Wikipedia:Faqja kryesore/Artikulli i javës/2015/15

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Jump to navigation Jump to search
Margaret Thatcher

Margaret Hilda Thatcher, Baronesha Thatcher (shqip: Margaret Theçer) (13 Tetor 1925, Lincolnshire - 8 Prill 2013, Londër), politikane Britanike që shërbeu si Kryeministre e Mbretërisë së Bashkuar nga viti 1979 në 1990 dhe si drejtuese e Partisë Konservatore. Ishte kryeministri që shërbeu më gjatë në detyrë gjatë shekullit të 20-të dhe e vetmja femër që ka mbajtur këtë detyrë. Një gazetar sovjetik e quajti atë "Zonja e Hekurt", një nofkë që karakterizoi politikën e saj pa kompromis dhe stilin udhëheqës.

Fillimisht një kimiste para se të bëhej avokate, Thatcher u zgjodh anëtare e Parlamentit për zonën zgjedhore Finchley në vitin 1959. Edward Heath e emëroi atë Sekretare të Shtetit për Arsimin dhe Shkencën në qeverinë e tij të vitit 1970. Në vitin 1975, Thatcher mundi Heath në zgjedhjet e udhëheqjes së Partisë Konservatore për t'u bërë kreu i Opozitës dhe u bë gruaja e parë të udhëhiqte një parti të madhe politike në Mbretërinë e Bashkuar. Ajo u bë kryeministre pas fitores në zgjedhjet e përgjithshme të 1979.

Pas vajtjes në "10 Downing Street", Thatcher paraqiti një sërë nismash politike dhe ekonomike që synonin të ulnin papunësinë e lartë dhe të lehtësonin vështirësitë e Britanisë në prag të "Pakënaqësisë së dimrit" dhe të një rënieje ekonomike të vazhdueshme.

Filozofia e saj politike dhe politikat e saj ekonomike theksuan çlirimin nga rregullat të sektorëve të ekonomisë (veçanërisht të sektorit financiar), bërjen e tregjeve të punës më fleksibël, privatizimin e kompanive shtetërore dhe uljen e fuqisë dhe ndikimit të sindikatave.

Popullariteti i Theçerit gjatë viteve të saj të para në detyrë nuk ishte tepër i lartë për shkak recesionit dhe papunësisë së lartë dhe kohës së shkurtër që nga implementimi i reformave. Në vitin 1982 Lufta e ishjve Falklande solli një rigjallërim të mbështetje duke rezultuar në rizgjedhjen e saj në vitin 1983.

Thatcher u rizgjodh për një mandat të tretë në vitin 1987. Gjatë kësaj periudhe mbështetja e saj për një Taksë të Komunitetit (gjerësisht referuar si "taksë votimi") ishte gjerësisht jopopullore dhe pikëpamjet e saj mbi Komunitetin Europian nuk përputheshin me atë të disa pjestarëve të kabinetit të saj. Ajo dha dorëheqjen si kryeministre dhe udhëheqja e partisë në nëntor 1990, pasi Michael Heseltine nisi një sfidë për udhëheqjen e saj. Pas largimit nga Dhoma e Ulët (Commons) në vitin 1992, asaj iu dha titulli Baroneshë e Kesteven në qarkun e Lincolnshire, që i jepte asaj të drejtën të merrte pjesë në Dhomën e Lordëve.

Ajo u tërhoq nga të paraqitjet publike për shkak të keqësimit të shëndetit në vitin 2002 nga një goditje celebrale, dhe në vitin 2013, ajo vdiq nga një goditje tjetër celebrale në Londër, në moshën 87 vjeçare.


Lexo më tej...





Paramapje në vitrinë[Redakto nëpërmjet kodit]

Artikulli i javës
Artikulli i javës
Margaret Thatcher

Margaret Hilda Thatcher, Baronesha Thatcher (shqip: Margaret Theçer) (13 Tetor 1925, Lincolnshire - 8 Prill 2013, Londër), politikane Britanike që shërbeu si Kryeministre e Mbretërisë së Bashkuar nga viti 1979 në 1990 dhe si drejtuese e Partisë Konservatore. Ishte kryeministri që shërbeu më gjatë në detyrë gjatë shekullit të 20-të dhe e vetmja femër që ka mbajtur këtë detyrë. Një gazetar sovjetik e quajti atë "Zonja e Hekurt", një nofkë që karakterizoi politikën e saj pa kompromis dhe stilin udhëheqës.

Fillimisht një kimiste para se të bëhej avokate, Thatcher u zgjodh anëtare e Parlamentit për zonën zgjedhore Finchley në vitin 1959. Edward Heath e emëroi atë Sekretare të Shtetit për Arsimin dhe Shkencën në qeverinë e tij të vitit 1970. Në vitin 1975, Thatcher mundi Heath në zgjedhjet e udhëheqjes së Partisë Konservatore për t'u bërë kreu i Opozitës dhe u bë gruaja e parë të udhëhiqte një parti të madhe politike në Mbretërinë e Bashkuar. Ajo u bë kryeministre pas fitores në zgjedhjet e përgjithshme të 1979.

Pas vajtjes në "10 Downing Street", Thatcher paraqiti një sërë nismash politike dhe ekonomike që synonin të ulnin papunësinë e lartë dhe të lehtësonin vështirësitë e Britanisë në prag të "Pakënaqësisë së dimrit" dhe të një rënieje ekonomike të vazhdueshme.

Filozofia e saj politike dhe politikat e saj ekonomike theksuan çlirimin nga rregullat të sektorëve të ekonomisë (veçanërisht të sektorit financiar), bërjen e tregjeve të punës më fleksibël, privatizimin e kompanive shtetërore dhe uljen e fuqisë dhe ndikimit të sindikatave.

Popullariteti i Theçerit gjatë viteve të saj të para në detyrë nuk ishte tepër i lartë për shkak recesionit dhe papunësisë së lartë dhe kohës së shkurtër që nga implementimi i reformave. Në vitin 1982 Lufta e ishjve Falklande solli një rigjallërim të mbështetje duke rezultuar në rizgjedhjen e saj në vitin 1983.

Thatcher u rizgjodh për një mandat të tretë në vitin 1987. Gjatë kësaj periudhe mbështetja e saj për një Taksë të Komunitetit (gjerësisht referuar si "taksë votimi") ishte gjerësisht jopopullore dhe pikëpamjet e saj mbi Komunitetin Europian nuk përputheshin me atë të disa pjestarëve të kabinetit të saj. Ajo dha dorëheqjen si kryeministre dhe udhëheqja e partisë në nëntor 1990, pasi Michael Heseltine nisi një sfidë për udhëheqjen e saj. Pas largimit nga Dhoma e Ulët (Commons) në vitin 1992, asaj iu dha titulli Baroneshë e Kesteven në qarkun e Lincolnshire, që i jepte asaj të drejtën të merrte pjesë në Dhomën e Lordëve.

Ajo u tërhoq nga të paraqitjet publike për shkak të keqësimit të shëndetit në vitin 2002 nga një goditje celebrale, dhe në vitin 2013, ajo vdiq nga një goditje tjetër celebrale në Londër, në moshën 87 vjeçare.


Lexo më tej...