Komonuelthi (Shtetet e Bashkuara)

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search

Komonuelthi është një term i përdorur nga katër nga 50 shtetet e Shteteve të Bashkuara në emrat e tyre të plotë zyrtarë të shtetit. "Commonwealth" është një term tradicional anglez për një komunitet politik të themeluar për të mirën e përbashkët.[1] Katër shtetet - Kentucky,[2] Massachusetts,[3] Pensilvania,[4] dhe Virxhinia[5] - janë të gjitha në Shtetet e Bashkuara Lindore, dhe para formimit të Shteteve të Bashkuara në vitin 1776, ishin zotërime koloniale britanike (megjithëse Kentucky nuk ekzistonte si një shtet i pavarur nën sundimin britanik, përkundrazi ishte pjesë e Virxhinias). Si të tilla, ata ndajnë një ndikim të fortë të së drejtës së zakonshme angleze në disa nga ligjet dhe institucionet e tyre.[6][7]

Përkufizimi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Termi "commonwealth" nuk përshkruan ose parashikon ndonjë status specifik politik ose marrëdhënie juridike kur përdoret nga një shtet.[8] Ata që e përdorin atë janë të barabartë me ata që nuk e përdorin atë. Një term tradicional anglez për një komunitet politik të themeluar për të mirën e përbashkët, përdoret në mënyrë simbolike për të theksuar se këto shtete kanë një "qeveri të bazuar në pëlqimin e përbashkët të njerëzve" në krahasim me kurorën britanike. Ai i referohet "pasurisë" ose mirëqenies së përbashkët të publikut dhe rrjedh nga një përkthim i lirë i termit latin res publica. Anglishtja paramoderne përdori termin alternativ "commonwealth" në një kuptim të tillë në vend të termit tashmë standard "republikë".

Akuzat penale në këto katër shtete ngrihen në emër të Commonwealth.[a]

Komonuelthet[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Kentucky[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 28 shtator 1786, banorët e Kentucky County filluan t'i bëjnë peticion legjislativit të Virxhinias për leje për t'u bërë një "shtet i lirë dhe i pavarur, që do të njihet me emrin Komonuelthi i Kentucky".[9] Më 1 qershor 1792, Kentucky County u bë zyrtarisht një shtet. Ashtu si në Virxhinia, titulli zyrtar i prokurorit vendor të zgjedhur në secilën prej nënndarjeve politike të Kentucky është Avokati i Komonuelthit, në krahasim me Prokurorin e Shtetit në shtetet e tjera ose Prokurorin e Qarkut më standard. Kentucky është i vetmi shtet jashtë Trembëdhjetë Kolonive origjinale që përdor termin Komonuelth në emrin e tij.

Massachusetts[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Massachusetts quhet zyrtarisht Komonuelthi i Massachusetts me kushtetutën e tij. Emri Shteti i Gjirit të Massachusetts u përdor në të gjitha aktet dhe vendimet deri në vitin 1780 dhe në draftin e parë të kushtetutës. Emri aktual mund të gjurmohet në draftin e dytë të kushtetutës së shtetit, i cili u shkrua nga John Adams dhe u ratifikua në vitin 1780.[10]

Në Massachusetts, termi shtet përdoret herë pas here në një mënyrë zyrtare, zakonisht në një strukturë të përbërë dhe jo si një emër i pavarur. Kjo është e dukshme në emrat e Policisë së Shtetit të Massachusetts, Shtëpisë Shtetërore të Massachusetts dhe Spitalit Shtetëror Bridgewater.

Pensilvania[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Vula e Pensilvanisë nuk e përdor termin, por proceset ligjore janë në emër të Komonuelthit dhe është një përcaktim zyrtar tradicional që përdoret për t'iu referuar shtetit. Në vitin 1776, kushtetuta e parë e shtetit të Pensilvanisë i referohej asaj si Komonuelthi dhe Shteti, një model përdorimi që u përjetësua në kushtetutat e viteve 1790, 1838, 1874 dhe 1968.[11][b] Një nga dy gjykatat e ndërmjetme të Pensilvanisë është apeli i ndërmjetëm, i quajtur Gjykata e Komonuelthit.

