Sarajeva

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Shko te: navigacion, kërko
Sarajeva
Grad Sarajevo
Qytet
noform
Vendndodhja
Sarajeva (Bosnja dhe Hercegovina)
Sarajeva
Administrimi
Shteti Flamuri Bosnja dhe Hercegovina
Kantoni Kantoni i Sarajevës
Kryetari i Bashkisë Alija Behmen (SDP)
Sipërfaqja dhe popullsia
Sipërfaqja 141.5 km2
Lartësia 500 m (m.n.d.)
Popullsia 310,605 banorë
 •  aglomerati 436,572 banorë
Dendësia 2,157.2 banorë/km2
Të dhëna të tjera
Vendasit Sarajevas/e
Zona Kohore CET (UTC+1)
Kodi Postal 71000
Prefiksi +387 (33)
Koordinatat 43° 50′ 51.36″ Veri

18° 21′ 23.04″ Lindje

Faqja Zyrtare www.sarajevo.ba

Sarajeva është kryeqyteti i Bosnjës dhe Hercegovinës.

Historia[redakto | redakto tekstin burimor]

Vaza e Butmirëve

Arkeologët kanë gjetur se rajoni Sarajeva ka qenë i banuar vazhdimisht nga njerëzit që nga mosha neolitike. Shembulli më i mirë i një zgjidhjeje neolitike në zonën e Sarajevës është Kultura e Butmirit. Zbulimet në Butmir janë bërë në bazë të Ilixhave moderne, ditore në Sarajevë në vitin 1893 nga rrethinat nga utoritetet austro-hungareze gjatë ndërtimit të një shkolle bujqësore. Pasuria e zonës në strall ishte pa dyshim tërheqëse për njeriun e Neolitit, dhe zgjidhja duket të ketë lulëzuar. Përpunimi i përparuar i qeramikës unike , të cilat e karakterizojnë kulturën e Butmirit si një kulturë unike. Kjo ishte kryesisht përgjegjëse për Kongresin Ndërkombëtar të arkeologëve dhe antropologëve në Sarajevë në vitin 1894.

Kultura e radhës në Sarajevë ishin Ilirët. Njerëz të lashtë, të cilët konsiderohet se banonin në pjesën më të madhe të Ballkanit Perëndimor, dhe që konsiderohet si atdheu i tyre. Në këtë periudhë kishte disa vendbanime kyçe në rajon, kryesisht përreth lumit Milacka dhe në luginën e Sarajevës. Ilirët në rajonin e Sarajevës i përkisnin fisit Daesitiat, dhe që konsiderohen ndër fiset e fundit ilire në Bosnje dhe Hercegovinë që i rezistuan pushtimit romak. Disfata e tyre ndaj perandorit romak Tiberi, në vitin 9 AD shënon fillimin e sundimit romak në rajon. Romakët nuk ndërtuan dhe modernizuan shumë rajonin e Bosnjës, por kolonia romake e Aquae Sulphurae ishte vendosur pranë vendbanimit të sotëm Ilixha. Pas romakëve, gotët u vendosën në këto rajone, e pas tyre sllavët në shekullin e 7.

Ekonomia[redakto | redakto tekstin burimor]

Sarajeva ka një industri të fortë turistik dhe u emërua nga një Lonely Planet nga top 50 "Qytetet më të mirë në Botë" në lidhje me turizmin 2006. Sports përdor objektet trashëgiminë e Olimpiadës Dimërore të vitit 1984, sidomos objektet ski në malet aty pranë e Bjelashnica, Igman, Jahorina, Trebeviç, dhe Treskavica. 600 vjet të historisë së Sarajevës, ndikuar nga të dy perandorive perëndimore dhe lindore, është edhe një tërheqje të fortë turistike. Sarajeva ka pritur udhëtarët për shekuj me radhë, sepse ajo ishte një qendër e rëndësishme tregtare gjatë osmane dhe Austro-hungareze perandorive. Shembuj të destinacione popullore në Sarajevë përfshijnë Bosne Vrelo park, katedralja Sarajevë, dhe Xhamia e Gazi Husrev-lutem-së. Turizmi në Sarajevë është e fokusuar kryesisht në aspektet historike fetare dhe kulturore. Në vitin 1981 GDP për frymë të Sarajevës ishte 133% të mesatares jugosllave.

Demografia[redakto | redakto tekstin burimor]

Sipas regjistrimit të vitit 1991 Sarajeva ka pasur : gjithsejtë : 527.049

  • Boshnjakë - 259.470 (49,23 %)
  • Serbë - 157.143 (29,81 %)
  • Kroatë - 34.873 (6,61 %)
  • Jugosllavë - 56.470 (10,71 %)
  • të tjerë, të pa përcaktuar dhe të panjohur - 19.093 (3,62 %)

Kultura[redakto | redakto tekstin burimor]

Politika[redakto | redakto tekstin burimor]

Shiko edhe këtë[redakto | redakto tekstin burimor]

Lidhje të jashtme[redakto | redakto tekstin burimor]