Mërthë-dhe-Moselë

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Mërtha-dhe-Mosela
Prefecture building of the Meurthe-et-Moselle department, in Nancy
Prefecture building of the Meurthe-et-Moselle department, in Nancy
Flamuri i Mërtha-dhe-Mosela
Stema Mërtha-dhe-Mosela
Vendndodhja e Mërthës-dhe-Moselës
Vendndodhja e Mërthës-dhe-Moselës
Koordinatat: 48°40′N 06°10′E / 48.667°N 6.167°E / 48.667; 6.167Coordinates: 48°40′N 06°10′E / 48.667°N 6.167°E / 48.667; 6.167
ShtetiFrance
RajoniGrand Est
PrefekturaNancy
NënprefekturatBriey
Lunéville
Toul
Qeveria
 • Presidenti i Këshillit të DepartamentitChaynesse Khirouni[1] (PS)
Sipërfaqja
  1. ^ "Répertoire national des élus: les conseillers départementaux". data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises (në frëngjisht). 4 maj 2022.
 • Gjithsej5.246 km2 (2,000 sq mi)
Popullsia
 (Janar 2019)
 • Gjithsej733.760
 • Vendi33ta
 • Dendësia140/km2 (360/sq mi)
Zona kohoreUTC+1 (CET)
 • Verës (DST)UTC+2 (CEST)
Numri i departamentit54
Qarqet4
Kantonet23
Komunat591

Meurthe-et-Moselle ( shqiptimi frëngjisht[mœʁt e mɔzɛl]  ( dëgjoni); Shqip: Mërthë-dhe-Moselë ) është një departamentrajonin Grand EstFrancës, i emërtuar pas lumenjve Mërthë dhe Moselë . Ajo kishte një popullsi prej 733,760 banorësh në 2019. [1]

Historia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mërtha-dhe-Mosela u krijua në 1871 në fund të Luftës Franko-Prusiane nga pjesët e ish-departamenteve të Moselës dhe Mërthës që mbetën territor francez.

Kufiri aktual midis Mërthës-dhe-Moselës dhe Moselës ishte kufiri midis Francës dhe Gjermanisë nga vitet 1871 deri në 1919 dhe përsëri midis 1940 dhe 1944. Ndryshimi i vetëm i mëvonshëm ndodhi në vitin 1997 dhe që përfshiu përmbajtjen, për arsye administrative, të komunës së vogël Han-devant-Pierrepont, e cila më parë kishte rënë në departamentin Mëzës . [2]

Gjeografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Mërtha-dhe-Mosela është pjesë e rajonit administrativ Grand Est dhe rajonit tradicional të Lorrenës/Lothringenit dhe është i rrethuar nga departamentet e Mëzës, Voszhesit, Rinit të Ulët dhe Moselës, dhe nga kombet e Luksemburgut dhe Belgjikës nga të spikaturit e rrethi i Briey . Është një nga dy departamentet në Francë që kufizohen me Luksemburgun. Pjesë të Mërtha-dhe-Mosela i përkasin Parkut Natyror Rajonal të Lorrenës/Lothringenit.

Departamenti shtrihet për 130 km nga veriu në jug dhe është midis 7 dhe 103 km i gjerë.

Lumenjtë e saj kryesorë janë Moselë, Mërthe, Chiers dhe Vezouze .

Ekonomia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ekonomia ishte e varur nga minierat deri në vitet 1960. Ka vendburime nxjerrëse për nxjerrjen e hekurit, kripës dhe gëlqeres. Zona urbane rreth Nancy ka një ekonomi të bazuar kryesisht në shërbime, kërkime dhe arsim të lartë.

Demografia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Banorët e departamentit njihen si Meurthe-et-Mosellans . Zona përreth Nanci është bërë shumë e urbanizuar, ndërsa Saintois në jug është mjaft rurale.

Zhvillimi i popullsisë që nga viti 1801:

Popullsia në vite
VitiPop.±%
1801338,115—    
1831415,568+22.9%
1841444,603+7.0%
1851450,423+1.3%
1861428,643−4.8%
1872365,137−14.8%
1881419,317+14.8%
1891444,15+5.9%
1901484,722+9.1%
1911564,73+16.5%
1921503,81−10.8%
1931592,632+17.6%
1936576,041−2.8%
1946528,805−8.2%
1954607,022+14.8%
1962678,078+11.7%
1968705,413+4.0%
1975722,588+2.4%
1982716,846−0.8%
1990711,822−0.7%
1999713,779+0.3%
2006725,303+1.6%
2011733,124+1.1%
2016733,821+0.1%

Qytetet kryesore[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Komuna më e populluar është Nancy, prefektura. Që nga viti 2019, ka 10 komuna me më shumë se 10,000 banorë: [1]

Komuna Popullsia (2019)
Nancy 105,058
Vandœuvre-lès-Nancy 29,942
Lunéville 17,867
Toul 15633
Longwy 14774
Villers-lès-Nancy 14,525
Pont-à-Mousson 14497
Laxou 14,366
Saint-Max 10,019
Villerupt 10,003

Turizmi[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]