Uruguai

Republika Orientale e Uruguait República Oriental del Uruguay
Flamuri Stema
Motoja: "Libertad o Muerte" "Liri ose vdekje"
Himni: "Himno Nacional de Uruguay"
Vendndodhja e Uruguait në Amerikën e Jugut
Kryeqyteti	Montevideo 34°53′S 56°10′W
Qyteti më i madh	kryeqyteti
Gjuhët zyrtare	Spanjishtja
Demonim(et)	uruguaian, uruguaiane
Qeverisja	Republikë presidenciale unitare
• Presidenti	Yamandú Orsi
• Zëvendëspresidentja	Carolina Cosse
Legjislatura	Asambleja e Përgjithshme
• Upper house	Dhoma e Senatorëve
• Lower house	Dhoma e Përfaqësuesve
Themelimi
• Shpallja e pavarësisë	25 gusht 1825
• Njohja e pavarësisë	27 gusht 1828
• Kushtetuta e parë	18 korrik 1830
Sipërfaqja
• Gjithsej	176,215 km2 (68,037 sq mi) (89)
• Uji (%)	0.7
Popullsia
• Llogaritja 2025	3.449.444
• Dendësia	19.6/km2 (50.8/sq mi)
PBB (BFB)	Llogaritja 2025
• Gjithsej	$129,73 miliardë
•  Për kokë banori	$37.215
PBB (nominal)	Llogaritja 2025
• Gjithsej	$85,58 miliardë
• Për kokë banori	$24.549
HDI (2023)	0.862 shumë i lartë (48)
Valuta	Peso uruguaian (UYU)
Zona kohore	UTC−3 (Ora e Uruguait)
Formati i datës	dd.mm.yyyy
Prefiksi telefonik	+598
Kodi ISO 3166	UY
TLD në internet	.uy

Uruguai është republikë pranë bregdetit lindorë të Amerikës Jugore, në veri të Rio de la Plata-ës. Zë një sipërfaqe prej rreth 175 016 km² në të cilën banojnë diku më shumë se 3,2 milion banorë, 90% e të cilëve janë me prejardhje Evropiane. Kryeqytet i Urugait është Montevideo ndërsa gjuhë zyrtare shtetërore është spanjishtja. Sipërfaqja e Uruguait përbëhet nga rrafshnaltat valë-valë me pyje dhe në këtë hapësirë sundon një klimë me mot të ngrohtë.

Ekonominë e Uruguait në sektorin e bujqësisë e dallojnë kultivimi i gjedheve, deleve, pastaj fushat e misrit, kallamoqit, orizit, lulediellit dhe vreshtat e pemëve të ndryshme. Ndër të tjerat është e zhvilluar industria e produkteve ushqimore (posaçërisht përpunimit të mishit), industria e tekstilit dhe ajo kimike. Këtu vlen të veçohet edhe industria e transportit të jashtëm. Urugai është eksportues në disa sektorë. Kështu është i njohur për eksportimin e leshit, mishit të gjedheve, lëkurës, dhe tekstilit. Ka porta detare dhe ajrore internacionale në Montevideo.

Historia

Urugai pas zbarkimit të parë të evropianëve (latinëve) më 1516 përkundër kund vënies së indianëve vendas u pushtua nga Spanja dhe u popullzua nga portugezët. Deri më 1811-ën ishte koloni spanjolle ndërsa më 1826 u shpall dhe u njohë si republikë sovrane. Kushtetutën e vitit 1919 e ka ndryshuar dhe ri -ndryshuar disa herë në mes të sistemit presidencial dhe kolegjial. Pas krizave shtetërore më 1973 dhe 1976-të politika e Urugait dominohet nga ushtarakët. Që nga 1984-ta mbahen zgjedhje demokratike të presidentciale dhe parlamentare. Në vitin 2000 president ishte J. Battle Ibáńez nga tabori i konservativëve.

Politika

Politika e Shtetit

Gjeografia

Gjeografia e shtetit

Ekonomia

Ekonomia e shtetit

Demografia

Demografia e shtetit

Kultura

Piktori dhe skulptori abstrakt Carlos Páez Vilaró ishte një artist i shquar uruguaian. Ai vizatoi nga Timbuktu dhe Mykonos për të krijuar veprën e tij më të njohur: shtëpinë e tij, hotelin dhe atelienë Casapueblo pranë Punta del Este . Casapueblo është një "skulpturë e jetueshme" dhe tërheq mijëra vizitorë nga e gjithë bota. Piktori i shekullit të 19-të Juan Manuel Blanes , veprat e të cilit përshkruajnë ngjarje historike, ishte artisti i parë uruguaian që fitoi njohje të gjerë. [28] Piktori post-impresionist Pedro Figariarriti famë ndërkombëtare për studimet e tij pastel të lëndëve në Montevideo dhe në fshat. Përzierja e elementeve të artit dhe natyrës, puna e arkitektit të peizazhit Leandro Silva Delgado  [ es ] ka fituar gjithashtu rëndësi ndërkombëtare. [28]

Uruguai ka një industri të vogël, por në rritje të filmit, dhe filma të tillë si Whisky nga Juan Pablo Rebella dhe Pablo Stoll (2004), Los días con Ana e Marcelo Bertalmío (2000; "Ditët me Anën") dhe Paisito e Ana Díez (2008). ), rreth grushtit të shtetit ushtarak të vitit 1973, kanë fituar nderime ndërkombëtare. [

Të tjera

   * Telekomunikacioni
   * Transporti
   * Ushtria
   * Pushime

Lidhje të jashtme

• Uruguajan Portali Qeveritar