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës (lidhja)
  11. ↑ Komiteti Olimpik Ndërkombëtar (6 korrik 2005). "IOC elects London as the Host City of the Games of the XXX Olympiad in 2012" (in en). Press release. http://www.olympic.org/media?calendartab=1&articleid=52922. Retrieved 3 qershor 2006.
  12. ↑ The History of London. "The rise and fall of the first Roman town of Londinium" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  13. ↑ Academia.edu. "Boudicca's Rebellion AD 60-61: The Britons rise up against Rome" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  14. ↑ University of Warwick (25 shtator 2020). "Boudica's Revolt AD 60-61" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  15. ↑ The Historic England Blog (28 nëntor 2024). "What Happened After the End of Roman Rule in Britain?" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  16. ↑ Tristan Hughes (26 qershor 2023). "Londinium: The Roman Origins of London" (në anglisht). History Hit. Marrë më 5 shtator 2026.
  17. ↑ The Globetrotter (mars 2011). "The Museum of London (St Pauls)" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  18. ↑ Historic London Tours. "A Tale of Two Cities: Lundenwic" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  19. ↑ The Covent Gardener. "Digging into the Past" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  20. ↑ Paganheim (4 tetor 2024). "The Rise and Fall of Lundenwic in Anglo-Saxon England" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  21. ↑ London Museum. "Vikings in London" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  22. ↑ The Viking Ship Museum. "The Vikings in England" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  23. ↑ Discover Britain. "Ancient History of London" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  24. ↑ The Viking Herald (19 shkurt 2024). "Two men in England charged in relation to Viking treasure valued at 1.1 million euro" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  25. ↑ Edward Hasted (1797). "General history: The Danes" (në anglisht). British History Online. Marrë më 5 shtator 2026.
  26. ↑ Flexible Office Space. "Serviced and Flexible Office Guide: Cambridge" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  27. ↑ Dick Sullivan (17 shtator 2006). "King Alfred the Great" (në anglisht). Victorian Web. Marrë më 5 shtator 2026.
  28. ↑ The History of London. "The Re-establishment of London by Alfred the Great" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  29. ↑ "London Walls" (në anglisht). 14 mars 2019. Marrë më 5 shtator 2026.
  30. ↑ "1016 and All That: Excavating the Viking Conquest of England" (në anglisht). Marrë më 5 shtator 2026.
  31. ↑ "Cnut the Great, the Conquest of England and the Puzzle of London" (në anglisht). 13 nëntor 2017. Marrë më 5 shtator 2026.
  32. ↑ "Introduction to Medieval Europe 300-1500" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 31 dhjetor 2025. Marrë më 5 shtator 2026.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: BOT: Gjendja e adresës origjinale është e panjohur (lidhja)
  33. ↑ Pembroke Castle. "Birthplace of Henry VII" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  34. ↑ Historic Royal Palaces. "Henry VIII" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  35. ↑ Mortimer, Ian (2012). The Time Traveller's Guide to Elizabethan England (në anglisht). London: The Bodley Head. fq. 15–16.
  36. ↑ Rebecca Younger. "History and heritage of London" (në anglisht). Kingfisher Visitor Guides. Marrë më 6 shtator 2026.
  37. ↑ BBC Bitesize. "Shakespeare's plays in performance" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  38. ↑ Victoria and Albert Museum (17 prill 2024). "The story of theatre" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  39. ↑ J.A. Downes (17 mars 2026). "Tudor London Population Boom: 50,000 to 200,000 in 100 Years" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  40. ↑ h2g2. "The River Thames in Tudor Times" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Emra shifrorë: lista e autorëve (lidhja)
  41. ↑ Joseph P. Byrne (2022). "Great Plague of London" (në anglisht). EBSCOhost. Marrë më 6 shtator 2026.
  42. ↑ "The Great Plague" (në anglisht). Royal Museums Greenwich. Marrë më 6 shtator 2026.
  43. ↑ "Great Plague of 1665-1666" (në anglisht). The National Archives. Marrë më 6 shtator 2026.
  44. ↑ "The Great Plague of 1665" (në anglisht). BBC Bitesize. Marrë më 6 shtator 2026.
  45. ↑ nomadsunveiled (7 nëntor 2023). "30 Interesting and Fun Facts About The UK" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  46. ↑ The Royal Family. "George I (r. 1714-1727)" (në anglisht). The Royal Household. Marrë më 6 shtator 2026.