Virxhinia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Emri Komonuelthi i Virxhinias daton që nga pavarësia e tij nga Mbretëria e Britanisë së Madhe. Kushtetuta e parë e Virxhinias (miratuar më 29 qershor 1776) drejtonte se "Komisionet dhe Grantet do të funksionojnë, në emër të Komonuelthit të Virxhinias, dhe do të testohen nga Guvernatori me vulën e Komonuelthit të aneksuar". Sekretari i Komonuelthit ende lëshon komisione në këtë mënyrë.

Ndër referencat e tjera, kushtetuta diktonte gjithashtu që aktakuzat penale të përfundonin "kundër paqes dhe dinjitetit të Komonuelthit". Për më tepër, titulli zyrtar i prokurorit vendor të zgjedhur në secilën prej nënndarjeve politike të Virxhinias është Prokurori i Komonuelthit, në krahasim me Prokurorin e Shtetit në shtetet e tjera ose Prokurorin e Qarkut më standard.

Në Virxhinia, termi shtet ndonjëherë përdoret në një mënyrë zyrtare, zakonisht në një strukturë të përbërë dhe jo si një emër i pavarur. Kjo është e dukshme në emrat e Komisionit të Korporatës Shtetërore të Virxhinias, Policisë së Shtetit të Virxhinias dhe Institutit Politeknik dhe Universitetit Shtetëror të Virxhinias. Universiteti shtetëror në Richmond njihet si Universiteti i Komonuelthit të Virxhinias; ekziston gjithashtu një Universitet Shtetëror i Virxhinias, i vendosur në Ettrick.

Shih edhe[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Shënime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ Vini re se në Kaliforni, Kolorado, Illinois, Michigan dhe Nju Jork, kallëzimet penale ngrihen në emër të Popullit. Në të gjitha shtetet e tjera, ato sillen në emër të shtetit. Pavarësisht nga shteti, kallëzimet penale federale ngrihen gjithmonë në emër të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
  2. ^ Një histori e detajuar që përshkruan origjinën e qeverisë së Pensilvanisë, duke përfshirë përcaktimin e saj si një kombësi nga kohërat koloniale, është në dispozicion nga zyra e Sekretarit të Komonuelthit.[12]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

  1. ^ "Definition of Commonwealth" (në anglisht). Merriam-Webster. Marrë më 2020-08-12.
  2. ^ "Constitution of the Commonwealth of Kentucky". apps.legislature.ky.gov (në anglisht). Legislative Research Commission. Marrë më 2020-08-12.
  3. ^ "Constitution of the Commonwealth of Massachusetts". Preamble of the Constitution of the Commonwealth of Massachusetts (në anglisht). Massachusetts General Court. Marrë më 27 tetor 2016.
  4. ^ "Constitution of the Commonwealth of Pennsylvania" (në anglisht). Pennsylvania General Assembly. Marrë më 2020-08-12.
  5. ^ The Hornbook of Virginia History, 4th ed., page 88.
  6. ^ Paul Reinsch. English Common Law in the Early American colonies. Ph.D. thesis. Un. of Wisconsin. 1898.
  7. ^ William E. Nelson. The Common Law in Colonial America. Vol. I. Oxford University Press. 2008.
  8. ^ "7 fam 1120 Acquisition of U.S. Nationality in U.S. Territories and Possessions". U.S. Department of State Foreign Affairs Manual Volume 7- Consular Affairs (në anglisht). U.S. Department of State. janar 3, 2013. Arkivuar nga origjinali (PDF) më dhjetor 22, 2015. Marrë më dhjetor 13, 2015.
  9. ^ Warren, Joseph Parker (tet 1905). "The Confederation and the Shays Rebellion". The American Historical Review (në anglisht). 11 (1): 42–67. doi:10.2307/1832364. JSTOR 1832364.
  10. ^ "CIS: State Symbols" (në anglisht). 27 korrik 2004. Arkivuar nga origjinali më 27 korrik 2004.
  11. ^ PHMC: Pennsylvania History Arkivuar 3 prill 2006 tek Wayback Machine
  12. ^ "History of DOS" (PDF) (në anglisht). Marrë më 2012-01-04.