  47. ↑ The History of London. "In brief – Early-Georgian London" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  48. ↑ "UIC - London - Growth" (në anglisht). Cool Geography. Marrë më 6 shtator 2026.
  49. ↑ "Our History" (në anglisht). Brydges Place. Marrë më 6 shtator 2026.
  50. ↑ Dr. Matthew White (21 maj 2019). "Poverty in Georgian Britain" (në anglisht). Brewminate. Marrë më 6 shtator 2026.
  51. ↑ Peter McCandless (26 janar 2018). "London's Georgian Hospitals" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  52. ↑ "Georgian Architecture: London's Iconic Architectural Style" (në anglisht). Christopher David Design. 24 qershor 2022. Marrë më 6 shtator 2026.
  53. ↑ The Royal Family. "Victoria (r. 1837-1901)" (në anglisht). The Royal Household. Marrë më 6 shtator 2026.
  54. ↑ London Histories. "Victorian London" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  55. ↑ Peter Conway. "London's Victorian Railways" (në anglisht). Saturday Walkers Club. Marrë më 6 shtator 2026.
  56. ↑ "Why Victorian properties are so popular" (në anglisht). Kinleigh Folkard & Hayward. 31 mars 2023. Marrë më 6 shtator 2026.
  57. ↑ UK Parliament. "The Great Fire of 1834" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  58. ↑ England's Puzzle. "Beautiful English Gas Lamps" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  59. ↑ "London Electricity Board (LEB)" (në anglisht). AIM25. Marrë më 6 shtator 2026.
  60. ↑ "The world's first underground railway" (në anglisht). London Transport Museum. Marrë më 6 shtator 2026.
  61. ↑ "Transport: Victorian Steam Train" (në anglisht). Kingsley & Co. Marrë më 6 shtator 2026.
  62. ↑ Flora Roumpani, Polly Hudson (15 maj 2014). "The evolution of London: the city's near-2,000 year history mapped" (në anglisht). The Guardian. Marrë më 6 shtator 2026.
  63. ↑ Peter Watts (2 shtator 2015). "Blitzed, rebuilt and built again: what became of London's bomb sites?" (në anglisht). The Guardian. Marrë më 6 shtator 2026.
  64. ↑ Historic England. "The First Blitz" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  65. ↑ Katie Boyden (6 qershor 2024). "This is what it was like as a child in London during the Blitz" (në anglisht). Metro. Marrë më 6 shtator 2026.
  66. ↑ "Ruined, Rebuilt And Re-Purposed: London After The Blitz" (në anglisht). Londonist. mars 2014. Marrë më 6 shtator 2026.
  67. ↑ BBC World Service. "London Calling" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  68. ↑ The European Foregut Society (EFS). "About London" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  69. ↑ Centre for Cities. "London Factsheet" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  70. ↑ Stephen Gamble (23 tetor 2023). "How many tourists visit London?" (në anglisht). Quotezone. Marrë më 6 shtator 2026.
  71. ↑ Dominic Head (4 korrik 2017). "'The Everlasting Land' (Chapter 2) - Modernity and the English Rural Novel" (në anglisht). Cambridge University Press. Marrë më 6 shtator 2026.
  72. ↑ Matthew Johnston (1 mars 2026). "Top Global Financial Centers: New York, London, Hong Kong" (në anglisht). Investopedia. Marrë më 6 shtator 2026.
  73. ↑ Greater London Authority. "London's GDP" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  74. ↑ Southwark Council. "Southwark Heritage Blog" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  75. ↑ Ian Smith (4 mars 2016). "Rare photos show Lost London, from 1900s-1910s" (në anglisht). The Vintage News. Marrë më 6 shtator 2026.
  76. ↑ Kynia Norenberg. "London - The Most Active And Colourful Borough In The World" (në anglisht). Street Directory. Marrë më 6 shtator 2026.
  77. ↑ Office for National Statistics (26 shtator 2025). "Population density" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  78. ↑ Financial Samurai (3 korrik 2026). "London, UK: You Are The Most Expensive City In The World!" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.
  79. ↑ Jack Saddler (17 maj 2024). "London Has Been Named One Of The Richest Cities In The World" (në anglisht). Secret London. Marrë më 6 shtator 2026.
  80. ↑ Trust for London. "Boroughs" (në anglisht). Marrë më 6 shtator 2026.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Londra&oldid=3030582"